Agriculture’s Methane: CH4 Reduction Strategies
“…..ในช่วงมากกว่า 30 ปีที่ผ่านมา รัฐบาลอินเดีย จีน กลุ่มประเทศในอาเซียน และไทย ต่างก็ได้ให้การสนับสนุนการผลิตก๊าซชีวภาพระดับครัวเรือน…”
การลดก๊าซมีเทนในภาคเกษตรกรรม Methane CH4 Reduction in Agriculture นั้น ถือเป็นเป้าหมายสำคัญด้านสภาพภูมิอากาศ Critical Climate Goal เนื่องจากภาคเกษตรกรรม Agricultural Sector คือ แหล่งกำเนิดก๊าซเรือนกระจกที่มีศักยภาพสูงจากกิจกรรมของมนุษย์มากที่สุด Most Potential Source of Greenhouse Gas : GHG Emissions from Human Activity ตามข้อมูล ณ ปลายปี 2568 .. ความพยายามเพื่อที่จะบรรลุเป้าหมายนี้ ได้เปลี่ยนจากการวิจัยไปสู่การนำไปใช้ในเชิงพาณิชย์ Shifted from Research into Commercial Deployment ใน 3 ด้านหลัก ได้แก่ การเลี้ยงปศุสัตว์ Livestock, การปลูกข้าว Rice Cultivation และการจัดการปุ๋ยคอกมูลสัตว์ Manure Management ..
การลดก๊าซมีเทนในภาคเกษตรกรรม Methane : CH4 Reduction in Agriculture เกี่ยวข้องกับกลยุทธ์ที่มุ่งเป้าไปที่ประสิทธิภาพโดยรวมของฟาร์ม และปศุสัตว์ Strategies Targeting Farm & Livestock Efficiency ได้แก่ การใช้สารเติมแต่งอาหารสัตว์ ตัวอย่างเช่น 3-Nitrooxypropanol หรือ 3-NOP และสาหร่ายทะเล Seaweed เป็นต้น, การคัดเลือกทางพันธุกรรม Genetic Selection, สูตรอาหารที่ดีขึ้น Better Diets, การบริหารจัดการมูลสัตว์ผ่านกระบวนการย่อยสลายแบบไม่ใช้ออกซิเจน Manure Management via Anaerobic Digestion, การทำนาเปียกสลับแห้ง Wet-Dry Rice Farming หรือการปลูกข้าวแบบให้น้ำสลับกับปล่อยให้แห้ง Rice Cultivation Alternate Wetting & Drying: AWD และการเพิ่มประสิทธิภาพโดยรวมของฟาร์ม Overall Farm Efficiency เช่น การลดของเสียจากอาหาร Reducing Food Waste, การปรับปรุงการจัดการมูลสัตว์ Improving Manure Handling และการใช้ปุ๋ยอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น Better Fertilizer Use เป็นต้น ..
แนวทางสำคัญ Key Approaches มุ่งเน้นไปที่การเปลี่ยนแปลงระบบย่อยอาหารของสัตว์ Altering Animal Digestion, การดักจับการปล่อยก๊าซจากมูลสัตว์ Capturing Emissions from Manure, การจัดการน้ำในผืนนาที่น้ำท่วมขัง Managing Water in Flooded Fields และการปรับปรุงประสิทธิภาพการผลิต Improving Production Efficiency ไปพร้อมด้วย ซึ่งมักต้องอาศัยนวัตกรรมทางเทคโนโลยี Technological Innovation และนโยบายสนับสนุนจากภาครัฐ Supportive Policies เพื่อให้เกิดการนำไปใช้ในวงกว้าง Widespread Adoption ..
ทั้งนี้ สารเสริมอาหารสำหรับสัตว์เคี้ยวเอื้อง Feed Additives for Ruminants เช่น วัวนม และวัวเนื้อ Dairy Cows & Beef Cattle ที่ช่วยลดการปล่อยก๊าซมีเทน Methane : CH4 จากการหมักในกระเพาะรูเมน Rumen Fermentation โดยยับยั้งเอนไซม์สำคัญในการสร้างมีเทน Inhibiting Key Enzymes in Methane : CH4 Production ของจุลินทรีย์ในกระเพาะอาหาร Rumen Microorganisms ทำให้การปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากภาคปศุสัตว์ Greenhouse Gas : GHG Emissions from the Livestock Sector ลดลงได้อย่างมาก โดยไม่กระทบต่อสุขภาพสัตว์ และเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตไปพร้อมด้วย ..
