“Energy Security”ความมั่นคงทางพลังงาน…จาก“พลังงานหมุนเวียน”

- Advertisement -

24 มกราคม 2569

Energy Security from Renewables

“……การบริโภคพลังงานสะอาด มีแนวโน้มที่จะเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญเพื่อตอบสนองความต้องการพลังงานทั่วโลกในอนาคต โดยพลังงานหมุนเวียนมีบทบาทสำคัญในการเปลี่ยนแปลงนี้ แน่นอนไร้ข้อสงสัย…..”

ทรัพยากรพลังงานหมุนเวียน Renewable Resources ช่วยเสริมสร้าง ความมั่นคงทางพลังงาน Energy Security ด้วยการกระจายแหล่งพลังงาน Diversifying & Decentralizing Power Sources, ลดการพึ่งพาตลาดเชื้อเพลิงฟอสซิลจากต่างประเทศที่มีความผันผวน Reducing Reliance on Volatile Foreign Fossil Fuel Markets และเพิ่มความยืดหยุ่นในการรับมือกับภาวะชะงักงัน Increasing Resilience against Disruptions .. การใช้พลังงานที่ไม่มีวันหมดสิ้นจากแหล่งพลังงานในท้องถิ่น Using Inexhaustible, Locally Sourced Energy เช่น พลังงานแสงอาทิตย์ Solar Energy และพลังงานลม Wind Energy เป็นต้นนั้น ช่วยให้ประเทศต่าง ๆ สามารถสร้างระบบพลังงานที่มีเสถียรภาพ และพึ่งพาตนเองได้มากขึ้น Create More Stable & Self – Sufficient Energy Systems ..

Energy Security & Renewables / Multi-Dimensional Approach to Energy Security | Credit : PV Magazine / IRENA

อย่างไรก็ตาม ความมั่นคงทางพลังงาน Energy Security ไม่ได้หมายถึงเพียงการเข้าถึงพลังงานได้อย่างไม่หยุดยั้ง Uninterrupted Access to Energy เท่านั้น แต่ยังรวมถึงความมั่นคงในการจัดหาพลังงานในราคาที่เอื้อมถึง Securing Energy Supplies at an Affordable Price มาพร้อมอีกด้วย .. ความมั่นคงทางพลังงาน Energy Security คือหัวข้อที่มีความสำคัญมาโดยตลอด และกลับมาเป็นประเด็นสำคัญในวาระเชิงนโยบายอีกครั้ง อันเป็นผลมาจากวิกฤติพลังงานโลกที่เกิดจากการบุกยูเครนของรัสเซีย .. ราคาพลังงานที่พุ่งสูงขึ้นในระดับที่มากพอจะทำให้แนวโน้มเศรษฐกิจโลกแย่ลงอย่างมาก ก่อให้เกิดความยากลำบากทั้งต่อครัวเรือน และภาคอุตสาหกรรม ซึ่งได้ทำให้รัฐบาลในหลายประเทศ ต้องปรับลำดับความสำคัญของนโยบายภาครัฐใหม่ ..

ยิ่งไปกว่านั้น การเปลี่ยนผ่านพลังงาน Energy Transitions ยังได้เปิดโอกาสให้สร้างระบบพลังงานที่ปลอดภัย และยั่งยืนมากขึ้น Safer & More Sustainable Energy System ซึ่งช่วยลดความผันผวนของราคาเชื้อเพลิง Reduces Exposure to Fuel Price Volatility และลดค่าไฟฟ้า Brings Down Energy Bills แต่ก็ยังไม่มีการรับประกันว่า เส้นทางความมั่นคงทางพลังงาน Energy Security Path ที่มุ่งสู่การเปลี่ยนผ่านพลังงานสะอาด Clean Energy Transition นั้น จะราบรื่นเสมอไป .. ทั้งนี้ ภัยคุกคามความมั่นคงแบบเดิม Traditional Security Threats ยังคงมีอยู่ เนื่องจากมีช่องโหว่ใหม่ ๆ ที่ต่างออกไป ซึ่งอาจเกิดขึ้นด้วยเช่นกัน ..

รายงาน แนวโน้มเศรษฐกิจโลก World Energy Outlook : WEO ของสำนักงานพลังงานระหว่างประเทศ International Energy Agency : IEA เสนอแนวทาง 10 ประการ เพื่อช่วยเสริมความมั่นคงทางพลังงาน Strengthening Energy Security ใน “ช่วงกลางของการเปลี่ยนผ่าน Mid-Transition” ซึ่งเป็นช่วงที่ระบบพลังงานสะอาด และเชื้อเพลิงฟอสซิลอยู่ร่วมกัน และเป็นสิ่งจำเป็นต่อการให้บริการพลังงานที่เชื่อถือได้ โดยชี้ว่า การลงทุนในพลังงานสะอาด Clean Energy Investment และประสิทธิภาพการใช้พลังงาน Energy Efficiency คือ กุญแจสำคัญสู่ทางออกที่ปลอดภัย Key Safe Solutions จากวิกฤติพลังงานในปัจจุบัน Current Energy Crisis ..

ทั้งนี้ 10 แนวทางสำหรับการเปลี่ยนผ่านพลังงานที่มุ่งไปสู่ความมั่นคงทางพลังงานอย่างยั่งยืน Energy Security in Energy Transitions ประกอบไปด้วย :-

1.การเชื่อมโยงการขยายเทคโนโลยีพลังงานสะอาดที่หลากหลายเข้ากับการลดการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิลSynchronize Scaling Up a Range of Clean Energy Technologies with Scaling Back of Fossil Fuels ซึ่งถือเป็นกลยุทธ์หลัก Core Strategy ประกอบด้วยนโยบายเชิงรุกภาครัฐของรัฐบาลในแต่ละประเทศ Proactive Government Policies, การเปลี่ยนแปลงไปสู่การลงทุนครั้งใหญ่ Massive Investment Shifts และการบูรณาการมาตรการประสิทธิภาพการใช้พลังงาน Integration of Energy Efficiency Measures ไปพร้อมด้วย ..

2.การจัดการกับความต้องการ และให้ความสำคัญกับประสิทธิภาพพลังงานTackle the Demand Side & Prioritize Energy Efficiency หมายถึง การมุ่งเน้นไปที่การมีอิทธิพลต่อวิธีการ และเวลาที่ผู้บริโภคใช้พลังงานเพื่อลดการบริโภคโดยรวม How & When Consumers Use Energy to Reduce Overall Consumption, จัดการโหลดสูงสุด Manage Peak Loads และบูรณาการแหล่งพลังงานหมุนเวียนให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น Integrate Renewable Energy Sources More Effectively ..

3.การพลิกฟื้นภาวะความยากจนด้านพลังงาน และยกระดับชุมชนยากจนสู่เศรษฐกิจพลังงานใหม่Reverse the Slide into Energy Poverty & Give Poor Communities a Lift into the New Energy Economy โดยแนวทางนี้ มุ่งเน้นไปที่การเพิ่มการลงทุนในพลังงานสะอาด Increasing Investment in Clean Energy และประสิทธิภาพการใช้พลังงาน Energy Efficiency, ลดต้นทุนสำหรับโครงการในประเทศกำลังพัฒนา Lower the Cost of Capital for Projects in Developing Countries และออกแบบนโยบายที่บูรณาการการลดความยากจนเข้ากับการดำเนินการด้านสภาพภูมิอากาศ Design Policies that Integrate Poverty Reduction with Climate Action ..

4.ความร่วมมือกันเพื่อลดต้นทุน และเงินลงทุนในตลาดเกิดใหม่ และชาติเศรษฐกิจกำลังพัฒนา Collaborate to Bring Down the Cost of Capital in Emerging Market & Developing Economies หมายถึงความร่วมมือที่เกี่ยวข้องกับการปฏิรูปนโยบายภาครัฐภายในประเทศ Domestic Policy Reforms, การสนับสนุนทางการเงินระหว่างประเทศที่เพิ่มขึ้น Enhanced International Financial Support และการเพิ่มเครื่องมือทางการเงินที่เป็นนวัตกรรม Increasing Innovative Financial Instruments เพื่อลดความเสี่ยง Mitigate Risk และเพิ่มความเชื่อมั่นของนักลงทุน Boost Investor Confidence ..