ปัจจุบัน ผลิตภัณฑ์อาหารเสริมสังเคราะห์ Synthetic Supplement 3-NOP : Bovaer® นี้ ได้รับการอนุมัติในกว่า 70 ประเทศแล้ว โดยจะสามารถยับยั้งเอนไซม์ที่ก่อให้เกิดก๊าซมีเทน Methane : CH4 Formation ได้อย่างมั่นใจ .. การให้สัตว์รับประทานในปริมาณไม่มาก ประมาณเพียง 1/4 ช้อนชาต่อวัน สามารถลดการปล่อยก๊าซมีเทน Reduce CH4 Emissions ได้ 30-45% โดยไม่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพของเนื้อสัตว์ หรือนม .. รวมทั้ง สาหร่ายแดง Red Seaweed หรือ Asparagopsis คือสารเติมแต่งอาหารสำหรับสัตว์จากธรรมชาติอีกชนิดหนึ่งที่สามารถลดก๊าซมีเทนได้ มากถึง 90% ในการทดลอง แต่การขยายขนาดการเพาะปลูก และการรับรองความปลอดภัยในระยะยาวนั้น ยังคงเป็นประเด็นสำคัญสำหรับปี 2568 จากนี้ไป ..
นอกเหนือจากแนวทางที่กล่าวแล้ว การคัดเลือกทางพันธุกรรม Genetic Selection ซึ่งนักปรับปรุงพันธุ์ Breeders กำลังใช้ข้อมูลทางพันธุกรรมมากขึ้นในการคัดเลือกคุณลักษณะที่ลดการปล่อยก๊าซมีเทน Low-Methane : CH4 Traits .. การผลิตก๊าซมีเทนในระบบทางเดินอาหาร Enteric Methane : CH4 Production มีค่าการถ่ายทอดทางพันธุกรรมปานกลาง Moderate Heritability อยู่ที่ 0.11-0.33 ทำให้สามารถลดปริมาณก๊าซมีเทนได้อย่างถาวร และสะสมในหลายชั่วอายุคน .. การปรับปรุงคุณภาพอาหารสัตว์ Improved Feed Quality ด้วยการเปลี่ยนจากเศษพืชผลคุณภาพต่ำไปเป็นอาหารสัตว์ที่ย่อยง่าย Switching from Low – Quality Crop Residues to Highly Digestible Forage ช่วยให้สัตว์เจริญเติบโตเร็วขึ้น และผลิตก๊าซมีเทนน้อยลงต่อหน่วยผลผลิต ..
ทั้งนี้ สำหรับการลดก๊าซมีเทนในที่นา Methane : CH4 Reduction in Rice Paddies นั้น การปลูกข้าว Rice Cultivation, การจัดการน้ำ และดิน Water & Soil Management ในการทำนาแบบดั้งเดิม Traditional Rice Farming เกี่ยวข้องกับการปล่อยน้ำท่วมขังอย่างต่อเนื่อง Continuous Flooding ซึ่งสร้างสภาวะไร้ออกซิเจน Oxygen-Free Conditions หรือที่เรียกว่า Anaerobic Conditions ที่เหมาะสำหรับแบคทีเรียที่ผลิตก๊าซมีเทน Methane: CH4 Producing Bacteria .. ดังนั้น กลยุทธ์การลดก๊าซมีเทน Methane Reduction Strategies จึงได้แก่ การทำนาเปียกสลับแห้ง Alternate Wetting & Drying : AWD แทนที่จะปล่อยน้ำท่วมขังอย่างต่อเนื่อง เกษตรกรจะระบายน้ำออกจากนาเป็นระยะ ๆ .. วิธีการนี้ จะนำออกซิเจนเข้าสู่ดิน Introduces Oxygen : O2 into the Soil, ยับยั้งแบคทีเรียที่ผลิตก๊าซมีเทน Inhibiting Methanogens ไปพร้อมด้วย .. การทำนาเปียกสลับแห้ง Wet-Dry Rice Farming คือเทคนิคการจัดการน้ำในนาข้าวโดยการขังน้ำสลับกับปล่อยให้น้ำแห้งในช่วงที่เหมาะสม เพื่อให้รากข้าวแข็งแรง ดูดซับธาตุอาหารได้ดีขึ้น, ลดการใช้น้ำ, ประหยัดปุ๋ย และสารเคมี และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก .. การปลูกข้าวแบบให้น้ำสลับกับปล่อยให้แห้ง Rice Cultivation Alternate Wetting & Drying : AWD สามารถลดก๊าซมีเทน Reduce Methane : CH4 Gas ได้ 30-50% และประหยัดน้ำได้ 10-20% ..