5.การบริหารจัดการการเลิกใช้ และการนำโครงสร้างพื้นฐานที่มีอยู่กลับมาใช้ใหม่อย่างระมัดระวัง ซึ่งบางส่วนจะเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับเส้นทางสู่เป้าหมายเป็นศูนย์สุทธิอย่างมั่นคงปลอดภัยManage the Retirement & Reuse of Existing Infrastructure Carefully, Some of it will be Essential for a Secure Journey to Net Zero ซึ่งแนวทางนี้ คือกลยุทธ์สำคัญในการส่งเสริมความยั่งยืน Promoting Sustainability, การลดต้นทุน Reducing Costs และการเพิ่มความยืดหยุ่นของสภาพแวดล้อมที่สร้างขึ้น Enhancing the Resilience of the Built Environment โดยการบริหารจัดการในประเด็นนี้ เกี่ยวข้องกับการวางแผนและการประเมินที่ครอบคลุม Comprehensive Planning & Assessment เพื่อผสมผสานมรดกทางสถาปัตยกรรมที่มีอยู่เข้ากับความต้องการสมัยใหม่ Blend Existing Architectural Heritage with Modern Needs..

6.การจัดการกับความเสี่ยงเฉพาะที่เศรษฐกิจของชาติผู้ผลิตกำลังเผชิญอยู่Tackle the Specific Risks Facing Producer Economies ซึ่งเกี่ยวข้องกับการพึ่งพาสินค้าโภคภัณฑ์ Commodity Reliance, ความผันผวนของตลาด Market Volatility, การเปลี่ยนแปลงทางภูมิรัฐศาสตร์ Geopolitical Shifts, ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ Climate Change Impacts และการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ Transition to a Low-Carbon Economy .. การจัดการความเสี่ยงเหล่านี้ ต้องอาศัยกลยุทธ์ที่ครอบคลุมการกระจายความเสี่ยงทางเศรษฐกิจ Economic Diversification, การบริหารความเสี่ยงที่ดีขึ้น Enhanced Risk Management และความร่วมมือระหว่างประเทศ International Cooperation ..

7.การลงทุนในความยืดหยุ่น ซึ่งเป็นหลักการใหม่สำหรับความมั่นคงด้านพลังงานไฟฟ้าInvest in Flexibility, A New Watchword for Electricity Security .. แนวคิดความยืดหยุ่นนี้ ได้รับการสนับสนุนอย่างแข็งขันจากสำนักงานพลังงานระหว่างประเทศ International Energy Agency : IEA เนื่องจากอุปทาน และอุปสงค์ของพลังงานไฟฟ้า Supply & Demand of Electric Power มีความแปรปรวนมากขึ้น ซึ่งขับเคลื่อนโดยการเพิ่มขึ้นของแหล่งพลังงานหมุนเวียน Rise of Renewable Energy Sources เช่น พลังงานลม และพลังงานแสงอาทิตย์ Wind & Solar Energy ..

Electrification in Industry Sector | Credit : US Energy Information Administration

8.การสร้างหลักประกันว่าห่วงโซ่อุปทานพลังงานสะอาดมีความหลากหลาย และยืดหยุ่น Ensure Diverse & Resilient Clean Energy Supply Chains หมายถึงการมุ่งสร้างความหลากหลายให้กับซัพพลายเออร์ และแหล่งพลังงาน Diversify Suppliers & Sources, การสร้างความร่วมมือ และช่องทางการสื่อสารที่แข็งแกร่ง Build Strong Collaboration & Communication Channels, การดำเนินการประเมินความเสี่ยงอย่างละเอียด Conduct thorough Risk Assessments และการลงทุนในเทคโนโลยีที่มีประสิทธิภาพ Invest in Technology for Efficiency .. กลยุทธ์สำคัญอื่น ๆ ได้แก่ การส่งเสริมนวัตกรรม Fostering Innovations, การกำหนดนโยบายที่ชัดเจน Establishing Clear Policies และการลงทุนในการพัฒนาบุคลากร Investing in Workforce Development ..

9.การส่งเสริมความยืดหยุ่นด้านสภาพภูมิอากาศของโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานFoster the Climate Resilience of Energy Infrastructure หมายถึง การลงทุนในการยกระดับ และเทคโนโลยีใหม่ ๆ ผนวกความเสี่ยงด้านสภาพภูมิอากาศ Climate Risk เข้ากับการวางแผน และการออกแบบ Planning & Design และกระจายแหล่งพลังงานด้วยพลังงานหมุนเวียน และระบบพลังงานแบบกระจายศูนย์ Diversify Energy Sources with Renewables & Distributed Energy Systems .. ทั้งนี้ ความร่วมมือกับภาครัฐ และชุมชน Collaboration with Governments & Communities, การปรับปรุงยุทธศาสตร์อย่างต่อเนื่อง Continuous Improvement of Strategies และการฝึกอบรมพนักงานภายใน Internal Employee Training คือ ความสำคัญอย่างยิ่งที่ขาดไม่ได้ต่อการปรับตัวในระยะยาว Crucial for Long-Term Adaptation สำหรับอนาคตระบบพลังงานจากนี้ไป ..

10.การกำหนดทิศทางยุทธศาสตร์ และแก้ไขความล้มเหลวของตลาด แต่อย่าทำลายตลาดProvide Strategic Direction & Address Market Failures, But Do Not Dismantle Markets ซึ่งหมายถึง แนวคิดเกี่ยวกับการกำกับดูแล และนโยบายเศรษฐกิจ Governance & Economic Policy ตลอดจนสนับสนุนการแทรกแซงของภาครัฐ Government Intervention ในบางกรณี เพื่อกำหนดทิศทางเชิงกลยุทธ์ Provide Strategic Direction และแก้ไขความล้มเหลวของตลาด Correct Market Failures โดยไม่ยกเลิกระบบตลาดทั้งหมด นั่นเอง ..

การเปลี่ยนผ่านออกไปจากน้ำมัน และก๊าซธรรมชาติ Transition Away from Oil & Gas ต้องได้รับการจัดการอย่างระมัดระวัง เนื่องจากส่งผลกระทบอย่างลึกซึ้งต่อเศรษฐกิจ Profound Impacts on the Economy, การจ้างงาน Employment และเสถียรภาพของโลก Global Stability .. การเปลี่ยนแปลงที่บริหารจัดการไม่ดี Poorly Managed Shift นั้น มีความเสี่ยงที่จะก่อให้เกิดความปั่นป่วนทางเศรษฐกิจอย่างรุนแรง Causing Severe Economic Dislocation โดยเฉพาะอย่างยิ่งในภูมิภาคที่พึ่งพาอุตสาหกรรมเชื้อเพลิงฟอสซิลอย่างมาก Regions Heavily Dependent on the Fossil Fuel Industry ..

ทั้งนี้ เหตุผลสำคัญที่จำเป็นต้องมีแนวทางที่ระมัดระวังอย่างรอบคอบ Key Reasons Why a Careful Approach is Necessary ได้แก่ :-

–เสถียรภาพทางเศรษฐกิจ Economic Stability : อุตสาหกรรมน้ำมัน และก๊าซธรรมชาติ Oil & Gas Industry เป็นรากฐานสำคัญของเศรษฐกิจโลก Cornerstone of the Global Economy, สนับสนุนห่วงโซ่อุปทาน Supporting Supply Chains, โครงสร้างพื้นฐาน Infrastructure และรายได้ของประเทศ National Revenues มาโดยตลอดก่อนหน้านี้ .. การออกไปจากอุตสาหกรรมน้ำมัน และก๊าซธรรมชาติ Shift Away from the Oil & Gas Industry อย่างกะทันหันโดยไม่มีทางเลือกอื่นที่เป็นไปได้นั้น อาจก่อให้เกิดความผันผวนของตลาด Market Volatility และแรงกดดันให้เกิดภาวะเศรษฐกิจถดถอย Recessionary Pressures อย่างรุนแรงได้ ดังนั้น มาตรการที่ระมัดระวังอย่างรอบคอบ จึงเป็นสิ่งจำเป็นที่ขาดไมได้ ..