นอกจากการทำนาเปียกสลับแห้ง Wet-Dry Rice Farming แล้ว การหว่านเมล็ดข้าวลงดินโดยตรง Direct Seeded Rice : DSR แทนที่จะย้ายต้นกล้าลงในนาที่น้ำท่วมขัง สามารถลดระยะเวลาการท่วมขังลงได้หนึ่งเดือน Reduce the Flooding Period by a Month และสามารถลดการปล่อยก๊าซมีเทน Cutting CH4 Emissions ได้อย่างมีนัยสำคัญ .. สิ่งที่ชาวนาต้องคำนึงอีกประการหนึ่ง ได้แก่ การผสมฟางข้าวลงในดินขณะที่นาถูกน้ำท่วมขัง จะเพิ่มปริมาณก๊าซมีเทน ดังนั้น แนวทางปฏิบัติสมัยใหม่ Modern Practices จึงส่งเสริมการนำฟางข้าวออกไปใช้ผลิตพลังงานชีวภาพ Bioenergy, ทำปุ๋ยหมัก Composting, ปรับปรุงดิน Soil Improvement หรือใช้เป็นวัสดุเพาะเห็ด Substrate for Mushrooms ซึ่งช่วยสร้างรายได้เสริม และลดปัญหาฝุ่น PM2.5 ได้อย่างยอดเยี่ยมไปพร้อมด้วย ..
สำหรับในประเด็น การจัดการมูลสัตว์ Manure Management รวมถึงการดักจับ และการใช้ประโยชน์ Capture & Use นั้น เมื่อมูลสัตว์ถูกเก็บไว้ในรูปของเหลว ในบ่อ หรือหลุม จะทำให้เกิดก๊าซมีเทน Methane : CH4 จำนวนมาก แทนที่จะปล่อยพวกมันสู่ชั้นบรรบากาศ โดยจะดีกว่ามาก หากดักจับ และจัดเก็บพวกมันเพื่อมาใช้เป็นแหล่งพลังงานชีวภาพ Bioenergy Sources ..
ด้วยความจริงในปัจจุบันที่ปฏิเสธไม่ได้ว่า กระบวนการทางอุตสาหกรรมมากมายที่ต้องใช้อุณหภูมิที่สูงมาก ซึ่งเราสามารถทำได้โดยการเผาไหม้เชื้อเพลิงที่สะอาดกว่าด้วยแนวคิดคาร์บอนเป็นกลาง Carbon Neutrality หมายถึง การแทนที่เชื้อเพลิงฟอสซิล Fossil Fuels ด้วยการใช้เชื้อเพลิงชีวภาพ Biofuel & Syngas จากชีวมวล Biomass หรือก๊าซชีวภาพ Biogas และก๊าซมีเทนหมุนเวียน Renewable Methane : CH4 จากขยะอินทรีย์เปียก ของเสียของมนุษย์ และมูลสัตว์ ในภาคเกษตรกรรม Agriculture Sector จากเทคโนโลยีพลังงานชีวภาพ Bioenergy Technologies เท่านั้น จึงจะเป็นไปได้ .. ด้วยเหตุนี้ การใช้พลังงานชีวภาพจากภาคการเกษตร และขยะอินทรีย์ของเสียเหลือทิ้ง Utilization of Bioenergy from Agriculture & Organic Waste จึงหมายถึงทางเลือกที่ดีที่สุดในปัจจุบันสำหรับการทำงานหนักทั้งในภาคอุตสาหกรรม ระบบขนส่ง และในครัวเรือนได้อย่างยอดเยี่ยมแทนที่จะนำของเสียเหลือทิ้งเหล่านี้ไปกำจัดด้วยการฝังกลบแล้วทำให้ก๊าซเรือนกระจกซึ่งส่วนใหญ่ คือ ก๊าซมิเทน Methane : CH4 Gas ที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติปริมาณมหาศาลเหล่านี้เอง กระจายสู่สิ่งแวดล้อม และชั้นบรรยากาศโดยตรง ..