–การจ้างงาน และความเป็นอยู่ Employment & Livelihoods : งานหลายล้านตำแหน่งทั่วโลก Millions of Jobs Worldwide เชื่อมโยงกับเชื้อเพลิงฟอสซิลทั้งทางตรง และทางอ้อม ตั้งแต่วิศวกร และคนงานแท่นขุดเจาะไปจนถึงผู้ให้บริการในท้องถิ่น .. การเปลี่ยนผ่านพลังงานที่ยุติธรรม Just Energy Transition ต้องอาศัยการลงทุนในโครงการฝึกอบรมใหม่ Investing in Retraining Programs และการสร้างโอกาสงานที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมใหม่ ๆ Creating New & Green Job Opportunities เพื่อสนับสนุนชุมชนที่ได้รับผลกระทบ Supporting Affected Communities ..

Green Jobs / Looking for a Green Job | Credit : Iberdrola S.A.

–ความมั่นคงทางพลังงาน Energy Security : ปัจจุบัน เชื้อเพลิงฟอสซิล Fossil Fuels คือแหล่งพลังงานหลักที่โลกต้องการ Majority of the World’s Energy Needs .. การย้ายฐานการผลิตออกไปอย่างรวดเร็วเกินไป อาจนำไปสู่การขาดแคลนพลังงาน Energy Shortages และราคาพุ่งสูงขึ้น Price Spikes ก่อนที่โครงสร้างพื้นฐานพลังงานหมุนเวียน Renewable Infrastructure จะมีความแข็งแกร่ง และเชื่อถือได้เพียงพอที่จะตอบสนองความต้องการ ..

–ผลกระทบทางภูมิรัฐศาสตร์ Geopolitical Implications : การค้าพลังงานโลก ส่งผลกระทบอย่างมากต่อความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ และความมั่นคง .. การเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว Moving Away Too Quickly อาจสร้างความไม่มั่นคงให้กับประเทศผู้ผลิตน้ำมัน Destabilize Oil-Producing Nations และปรับเปลี่ยนพลวัตอำนาจทางภูมิรัฐศาสตร์ Reshape Geopolitical Power Dynamics ..

ผู้กำหนดนโยบาย และผู้นำอุตสาหกรรม เน้นย้ำถึงความจำเป็นของ “การเปลี่ยนผ่านที่ยุติธรรมJust Transition” ที่สร้างสมดุลระหว่างเป้าหมายด้านสภาพภูมิอากาศกับความเป็นจริงทางเศรษฐกิจ และสังคม Balances Climate Goals with Socio-Economic Realities เพื่อให้มั่นใจว่าการเปลี่ยนผ่านไปสู่อนาคตคาร์บอนต่ำ Transition to a Low-Carbon Future นั้น มีความเป็นธรรม Equitable และเป็นเส้นทางที่ยั่งยืนสำหรับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกฝ่าย Sustainable Path for All Stakeholders ..

ภาครัฐของรัฐบาลแต่ละประเทศ ต้องกำหนดกรอบนโยบายที่ชัดเจน Clear Policy Framework รวมถึงกฎระเบียบที่มีเสถียรภาพ Stable Regulations และการกำหนดราคาคาร์บอน Carbon Pricing เพื่อส่งสัญญาณถึงความมุ่งมั่นในการเปลี่ยนผ่านพลังงาน Commitment to the Energy Transition .. การดำเนินการเหล่านี้ มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการสร้างความแน่นอนในระยะยาวที่จำเป็นสำหรับธุรกิจCreating the Long-Term Certainty Necessary for Businesses ในการลงทุนในเทคโนโลยีคาร์บอนต่ำ Investment in Low-Carbon Technologies ..

ในขณะเดียวกัน ตลาดที่ทำงานได้ดี Well-Functioning Markets ก็มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการอำนวยความสะดวกในการเปลี่ยนผ่านพลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ Energy Transition Efficiently ซึ่งประกอบไปด้วยปัจจัยสำคัญหลัก สรุปได้ดังนี้ :-

–นวัตกรรม Innovation : ตลาดที่มีการแข่งขัน Competitive Markets คือตัวขับเคลื่อนการพัฒนา และการใช้เทคโนโลยีใหม่ ๆ ที่คุ้มค่า New Cost-Effective Technologies และรูปแบบธุรกิจที่เป็นนวัตกรรม Innovative Business Models ..

–ประสิทธิภาพ Efficiency : กลไกตลาด Market Mechanisms เช่น ระบบการซื้อขายการปล่อยมลพิษ Emissions Trading Systems เป็นต้นนั้น ช่วยจัดสรรทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ Allocate Resources Efficiently และค้นหาวิธีลดการปล่อยมลพิษด้วยต้นทุนที่ต่ำที่สุด Discover the Lowest-Cost Ways to Reduce Emissions ..

–การลงทุน Investment : ตลาดที่โปร่งใส Transparent Markets คือ อีกหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่จะช่วยให้เงินทุนภาคเอกชนไหลเข้าสู่โครงการที่ยั่งยืน Allow Private Capital to Flow into Sustainable Projects, ขยายโครงสร้างพื้นฐาน และเทคโนโลยีที่จำเป็น Scaling Up the Necessary Infrastructure & Technologies ได้รวดเร็วกว่าการใช้จ่ายภาครัฐเพียงอย่างเดียว ..

โดยพื้นฐานแล้ว ความเป็นผู้นำของภาครัฐ Government Leadership คือ ผู้กำหนดทิศทาง ขณะที่ตลาด Markets คือ เครื่องยนต์ขับเคลื่อน และประสิทธิภาพในการเปลี่ยนผ่านพลังงาน Engine & Efficiency of the Energy Transition ..

ทั้งนี้ การผสมผสานระหว่างทิศทางนโยบายภาครัฐของชาติ National Government Policy Directions และการดำเนินงานในตลาด Market Execution จะช่วยเสริมสร้างความมั่นคงทางพลังงาน Enhances Energy Security ด้วยการเร่งการเปลี่ยนผ่านจากเชื้อเพลิงฟอสซิลที่ต้องนำเข้า Accelerating the Shift from Imported Fossil Fuels ไปสู่แหล่งพลังงานสะอาดที่หลากหลายรูปแบบกระจาย ซึ่งส่วนใหญ่มักมาจากแหล่งท้องถิ่น Diversified, Often Local, Clean Energy Sources .. ความร่วมมือระหว่างประเทศนี้ จะช่วยให้เกิดอนาคตพลังงานที่ยืดหยุ่น เข้าถึงได้ และยั่งยืน Ensures a Resilient, Affordable & Sustainable Energy Future หมายถึง ความมั่นคงทางพลังงาน Energy Security จะได้รับการประกันด้วยพลังงานหมุนเวียน Renewable Energy นั่นเอง ..

ความมั่นคงทางพลังงาน Energy Security บรรลุได้โดยไม่ต้องใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล Can Be Achieved Without Fossil Fuels ..

ปัจจุบัน พลังงานหมุนเวียน Renewables ช่วยยกระดับความมั่นคงทางพลังงานโลกอย่างมีนัยสำคัญ Significantly Improve Global Energy Security ด้วยการแก้ไขจุดอ่อนสำคัญของระบบเชื้อเพลิงฟอสซิล Fossil Fuel System เช่น การพึ่งพาการนำเข้า Import Dependency และความผันผวนของราคา Price Volatility .. ขณะเดียวกันก็ได้รับการสนับสนุนอย่างแข็งขันจากมาตรการนโยบายที่ประสานงานกันทั่วโลก Coordinated Policy Measures Worldwide ..

การเปลี่ยนผ่านพลังงานสะอาด Clean Energy Transition ได้เปลี่ยนกรอบความมั่นคงทางพลังงาน Reframes Energy Security จากการจัดหาเชื้อเพลิง Securing Fuel Supplies ไปสู่การจัดหาเทคโนโลยี และโครงสร้างพื้นฐาน Securing the Technology & Infrastructure ที่จำเป็นต่อการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติภายในประเทศที่มีอยู่อย่างอุดมสมบูรณ์ Abundant, Domestic Natural Resources .. ในประเด็นความมั่นคง Energy Issues นั้น พบว่า สัดส่วนพลังงานหมุนเวียนที่สูง High Shares of Renewables มีผลอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติต่อเสถียรภาพของราคาไฟฟ้าขายส่งเฉลี่ย Average Wholesale Electricity Prices .. เสถียรภาพ Stability ที่เกิดขึ้นนี้ ช่วยเพิ่มความมั่นคงทางเศรษฐกิจ Enhances Economic Security และปกป้องผู้บริโภค และภาคอุตสาหกรรม Protects Consumers & Industries จากภาวะช็อกด้านราคา Price Shocks ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะของวิกฤติพลังงานโลก Global Energy Crisis ในปี 2565 ..