Methane : CH4 คือก๊าซเรือนกระจก Greenhouse Gases : GHGs ที่ให้ผลรุนแรงกว่าก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ Carbon Dioxide : CO2 อยู่ที่ 28-30 เท่า ในช่วงเวลา 100 ปี และมีพลังในการดักจับความร้อนสูงกว่าก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ Carbon Dioxide : CO2 ถึง 80 เท่า ในช่วงเวลา 20 ปี แต่การเผาไหม้ไบโอมีเทน Burning Biomethane : CH4 จะปล่อยคายเพียง CO2 ที่พืช และสัตว์ดูดซับไว้ในช่วงการเจริญเติบโตเท่านั้น ต่างจากการเผาไหม้เชื้อเพลิงฟอสซิล Burning Fossil Fuels ซึ่งปล่อยคาย CO2 ที่เปลือกโลกจัดเก็บไว้เมื่อมากกว่า 60 ล้านปีที่แล้ว ดังนั้น การจัดเก็บก๊าซมีเทน Methane : CH4 Gas ไว้ใช้เป็นแหล่งพลังงานชีวภาพคาร์บอนต่ำ Low-Carbon Bioenergy เพื่อใช้งานในภายหลังด้วยเทคโนโลยีชีวภาพ Biotechnologies ตามแนวทางคาร์บอนเป็นกลาง Carbon Neutrality Approach ถือเป็นวิถีทางที่ยั่งยืน เหนือชั้น และดีกว่ามาก เมื่อเทียบกับการปล่อยให้ก๊าซเรือนกระจกอันตรายที่เป็นก๊าซมีเทน Methane : CH4 Gas ออกไปสู่ชั้นบรรยากาศโดยตรงจากการฝังกลบ หรือจนกว่าตัวเลือกแหล่งพลังงานที่ปราศจากคาร์บอนที่ดีกว่านี้อีก จะเป็นไปได้ทั้งในด้านเทคโนโลยี และเศรษฐกิจ Carbon-Free Options are Technologically & Economically Feasible ในอนาคตรุ่นต่อไปจะมาถึงได้ ..
จนถึงวันนี้ ระบบเครื่องย่อยสลายแบบไม่ใช้ออกซิเจน Anaerobic Digesters จะดักจับก๊าซมีเทน Capture Methane : CH4 ก่อนที่จะรั่วไหลออกมา และเปลี่ยนเป็นก๊าซชีวภาพ Biogas สำหรับให้ความร้อน หรือผลิตกำลังไฟฟ้า Heating or Electricity ซึ่งเป็นการเปลี่ยนของเสียให้เป็นแหล่งพลังงานหมุนเวียน Transforms a Waste Product into a Renewable Energy Source ..
เทคนิคการแยกของแข็งออกจากของเหลว Solid-Liquid Separation ก็เช่นเดียวกัน .. การทำให้มูลสัตว์แห้ง Drying Manure หรือการแยกของแข็งออกจากของเหลว Separating Solids from Liquids จะช่วยลดปริมาตรกระบวนย่อยสลายแบบไม่ใช้ออกซิเจน Reduces the Anaerobic Volume ซึ่งช่วยลดโอกาสการเกิดก๊าซมีเทนระหว่างการเก็บรักษาได้อย่างมาก Lowering the Potential for Methane : CH4 Generation during Storage .. ทั้งนี้ การทำปุ๋ยหมัก Composting ด้วยการส่งเสริมการย่อยสลายแบบใช้ออกซิเจน Aerobic Oxygen : O2-Rich Decomposition จะช่วยป้องกันการเกิดก๊าซมีเทน Prevents Methane : CH4 Formation แม้ว่าจะต้องมีการพลิกกลับ และจัดการความชื้นอย่างสม่ำเสมอไปพร้อมด้วยก็ตาม ..