ทั้งนี้ กุญแจสำคัญของ “ความมั่นคงทางพลังงาน Energy Security” ได้แก่ การพัฒนาจากความมั่นคงด้านการจัดหาเชื้อเพลิง Securing Fuel Supply ไปสู่ความมั่นคงด้านความยืดหยุ่นของระบบ Securing System Resilience ซึ่งมั่นใจได้ว่า ความมั่นคงทางพลังงานที่ปราศจากเชื้อเพลิงฟอสซิล Energy Security without Fossil Fuels นั้น เป็นไปได้ และสามารถสร้างขึ้นในหลาย ๆ ด้านได้ในอนาคต โดยความมั่นคงทางพลังงาน Energy Security จากนี้ไป จะเป็นรูปแบบความมั่นคงที่ยืดหยุ่น และมีความเท่าเทียมกันทางภูมิศาสตร์มากขึ้น More Resilient & Geographically Equitable form of Security .. อย่างไรก็ตาม คำถามสำคัญว่า “เมื่อใด” นั้น ขึ้นอยู่กับการดำเนินการทางการเมือง Political Action และจังหวะการลงทุน Investment Pace เป็นอย่างมาก ไม่ใช่เพียงแค่เทคโนโลยีเท่านั้น ..

คาดหมายได้ว่า เสาหลักใหม่แห่งความมั่นคงทางพลังงาน New Pillars of Energy Security นั้น ประกอบไปด้วย :-

1.ความอุดมสมบูรณ์ และการกระจายตัว Abundance & Localization : เชื้อเพลิงฟอสซิล Fossil Fuels มีจำกัด มีความเข้มข้นทางภูมิศาสตร์ และอยู่ภายใต้การควบคุมทางภูมิรัฐศาสตร์ ขณะที่ พลังงานหมุนเวียน Renewables เช่น พลังงานแสงอาทิตย์ และพลังงานลม Solar & Wind Energy เป็นต้นนั้น มีอยู่อย่างมากมายในรูปแบบกระจาย Abundance in Distributed Form, เข้าถึงได้ง่าย Widely Available และมีอยู่ในเกือบทุกประเทศ Indigenous to Nearly Every Countries ซึ่งสามารถช่วยลดการพึ่งพาการนำเข้าได้ในทันที Instantly Reducing Import Dependence ซึ่งการผูกขาดเชื้อเพลิงฟอสซิล Fossil Fuel Monopolies คือ สาเหตุหลักของความไม่มั่นคงทางพลังงานในอดีต Root Cause of Historical Energy Insecurity ..

2.ความหลากหลายทางเทคโนโลยี Technological Diversity : ระบบใหม่นี้ สร้างขึ้นจากเทคโนโลยีที่หลากหลาย ได้แก่ พลังงานหมุนเวียนผันแปร Variable Renewables เช่น พลังงานแสงอาทิตย์ Solar Energy และพลังงานลม Wind Energy เป็นต้นนั้น ให้พลังงานที่มีต้นทุนต่ำ และมีปริมาณมาก Low-Cost, Abundant Energy ขณะที่ ระบบจัดเก็บพลังงาน เช่น ระบบจัดเก็บพลังงานด้วยชุดแบตเตอรี่ Battery Energy Storage System : BESS, ระบบกำลังไฟฟ้าพลังน้ำ Hydropower และการจัดเก็บด้วยไฮโดรเจนสีเขียว Green Hydrogen : H₂ Storage เป็นต้นนั้น ให้ความยืดหยุ่นที่จำเป็น Necessary Flexibility และการจัดเก็บพลังงานระยะยาว Long-Duration Storage เพื่อให้มั่นใจถึงความพร้อมใช้งานอย่างต่อเนื่อง Ensure Uninterrupted Availability รวมไปถึงแหล่งพลังงานอื่น ๆ ที่สามารถนำมาใช้งานได้ เช่น พลังงานความร้อนใต้พิภพ Geothermal Energy, พลังงานชีวมวลที่ยั่งยืน Sustainable Bioenergy และพลังงานนิวเคลียร์ Nuclear Energy เป็นต้นนั้น สามารถให้พลังงานพื้นฐานที่เชื่อถือได้ Reliable Baseload Power มาพร้อมด้วยเช่นกัน ..

3.ความยืดหยุ่นของระบบดิจิทัล และความยืดหยุ่นของระบบพลังงาน Digital Resilience & Energy System Resilience : หมายถึง การมุ่งเน้นไปที่การรักษาความมั่นคงของโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลของระบบโครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะจากภัยคุกคามทางไซเบอร์ Smart Grid Digital Infrastructure from Cyber Threats และการสร้างโครงสร้างพื้นฐานของระบบโครงข่ายระบบสายส่งกำลังไฟฟ้า Building the Infrastructure of the Power Grid ที่สามารถจัดการการไหลของพลังงานแบบ 2 ทาง Two-Way Power Flow และทนต่อสภาพอากาศที่รุนแรง Withstand Extreme Weather Events .. ทั้งนี้ เป็นที่ชัดเจนว่า รูปแบบการกระจายที่เกิดจากพลังงานหมุนเวียนแบบกระจายศูนย์ Decentralization Provided by Distributed Renewables จะทำให้โครงข่ายระบบสายส่งกำลังไฟฟ้าแบบแยกย่อย Distributed Power Grid Infrastructure มีความยืดหยุ่นโดยธรรมชาติต่อจุดล้มเหลวเพียงจุดเดียว ..

4.เสถียรภาพด้านต้นทุน Cost Stability : พลังงานหมุนเวียน Renewables ช่วยลดความผันผวนของต้นทุนเชื้อเพลิง ส่งผลให้ราคาพลังงานมีเสถียรภาพ และเข้าถึงได้มากขึ้นในระยะยาว ช่วยเสริมสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจทั่วโลก Strengthening Economic Security Globally ..

สำนักงานพลังงานระหว่างประเทศ International Energy Agency : IEA และหน่วยงานอื่น ๆ ระบุอย่างชัดเจนว่า การเร่งการเปลี่ยนผ่านไปสู่พลังงานสะอาด Accelerating the Transition to Clean Energy คือกุญแจสำคัญในการเสริมสร้างความมั่นคงด้านสภาพภูมิอากาศ Climate Security และความมั่นคงทางพลังงาน Energy Security .. ปัจจุบันการเปลี่ยนผ่านพลังงาน Energy Transition นี้ ถูกมองอย่างกว้างขวางจากทั่วโลกว่า จะส่งผลเชิงบวกต่อความมั่นคงด้านพลังงาน Net Positive Effect on Energy Security ได้อย่างแน่นอน ไร้ข้อสงสัย ..

ทั้งนี้ อ้างถึงการประเมินของสำนักงานพลังงานระหว่างประเทศ International Energy Agency : IEA สำหรับในประเด็นบทสรุปเกี่ยวกับเรื่องของเวลา Conclusion on Timing ชี้ว่า แนวทางที่เร็วที่สุดที่เป็นไปได้ทางเทคนิค และคุ้มค่าที่สุดในการสร้างระบบพลังงานที่เกือบจะปราศจากเชื้อเพลิงฟอสซิล Near-Fossil-Fuel-Free Energy System นั้น สอดคล้องกับสถานการณ์การปล่อยมลพิษเป็นศูนย์สุทธิ ภายในปี 2593 หรือ Net Zero Emissions by 2050 Scenario ซึ่งหมายถึง ความมั่นคงทางพลังงาน Energy Security ที่บรรลุได้โดยไม่ต้องใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล Can Be Achieved Without Fossil Fuels จะเกิดขึ้นได้ ภายในปี 2593 นั่นเอง ซึ่งสิ่งนี้ต้องการจากนี้ไป ได้แก่ การยุติการพัฒนาเชื้อเพลิงฟอสซิลใหม่โดยทันที Immediate End to New Fossil Fuel Development, การเร่งประสิทธิภาพ และเพิ่มอัตราการปรับปรุงประสิทธิภาพการใช้พลังงานเป็น 2 เท่า Doubling the Rate of Energy Efficiency Improvements ภายในปี 2573, การเพิ่มพลังงานหมุนเวียน 3 เท่า Tripling Renewables ให้บรรลุกำลังการผลิตพลังงานหมุนเวียนทั่วโลก Global Renewable Capacity อยู่ที่อย่างน้อย 11,000 กิกะวัตต์ GW ภายในปี 2573 และการติดตั้งระบบจัดเก็บพลังงานขนาดใหญ่ Massive Storage Deployment ด้วยระบบจัดเก็บพลังงานชุดแบตเตอรี่ และไฮโดรเจน Battery & Hydrogen : H₂ Storage ให้แน่ใจว่าจะสามารถตอบสนองความต้องการด้านความยืดหยุ่นได้ Ensuring Flexibility Needs ..

Significance of Considering Renewable Energy Over Non-Renewable | Credit : ResearchGate GmbH

อย่างไรก็ตาม อุปสรรคไม่ได้อยู่ที่ด้านเทคนิค หรือเศรษฐกิจเป็นหลักอีกต่อไป .. จนถึงวันนี้ พลังงานหมุนเวียน Renewables กำลังกลายเป็นแหล่งพลังงานที่มีราคาต้นทุนถูกที่สุด Cheapest Power Source แต่เป็นเรื่องทางการเมือง และการเงิน Political & Financial ซึ่งจำเป็นต้องมีการดำเนินการร่วมกัน เพื่อทลายอุปสรรคด้านกฎระเบียบ Dismantle Regulatory Barriers และแสวงหาการลงทุนจำนวนมหาศาล Secure Massive Investment โดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเทศเศรษฐกิจกำลังพัฒนา Developing Economies ทั้งนี้เพื่อให้การเปลี่ยนผ่านพลังงานสะอาดสีเขียว Green & Clean Energy Transition และการต่อสู้กับวิกฤติสภาพอากาศ Combating the Climate Crisis บนโลกใบนี้ บรรลุความสำเร็จได้อย่างงดงามในที่สุดจากนี้ไป ..

พลังงานทางเลือก พลังงานทดแทน และพลังงานหมุนเวียน Renewables เพื่อความมั่นคงทางพลังงาน Energy Security ในประเทศไทย ..

ความสำเร็จของการเปลี่ยนผ่านพลังงาน Energy Transition นั้น เกี่ยวข้องใกล้ชิด และขึ้นอยู่กับการเปลี่ยนแปลงของภาคพลังงานทั่วโลกขนานใหญ่จากแหล่งฟอสซิลไปสู่แหล่งพลังงานคาร์บอนเป็นศูนย์ Fossil-Based to Zero-Carbon Energy Sources ภายในครึ่งหลังของศตวรรษนี้ ซึ่งช่วยลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ที่เกี่ยวข้องกับพลังงาน Reducing Energy-Related CO2 Emissions รวมทั้ง เพื่อลดการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ Mitigate Climate Change และจำกัดอุณหภูมิโลกให้อยู่ต่ำกว่าจุดเล็งที่ 1.5°C ของระดับก่อนยุคอุตสาหกรรม ..

อย่างไรก็ตาม ประเทศไทย Thailand เป็นชาติที่พึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิล Reliance on Fossil Fuels โดยส่วนใหญ่จะใช้ก๊าซธรรมชาติ Natural Gas และน้ำมันดิบ Crude Oil นำเข้ามากลั่น เป็นแหล่งพลังงานหลักของชาติมาโดยตลอด .. อย่างไรก็ตาม สำหรับประเทศไทยนั้น การแสวงหาพลังงานทางเลือก พลังงานทดแทน และพลังงานหมุนเวียนอย่างจริงจัง Aggressive Pursuit of Renewables ที่ผลิตขึ้นในประเทศ ถือเป็นเส้นทางที่ทรงพลังมากที่สุดในการปรับปรุงความมั่นคงทางพลังงานในระยะยาว Most Powerful Path to Improving Long-Term Energy Security ..

ปัจจุบัน ประเทศไทย Thailand กำลังใช้พลังงานหมุนเวียนเพื่อเสริมสร้างความมั่นคงทางพลังงาน Using Renewables to Enhance Energy Security โดยการลดการพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิล Reducing Reliance on Fossil Fuels ตามที่ระบุไว้ในแผนพลังงานแห่งชาติ National Energy Plan : NEP และแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้า Power Development Plan : PDP 2024 ซึ่งมุ่งไปที่การส่งเสริมแหล่งพลังงานหมุนเวียน Promoting Renewable Energy Sources เช่น พลังงานแสงอาทิตย์ Solar Energy, พลังงานชีวมวล Bioenergy และพลังงานน้ำ Hydropower ผ่านแรงจูงใจ Incentives, การปรับปรุงโครงข่ายระบบสายส่งกำลังไฟฟ้า Grid Upgrades และโซลูชันข้อไขการจัดเก็บพลังงาน Energy Storage Solutions .. ความพยายามเหล่านี้ คือ ส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์ชาติที่กว้างขึ้น Broader National Strategy เพื่อเพิ่มส่วนแบ่งของพลังงานหมุนเวียนในระบบกำลังไฟฟ้าของประเทศ Increase Renewable Energy’s Share in the National Electricity Mix, ปรับปรุงเสถียรภาพของระบบ Improve System Stability และเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ Transition toward a Low-Carbon Economy ..

การวิเคราะห์บทบาทของพลังงานหมุนเวียนต่อความมั่นคงทางพลังงานของประเทศไทย Role of Renewable Energy in Thailand’s Energy Security ในปัจจุบัน โดยพิจารณาจากแผนงาน และความท้าทายในปัจจุบัน พบว่า จุดอ่อนที่สำคัญที่สุดของประเทศไทย คือ การพึ่งพาก๊าซธรรมชาติอย่างมากในการผลิตกำลังไฟฟ้า ซึ่งคิดเป็นสัดส่วน มากกว่า 50-60% ของสัดส่วนพลังงานทั้งหมด .. แม้ว่า ประเทศไทยจะผลิตก๊าซในอ่าวไทยได้ก็ตาม แต่ปริมาณสำรองภายในประเทศกลับลดลง ทำให้ไทยต้องพึ่งพาการนำเข้าก๊าซธรรมชาติเหลว Liquefied Natural Gas: LNG มากขึ้นอีก ผนวกกับความเสี่ยงด้านภูมิรัฐศาสตร์ และราคา โดยก๊าซธรรมชาติเหลว Liquefied Natural Gas : LNG นำเข้า คือสินค้าโภคภัณฑ์ที่มีการซื้อขายกันทั่วโลก และมีความผันผวนของราคา Globally Traded Commodity with Volatile Prices .. ราคาก๊าซที่สูงขึ้น High Gas Prices ส่งผลโดยตรงต่อค่าไฟฟ้าที่สูง ทำให้เศรษฐกิจ และผู้บริโภคของไทย Thai Economy & Consumers ต้องเผชิญกับความผันผวนของตลาดโลก และภาวะเงินเฟ้อ International Market Shocks & Inflation .. การเพิ่มขึ้นของราคาก๊าซทุก ๆ 10% จะทำให้ค่าไฟฟ้าเพิ่มขึ้น อยู่ที่ประมาณ 3.5% ..

พลังงานหมุนเวียนในฐานะยุทธศาสตร์ความมั่นคง Security Strategy ของประเทศไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งร่างแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้า Power Development Plan : PDP พ.ศ. 2567-2580 นั้น สะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ Massive Shift ที่พลังงานหมุนเวียน Renewables ได้กลายเป็นหัวใจสำคัญของความมั่นคงแห่งชาติ Central to National Security ..