ปัจจุบัน มากกว่า 150 ประเทศ กำลังร่วมมือกันเพื่อลดการปล่อยก๊าซมีเทน Working toward a Collective Reduction in Methane : CH4 Emissions ลงอย่างน้อย 30% ภายในปี 2573 ด้วยพันธสัญญาลดก๊าซมีเทนระดับโลก The Global Methane Pledge .. บริษัทฯ สตาร์ทอัพหลายแห่ง กำลังนำมาตรการที่ขับเคลื่อนด้วยปัญญาประดิษฐ์ Artificial intelligence : AI และระบบติดตามด้วยดาวเทียม Satellite Tracking มาใช้เพื่อให้ข้อมูลแบบเรียลไทม์ เกี่ยวกับสุขภาพสัตว์ และการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทุกประเภท ซึ่งช่วยให้เกษตรกรมีส่วนร่วมในตลาดคาร์บอนเครดิต Carbon Credit Markets ได้อย่างยอดเยี่ยม .. การเปลี่ยนแปลงนโยบายภาครัฐ Policy Shifts ในหลายประเทศจากการใช้กฎระเบียบเข้มงวด Sticks Regulations ไปเป็นเงินอุดหนุน และสิ่งจูงใจ Subsidies & Incentives เพื่อช่วยเกษตรกรในการชดเชยค่าใช้จ่ายของสารเติมแต่งอาหารสัตว์ และการจัดโครงสร้างพื้นฐานใหม่ ๆ คือ เรื่องใหม่ที่ให้ผลลัพธ์ที่เฉียบขาดมาพร้อมด้วยเช่นกัน ..
ตั้งแต่ปี 2568 เป็นต้นมา โครงการคาร์บอนเครดิต Carbon Credit Programs สำหรับการลดก๊าซมีเทน Methane : CH4 Reduction ได้พัฒนาจากโครงการนำร่องทดลองไปสู่เครื่องมือทางการเงินที่มีประสิทธิภาพในโครงสร้างปกติ .. โดยทั่วไปแล้ว คาร์บอนเครดิต Carbon Credit หนึ่งหน่วย จะหมายถึง การลด หรือหลีกเลี่ยงการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าหนึ่งเมตริกตัน Tonnes of Carbon Dioxide Equivalent : tCO2e เนื่องจาก มีเทน Methane : CH4 มีฤทธิ์รุนแรงกว่าคาร์บอนไดออกไซด์ Carbon Dioxide : CO2 อยู่ที่ประมาณ 28-30 เท่าในช่วงระยะเวลา 100 ปี .. การลดมีเทน Methane : CH4 ลง 1 ตัน จึงสามารถสร้างเครดิตได้เกือบ 30 หน่วย ทำให้โครงการเหล่านี้ ให้ผลกำไรแก่เกษตรกรสูงมาก ..
ตัวอย่างจนถึงวันนี้ เกษตรกร Farmers สามารถขายเครดิตเหล่านี้ได้ 2 วิธี ได้แก่ ตลาดคาร์บอนภาคสมัครใจ Voluntary Carbon Market: VCM โดยบริษัทต่าง ๆ เช่น ไมโครซอฟต์ Microsoft หรือ เนสท์เล่ Nestle เป็นต้นนั้น ซื้อคาร์บอนเครดิต Carbon Credit เหล่านี้ เพื่อให้บรรลุเป้าหมาย “Net Zero” ของตนเอง ณ ปลายปี 2568 ด้วยมีเทนเครดิตทางการเกษตรที่มีความน่าเชื่อถือสูง High – Integrity Agricultural Methane : CH4 Credits มีราคาอยู่ที่ 15-25 เหรียญสหรัฐฯ ต่อตัน ซึ่งสูงกว่าเครดิตป่าไม้พื้นฐาน Basic Forestry Credits เป็นอย่างมาก เนื่องจากมีความน่าเชื่อถือสูง .. ขณะที่ตลาดบังคับ Compliance Markets ในบางภูมิภาค เช่น แคลิฟอร์เนีย California หรือออสเตรเลีย Australia ผู้ปล่อยมลพิษรายใหญ่มีข้อผูกมัดทางกฎหมายที่จะต้องซื้อเครดิต .. ตลาดเหล่านี้ มักมีราคาสูงกว่า แต่มีกฎเกณฑ์ที่อาจจะเข้มงวดกว่ามาพร้อมด้วย ..