ร่างแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้า Power Development Plan: PDP ฉบับล่าสุด ตั้งเป้าให้การผลิตกำลังไฟฟ้า 51% มาจากพลังงานหมุนเวียน ภายในปี 2580 .. การบรรลุเป้าหมาย 51% จะนำไปสู่การลดการบริโภคก๊าซธรรมชาติลงไปอย่างมาก Substantial Reduction in Natural Gas Consumption, ปกป้องเศรษฐกิจจากราคาที่พุ่งสูง และความผันผวน Shielding the Economy from Price Spikes & Volatility .. โครงการริเริ่มต่าง ๆ Initiatives เช่น โครงการผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ชุมชน Community-Based Solar Power Generation Projects และการส่งเสริมการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์บนหลังคาบ้านเรือน และอุตสาหกรรม Promotion of Household & Industrial Rooftop Solar Localize Power Generation ด้วยสัญญาซื้อขายไฟฟ้าโดยตรง รวมทั้งการเพิ่มความยืดหยุ่นของระบบไฟฟ้าด้วยโครงข่ายระบบสายส่งกำลังไฟฟ้ารูปแบบกระจาย Distributed Power Transmission Grid Network ที่ฉลาดกว่า และลดการพึ่งพาโรงไฟฟ้าส่วนกลางขนาดใหญ่ Reducing Reliance on Large Central Power Plants ตลอดจนกระจายการผลิตกำลังไฟฟ้า ไปยังพื้นที่ท้องถิ่นต่าง ๆ ไปพร้อมด้วย ..

โครงการต่าง ๆ เช่น โครงการผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์แบบไฮบริดลอยน้ำขนาดใหญ่ Large-Scale Hydro – Floating Solar Hybrid Schemes เช่น ที่อ่างเก็บน้ำของ กฟผ. EGAT Reservoirs เป็นต้นนั้น สามารถผสานรวมพลังงานแสงอาทิตย์เข้ากับพลังงานน้ำที่มีอยู่เดิม Integrate Solar Power with Existing Hydropower ช่วยลดความไม่สม่ำเสมอของพลังงานแสงอาทิตย์ และปรับปรุงเสถียรภาพของระบบโดยรวมได้เป็นอย่างดี ..

Solar Rooftop / การติดตั้งโซลาร์รูฟท็อปของอาสาสมัคร ในประเทศไทย | Credit : EGAT / Greenpeace Thailand

แผนการลงทุนหลายพันล้านเหรียญสหรัฐฯ ของไทยในระบบโครงข่ายไฟฟ้าอัจฉริยะ Investment Billions in Smart Grids มีเป้าหมายเพื่อเพิ่มความยืดหยุ่น และขีดความสามารถของโครงข่ายระบบสายส่งกำลังไฟฟ้า ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญในการรับมือกับความผันผวนของกำลังไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ และพลังงานลม Solar & Wind Power ได้อย่างมั่นคง ..

สัดส่วนพลังงานหมุนเวียน Renewable Energy Share ตามร่างแผน Power Development Plan : PDP ฉบับปรับปรุงล่าสุด ซึ่งมีเป้าหมายที่จะเพิ่มสัดส่วนพลังงานหมุนเวียนในการผลิตไฟฟ้าทั้งหมดของประเทศเป็น 51% ภายในปี 2580 นั้น ถือเป็นการเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญที่ทะเยอทะยานจากที่คาดการณ์ไว้ อยู่ที่ 20% ในปี 2566 ด้วยความมุ่งมั่นของไทยที่จะบรรลุเป้าหมายด้านสภาพภูมิอากาศ Achieving Climate Goals และเป้าหมายความเป็นกลางทางคาร์บอน Achieving Carbon Neutrality ภายในปี 2593 รวมทั้งการปล่อยมลพิษเป็นศูนย์สุทธิ Net Zero Emissions ภายในปี 2608 ..

ทั้งนี้ เพื่อให้บรรลุเป้าหมายเหล่านี้ แผนงานสำหรับอนาคตความมั่นคงทางพลังงานของไทย Blueprint for Thailand’s Energy Security Future นั้น ตั้งเป้าหมายเชิงนโยบายภาครัฐขั้นต้นไว้ที่การลดการพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิลลงอย่างมาก Substantial Reduction in Fossil Fuel Reliance โดยคาดการณ์ว่า การใช้ก๊าซธรรมชาติ Natural Gas Use จะลดลงจาก 57% เหลือต่ำกว่า 41% และกำลังไฟฟ้าพลังงานถ่านหิน Coal-Fired Power จะลดลงจาก 20% ให้เหลือต่ำกว่า 7% หรือยกเลิกไป ภายในปี 2580 ..

โดยสรุปแล้ว สำหรับประเทศไทย พลังงานหมุนเวียน Renewables คือมาตรการความมั่นคงระยะยาวที่ดีที่สุด The Best Long-Term Security Measures เพราะช่วยลดความเสี่ยงจากความผันผวนของราคาพลังงานเชื้อเพลิงฟอสซิลทั่วโลก Reducing the Risk of Global Fossil Fuel Price Volatility และความไม่แน่นอนทางภูมิรัฐศาสตร์ Geopolitical Uncertainty ได้โดยตรง .. ความท้าทายปัจจุบัน Current Challenges ได้แก่ ความรวดเร็ว และความซับซ้อนของการดำเนินการ เพื่อให้มั่นใจว่า โครงข่ายระบบพลังงานใหม่ที่มีการกระจายศูนย์ New Decentralized Energy Grids จะยังคงมีเสถียรภาพ และเชื่อถือได้ในช่วงระยะเวลาการเปลี่ยนผ่านพลังงาน Energy Transition ครั้งใหญ่

ตลอดจนความมุ่งมั่นในการดำเนินนโยบายลดเลิกการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล Policy to Eliminate Fossil Fuel Use ของไทย เพื่อให้ประเทศไทย Thailand สามารถก้าวข้ามการเปลี่ยนผ่านจากการนำเข้าพลังงานไปเป็นชาติที่ส่งออกพลังงาน Transitioning from Energy Imports to Energy Exports เช่น เชื้อเพลิงชีวภาพ Biofuels, ก๊าซชีวภาพ Biogases รวมทั้งไฮโดรเจนชีวภาพ และอนุพันธุ์ของพวกมัน Biohydrogen : H₂ & Its Derivatives สำหรับอนาคตห่วงโซ่อุปทานพลังงานโลก Future of the Global Energy Supply Chain ในฐานะหนึ่งในชาติเกษตรกรรมยักษ์ใหญ่ของโลก One of the World’s Largest Agricultural Nation นั้น บรรลุความสำเร็จได้ในที่สุดจากนี้ไปมาพร้อมอีกด้วย ..

คาดการณ์ตลาดพลังงานหมุนเวียนทั่วโลก Global Renewable Energy Market ..

ตลาดพลังงานหมุนเวียนทั่วโลก Global Renewables Market กำลังเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์พลังงาน Most Significant Transformations in Energy History จากตลาดเฉพาะกลุ่มไปสู่ตลาดหลักที่ขับเคลื่อนการเติบโตของกำลังการผลิตไฟฟ้าทั่วโลก Mainstream Driver of Power Capacity Growth Worldwide ..

ปัจจุบัน ตลาดพลังงานหมุนเวียนทั่วโลก Global Renewables Market มีมูลค่าหลายล้านล้านเหรียญสหรัฐฯ และมีการเติบโตทำลายสถิติอย่างรวดเร็ว .. คาดว่า กำลังการผลิตกำลังไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียนทั่วโลก Global Renewable Power Capacity จะเพิ่มขึ้นเป็น 4.6 เทระวัตต์ TW ในปี 2573 ซึ่งเพิ่มขึ้นเป็น 2 เท่าจากกำลังการผลิตในปี 2567 .. การเติบโตนี้เทียบเท่ากับการรวมกำลังการผลิตไฟฟ้าของจีน China, สหภาพยุโรป European Union : EU และญี่ปุ่น Japan เข้าด้วยกัน ..

อ้างถึงข้อมูลการสำรวจตลาดของ Grand View Research พบว่า ขนาดธุรกิจในตลาดพลังงานหมุนเวียนทั่วโลก Global Renewable Energy Market อยู่ที่ 1.51 ล้านล้านเหรียญสหรัฐฯ ในปี 2567 และคาดว่าจะสูงถึง 4.86 ล้านล้านเหรียญสหรัฐฯ ภายในปี 2576 ด้วยอัตราการเติบโตต่อปี Compound Annual Growth Rate: CAGR หมายถึง อัตราผลตอบแทนสำหรับตลาดพลังงานหมุนเวียนทั่วโลก Global Renewable Energy Market ที่เติบโตจากยอดดุลเริ่มต้นไปถึงยังยอดดุลสิ้นสุด รวมสมมติฐานว่ากำไรจะถูกนำกลับมาลงทุนหมุนเวียนใหม่ทุกสิ้นปีของช่วงอายุการลงทุน อยู่ที่ค่า CAGR 14.9% ในช่วงระยะเวลาที่คาดการณ์ ปี 2568-2576 .. การเปลี่ยนแปลงไปสู่ทางเลือกพลังงานคาร์บอนต่ำทั่วโลก Global Shift toward Low-Carbon Energy Alternatives และกฎระเบียบด้านสิ่งแวดล้อมที่เข้มงวดมากขึ้น Increasingly Stringent Environmental Regulations ในประเทศเศรษฐกิจพัฒนาแล้ว ส่งผลให้ภาคพลังงานหมุนเวียน Renewable Energy Sector เติบโตขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ..