ในภาพรวมภาคการเกษตรนั้น เนื่องจาก มีเทน Methane : CH4 คือ ก๊าซเรือนกระจกที่มีฤทธิ์รุนแรง และมีอายุประมาณ 12 ปี ส่งผลต่อภาวะโลกร้อนที่มีนัยสำคัญในระยะสั้นอย่างรวดเร็ว .. ดังนั้น การลดปริมาณก๊าซมีเทน Methane : CH4 Reduction ในภาคเกษตรกรรม Agriculture Sector จึงเป็นวิธีที่รวดเร็วในการชะลอภาวะโลกร้อน Quick Way to Slow Global Warming .. คาดหมายได้ว่า วิธีการที่กล่าวถึงแล้วเหล่านี้นั้น จะสามารถช่วยเพิ่มประสิทธิภาพทางการเกษตร Improve Farm Efficiency, ความอยู่รอดทางเศรษฐกิจ Economic Viability และความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อม Environmental Sustainability ให้สำเร็จได้ในที่สุดสำหรับอนาคตการเกษตรที่เหนือชั้นกว่าจากนี้ไป ..
การลดการปล่อยก๊าซมีเทนในภาคเกษตรกรรม Reduction Methane : CH4 in Agriculture Sector และผลิตก๊าซมีเทนหมุนเวียนเพื่อใช้ประโยชน์ Produce Renewable Methane : CH4 for Use ..
ภาคเกษตรกรรม Agriculture สามารถลดการปล่อยก๊าซมีเทน Cut Methane : CH4 Emissions ได้ด้วยการปรับปรุงอาหารสัตว์ Better Livestock Diets, การจัดการมูลสัตว์ Manure Management และวิธีการปลูกข้าว Rice Cultivation Practices ในเวลาเดียวกันก็สามารถผลิตก๊าซมีเทนหมุนเวียน Renewable Methane : CH4 หรือไบโอมีเทน Biomethane : CH4 จากมูลสัตว์ Manure, เศษพืช Crop Residues หรือเศษอาหารผ่านกระบวนการย่อยสลายแบบไม่ใช้ออกซิเจน Food Waste via Anaerobic Digestion .. วิธีเหล่านี้ ช่วยลดการปล่อยมลพิษที่เป็นอันตราย Reduces Harmful Emissions และสร้างแหล่งพลังงานสะอาด Creates a Clean Energy Source มาพร้อมด้วย ..
โดยทั่วไป ภาคเกษตรกรรม Agriculture คือ ต้นเหตุของการปล่อยก๊าซมีเทนทั่วโลก Global Methane : CH4 Emissions อยู่ที่สัดส่วนประมาณ 40-60% โดยส่วนใหญ่มาจากกระบวนการย่อยอาหารของปศุสัตว์ Livestock Digestion, การหมักในลำไส้ Enteric Fermentation, มูลสัตว์ Manure และนาข้าว Rice Paddies .. กลยุทธ์สำคัญในการลดก๊าซมีเทน Key Reduction Strategies ได้แก่ :-
– การย่อยอาหารของปศุสัตว์ Livestock Digestion : เทคนิคการใช้สารเติมแต่งในอาหารสัตว์ Feed Additives เช่น สาหร่ายทะเล Seaweed หรือไนเตรต Nitrates ซึ่งจะช่วยลดการเกิดก๊าซมีเทนในสัตว์เคี้ยวเอื้อง Reduce Methane : CH4 Formation in Ruminants ได้อย่างมีนัยสำคัญ ..