Energy Transition | Credit : Fair Energy Transition for All / King Baudouin Foundation

เอเชียแปซิฟิก Asia Pacific คือภูมิภาคผู้บริโภค และการลงทุนที่ใหญ่ที่สุด Largest Consumer & Investment Region คิดเป็นสัดส่วนมากกว่า 40% ของการบริโภค และการลงทุนทั่วโลก .. จีน China เป็นผู้นำระดับโลกอย่างไม่ต้องสงสัย โดยรับผิดชอบส่วนใหญ่ของพลังงานแสงอาทิตย์ และพลังงานลมที่เพิ่มขึ้นทั่วโลก Majority of Global Solar & Wind Additions รวมทั้งถือเป็นสัดส่วนหลักของการผลิตพลังงานสะอาด Major Portion of Clean Energy Manufacturing ..

อเมริกาเหนือ และยุโรป North America & Europe ด้วยแรงกระตุ้นจากนโยบายภาครัฐของแต่ละประเทศที่เข้มแข็ง เช่น พระราชบัญญัติลดเงินเฟ้อของสหรัฐฯ U.S. Inflation Reduction Act และข้อตกลงกรีนดีลของสหภาพยุโรป EU Green Deal เป็นต้น .. ภูมิภาคเหล่านี้ มุ่งเน้นไปที่การกระจายห่วงโซ่อุปทาน Diversifying Supply Chains, การปรับปรุงโครงข่ายระบบสายส่งกำลังไฟฟ้าให้ทันสมัย Grid Modernization และการพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ ๆ เช่น ไฮโดรเจนสีเขียว Green Hydrogen : H₂ และระบบจัดเก็บพลังงานขั้นสูง Advanced Energy Storage ..

ขณะที่ประเทศเศรษฐกิจเกิดใหม่ Emerging Economies ซึ่งแม้ว่า ความต้องการจะสูง แต่หลายภูมิภาค โดยเฉพาะแอฟริกา Africa และตะวันออกกลาง Middle East มีการลงทุนที่ล่าช้า แม้จะมีศักยภาพด้านพลังงานหมุนเวียนมหาศาลก็ตาม หมายถึง กลไกทางการเงิน Financing Mechanisms ยังคงเป็นอุปสรรคสำคัญที่จะต้องเร่งแก้ไขจากนี้ไป ..

โดยพื้นฐานแล้ว ตลาดพลังงานหมุนเวียนทั่วโลก Global Renewable Energy Market กำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว โดดเด่นด้วยการเติบโตอย่างไม่เคยปรากฏมาก่อนของกำลังการผลิต และต้นทุนเทคโนโลยีที่ลดลง แต่เสถียรภาพในระยะยาวของตลาด Long-Term Market Stability ยังขึ้นอยู่กับการลดความเสี่ยงในห่วงโซ่อุปทาน Reducing Supply Chain Risk และการปรับปรุงโครงข่ายระบบสายส่งกำลังไฟฟ้าทั่วโลกให้ทันสมัย Modernizing the World’s Electricity Grids ..

ทั้งนี้ เนื่องจาก ประสิทธิภาพการใช้พลังงาน Energy Efficiency และการลดการปล่อยมลพิษ Emissions Reduction คือประเด็นสำคัญเชิงกลยุทธ์ Strategic Priorities .. ผู้บริโภคในภาคอุตสาหกรรม จึงกำลังเร่งลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานพลังงานสะอาด Investing in Clean Energy Infrastructure, สัญญาซื้อขายไฟฟ้า Power Purchase Agreements : PPAs และระบบพลังงานหมุนเวียนแบบไฮบริดที่ผสานรวมกับระบบจัดเก็บพลังงานด้วยชุดแบตเตอรี่ Hybrid Renewable Systems Integrated with Battery Storage ..

ตัวอย่างเช่น เขตอุตสาหกรรมหลายแห่ง Many Industrial Zones ทั่วโลก ได้ดำเนินแผนงานติดตั้งไมโครกริดพลังงานแสงอาทิตย์ Solar Microgrids และฟาร์มพลังงานลม Wind Farms เพื่อลดการพึ่งพาพลังงานไฟฟ้าจากโครงข่ายระบบสายส่งกำลังไฟฟ้า และเชื้อเพลิงฟอสซิล Reduce Reliance on Grid Electricity & Fossil Fuels .. โซลูชันข้อไขเหล่านี้ ช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นด้านพลังงาน Enhance Energy Resilience และช่วยประหยัดต้นทุนในระยะยาว Contribute to Long-Term Cost Savings ได้อย่างยอดเยี่ยม .. นอกจากนั้นแล้ว เนื่องจากความต้องการพลังงานในภาคอุตสาหกรรม Industrial Energy Demand เพิ่มขึ้นจากระบบอัตโนมัติ Automation ดังนั้น การเปลี่ยนเครื่องจักรให้เป็นการใช้กำลังไฟฟ้า Electrification of Machinery และแนวโน้มระบบการผลิตแบบดิจิทัล Digital Manufacturing Trends ทำให้คาดหมายได้ว่า ภาคส่วนนี้ จะยังคงเป็นปัจจัยขับเคลื่อนหลักของการใช้พลังงานหมุนเวียนทั่วโลก Key Driver of Renewable Energy Adoption Globally ตลอดช่วงระยะเวลาที่คาดการณ์ ..

สรุปส่งท้าย ..

การบริโภคพลังงานสะอาด Clean Energy Consumption มีแนวโน้มที่จะเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญเพื่อตอบสนองความต้องการพลังงานทั่วโลกในอนาคต Future Global Energy Demand โดยพลังงานหมุนเวียน Renewables มีบทบาทสำคัญในการเปลี่ยนแปลงนี้ แน่นอนไร้ข้อสงสัย .. พลังงานหมุนเวียน Renewables เช่น พลังงานแสงอาทิตย์ Solar Energy, พลังงานลม Wind Energy และพลังงานน้ำ Hydropower คาดว่าจะคิดเป็นส่วนใหญ่ของการเพิ่มขึ้นของการผลิตกำลังไฟฟ้า Majority of the Increase in Electricity Generation ซึ่งได้รับการคาดหมายว่าจะขึ้นแซงหน้าเชื้อเพลิงฟอสซิล Potentially Surpassing Fossil Fuels ในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า .. การเปลี่ยนแปลงนี้ ขับเคลื่อนโดยต้นทุนที่ลดลงของเทคโนโลยีพลังงานหมุนเวียน Declining Costs of Renewable Technologies, นโยบายสนับสนุน Supportive Policies และการใช้กำลังไฟฟ้าที่ขยายตัวในภาคส่วนต่าง ๆ Expanding Use of Electricity in Various Sectors ..

Various Renewable Energy Source Type | Credit : WTS Energy / ResearchGate GmbH

การเลิกใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล Shift away from Fossil Fuels กำลังจะเกิดขึ้นในไม่ช้า .. เมื่อแหล่งพลังงานสะอาดขยายตัว การใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล โดยเฉพาะถ่านหิน น้ำมัน และก๊าซธรรมชาติในการผลิตกำลังไฟฟ้า ก็จะหดหายตามไปด้วย .. การเปลี่ยนผ่านไปสู่พลังงานหมุนเวียน Transition to Renewable Energy, การลงทุน และการใช้แหล่งพลังงานทดแทนจากพลังงานแสงอาทิตย์ พลังงานลม พลังงานความร้อนใต้พิภพ พลังงานชีวภาพ และพลังงานหมุนเวียนอื่น ๆ Investments in and Deployment of Solar, Wind, Geothermal, Bioenergy & Other Renewable Energy Sources ถือเป็นสิ่งสำคัญในการทดแทนเชื้อเพลิงฟอสซิล Replace Fossil Fuels ในการผลิตกำลังไฟฟ้า Power Generation, การขนส่ง Transportation และภาคส่วนอื่น ๆ Other Sectors ..

การเปลี่ยนผ่านสู่อนาคตพลังงานหมุนเวียนทั้งหมด Transition to an All-Renewable Energy Future ประสบความสำเร็จในการบรรเทาความเสี่ยงแบบดั้งเดิม เช่น การพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิล และความผันผวนของราคา แต่กลับนำมาซึ่งความเสี่ยงด้านความมั่นคงชุดใหม่ที่มุ่งเน้นไปที่ห่วงโซ่อุปทาน Supply Chains, เทคโนโลยี Technologies และการจัดการระบบ System Management ..

ความเสี่ยงด้านความมั่นคงทางภูมิรัฐศาสตร์ใหม่ New Geopolitical Security Risk ที่ใหญ่ที่สุด คือ การเปลี่ยนจากการพึ่งพาประเทศผู้ส่งออกน้ำมัน และก๊าซธรรมชาติ ไปสู่การพึ่งพาประเทศที่แปรรูป และผลิตส่วนประกอบพลังงานสะอาด และวัตถุดิบ รวมถึงการเข้าถึงธาตุหายาก Rare Earth Elements ..

สำหรับความเสี่ยงด้านอุปทานแร่ธาตุวิกฤติ Critical Mineral Supply Risk นั้น พบว่า การผลิตแผงโซลาร์เซลล์ Manufacturing of Solar Panels, กังหันลม Wind Turbines และโดยเฉพาะอย่างยิ่งแบตเตอรี่สำหรับรถยนต์ไฟฟ้า และระบบจัดเก็บพลังงาน Batteries for EVs & Energy Storage Systems จำเป็นต้องใช้แร่ธาตุวิกฤติ Critical Minerals เช่น ลิเธี่ยม Lithium : ₃Li, โคบอลต์ Cobalt : ₂₇Co, นิกเกิล Nickel : ₂₈Ni และธาตุหายาก Rare Earth Elements : REEs เป็นต้น .. การแปรรูป และการกลั่น Processing & Refining ของแร่ธาตุเหล่านี้ มีความเข้มข้นสูงซึ่งส่วนใหญ่อยู่ในประเทศจีน Highly Concentrated, Primarily in China .. ในทำนองเดียวกัน ปัญหาคอขวดในการผลิต Manufacturing Bottlenecks สำหรับผลิตภัณฑ์สำเร็จรูป โดยเฉพาะอย่างยิ่งโมดูลเซลล์แสงอาทิตย์ Solar PV Modules และส่วนประกอบแบตเตอรี่จำนวนมาก Many Battery Components ยังคงมีการกระจุกตัวสูงด้วยเช่นกัน .. การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น อาจขัดขวางความพยายามในการลดคาร์บอนทั่วโลก Global Decarbonization Efforts และส่งผลต่อความมั่นคงทางพลังงานรูปแบบใหม่ได้ ดังนั้น ความมุ่งมั่นของนานาชาติ International Commitment และความร่วมมือระหว่างประเทศ International Cooperation อย่างระมัดระวัง จึงถือเป็นความจำเป็นที่ขาดไม่ได้สำหรับอนาคตที่ยั่งยืนจากนี้ไป ..

Critical Lack of Critical Minerals | Credit : IEA / Mine

เป็นที่แน่นอนว่า นโยบายภาครัฐของแต่ละประเทศทั่วโลก มีบทบาทสำคัญผ่านนโยบายต่าง ๆ เช่น การกำหนดราคาคาร์บอน Carbon Pricing, กฎระเบียบ Regulations และแรงจูงใจ Incentives เพื่อสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านออกไปจากเชื้อเพลิงฟอสซิล Transition Away from Fossil Fuels ..

อย่างไรก็ตาม ปัจจัยสำคัญหลักที่ผลักดันการเปลี่ยนผ่าน Key Factors Driving the Transition ได้แก่ การสนับสนุนเชิงนโยบาย และกฎระเบียบภาครัฐ ซึ่งถือว่ามีความสำคัญยิ่งต่อการผลักดันการนำพลังงานหมุนเวียนมาใช้ Adoption of Renewable Energy และการยกเลิกการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล Phasing Out Fossil Fuels .. ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี Technology Advancements และต้นทุนที่ลดลง Declining Costs ทำให้ได้มาซึ่งความสามารถในการแข่งขันมากขึ้น More Competitive ส่งผลให้การใช้กำลังไฟฟ้าเพิ่มขึ้นในการขนส่ง และการทำความร้อน Electrification of Transportation & Heating ควบคู่ไปกับการขยายศูนย์ข้อมูล Expansion of Data Centers ซึ่งทั้งหมดนี้ ผลักดันให้ความต้องการกำลังไฟฟ้าสะอาด Demand for Clean Electricity เพิ่มมากขึ้นตามมาด้วย ..

ทั้งนี้ แนวโน้มในอนาคตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม Potential for a Green Future นั้น คาดว่าแหล่งพลังงานสะอาดจะไม่เพียงแต่ตอบสนองความต้องการกำลังไฟฟ้าในอนาคตเท่านั้น แต่ยังสนับสนุนระบบพลังงานที่ยั่งยืน และปลอดภัยยิ่งขึ้นไปพร้อมด้วย ซึ่งนั่นหมายถึง ความมั่นคงทางพลังงาน จะได้รับการประกัน Energy Security Will Be Guaranteed .. การลงทุนอย่างมากในโครงสร้างพื้นฐานพลังงานหมุนเวียน Significant Investments in Renewable Energy Infrastructure และการพัฒนาห่วงโซ่อุปทาน Supply Chain Development รวมถึงโครงสร้างระบบสายส่งกำลังไฟฟ้า Transmission Lines คือ ความจำเป็นสำคัญที่ขาดไม่ได้ เพื่อรองรับการเปลี่ยนผ่านสู่ระบบพลังงานสะอาด Support the Clean Energy Transition รวมถึงการสร้างอุตสาหกรรมใหม่ Create New Industries, ตำแหน่งงาน Jobs ในระบบเศรษฐกิจ และสังคมของมนุษยชาติ และสิ่งแวดล้อมที่มีสุขภาพดีขึ้น Healthier Environment มาพร้อมด้วย ..

อย่างไรก็ตาม โดยสรุปในภาพรวมนั้น การประยุกต์ใช้แหล่งพลังงานหมุนเวียน Use of Renewable Energy Sources เป็นแหล่งพลังงานหลัก Main Energy Sources คือกลยุทธ์ที่เป็นข้อไขสำคัญสำหรับ “ความมั่นคงทางพลังงาน Energy Security” .. การบรรลุเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเป็นศูนย์สุทธิ Achieving Net Zero Target เพื่อจำกัดภาวะโลกร้อนมิให้เกินจุดเล็ง อยู่ที่ 1.5°C นั้น ปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจะต้องถึงจุดสูงสุดก่อนสิ้นปี 2568 และลดลง 43% ภายในปี 2573 โดยทั่วโลกจะต้องมุ่งมั่นให้ไปถึงเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเป็นศูนย์สุทธิ Reaching Net Zero Emission Target ภายในปี 2593 ซึ่งถือเป็นช่วงเวลาที่ความมั่นคงทางพลังงาน Energy Security สามารถบรรลุได้โดยไม่ต้องใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล Can Be Achieved Without Fossil Fuels .. ทั้งนี้เพื่อให้การลดผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ Reduce the Impact of Climate Change, การรักษาสิ่งแวดล้อม Protect the Environment, การส่งเสริมการพัฒนาเศรษฐกิจที่ยั่งยืน Promote Sustainable Economic Development และการสร้างความมั่นคงทางพลังงาน Create Energy Security นั้น ประสบความสำเร็จได้อย่างงดงามในที่สุดจากนี้ไป ..

………………………………….

คอลัมน์ : Energy Key

By โลกสีฟ้า ..

สนับสนุนโดย…..บริษัท พลังงานบริสุทธิ์ จำกัด (มหาชน)