– การจัดการมูลสัตว์ Manure Management : ได้แก่ การปิดคลุมบ่อพัก Covering Lagoons, การแยกของแข็ง Separating Solids หรือการใช้เครื่องย่อยสลายแบบไม่ใช้ออกซิเจน Using Anaerobic Digesters เพื่อดักจับก๊าซมีเทน Capture Methane : CH4 ไว้แทนที่จะปล่อยให้ระเหยออกไป ..
– การปลูกข้าว Rice Cultivation : ประยุกต์ใช้การทำนาเปียกสลับแห้ง Wet-Dry Rice Farming และการรดน้ำสลับกับการตากแห้งในนา Alternate Wetting & Drying : AWD of Paddies หรือการใช้พันธุ์ข้าวที่ปล่อยก๊าซมีเทนน้อยลง Using Rice Varieties that Emit Less Methane : CH4 ..
– การบริหารจัดการเศษพืช Crop Residue Management : หลีกเลี่ยงการเผาแบบเปิด Avoiding Open Burning และหลีกเลี่ยงการฝังกลบ Avoiding Landfilling ซึ่งจะปล่อยก๊าซมีเทน Methane : CH4 และมลพิษปริมาณมากอื่น ๆ ออกมาสู่บรรยากาศ ..
แทนที่จะปล่อยให้มีเทน Methane : CH4 ระเหยออกไปสู่บรรยากาศ เราสามารถดักจับ และแปรรูปเป็นก๊าซชีวภาพหมุนเวียน Renewable Biogas ได้ดังนี้ :-
– การย่อยสลายแบบไม่ใช้ออกซิเจน Anaerobic Digestion : มูลสัตว์ Manure, เศษพืช Crop Residues และเศษอาหาร Food Waste จะถูกย่อยสลายโดยจุลินทรีย์ในถังย่อยสลายที่ปราศจากออกซิเจน ทำให้เกิดก๊าซชีวภาพ Biogas ซึ่งเป็นส่วนผสมของมีเทน Methane : CH4 และคาร์บอนไดออกไซด์ Carbon Dioxide : CO2 และถูกจัดเก็บไว้ใช้งานเป็นแหล่งพลังงานหมุนเวียนในภายหลังต่อไป ..
– การยกระดับก๊าซชีวภาพ Upgrading Biogas : การกำจัด CO2 และสิ่งเจือปน จะทำให้ได้ไบโอมีเทน Biomethane : CH4 ซึ่งมีองค์ประกอบทางเคมีเหมือนกับก๊าซธรรมชาติจากฟอสซิล Fossil Natural Gas และสามารถใช้งานทดแทนกันได้ด้วยโครงสร้างพื้นฐานที่มีอยู่แล้ว ..
– การใช้งาน Applications : ไบโอมีเทน Biomethane : CH4 สามารถฉีดอัดเข้าไปในท่อส่ง หรือโครงข่ายระบบท่อส่ง Gas Grids, ใช้ในการปรุงอาหาร Used for Cooking, ทำความร้อน Heating หรือเป็นเชื้อเพลิงสำหรับการขนส่ง Transport Fuels ..
– สิ่งนี้สร้างระบบหมุนเวียน To Create a Circular System : ของเสียกลายเป็นพลังงาน Waste Becomes Energy, การปล่อยมลพิษลดลง Emissions are Reduced และเกษตรกรได้รับรายได้เพิ่มเติม Farmers Gain an Additional Revenue Stream ..
ก๊าซมีเทนหมุนเวียน Renewable Methane : CH4 คือ สารประกอบไฮโดรคาร์บอน Hydrocarbon ที่มีสูตรทางเคมี CH4 และเป็นตัวนาพาพลังงานตามธรรมชาติ ซึ่งมนุษยชาติผลิตขึ้นทุกวันตลอดช่วงชีวิตปกติ ดังนั้น จึงต้องดำเนินการทุกอย่างเพื่อใช้ประโยชน์จากทรัพยากรอินทรีย์สารในชีวมวล Biomass เหล่านี้ เพื่อช่วยให้บรรลุเป้าหมายด้านพลังงานที่ยั่งยืน Sustainable Energy, การปกป้องสิ่งแวดล้อม Environmental Protection และการพัฒนาเศรษฐกิจ Economic Development ไปพร้อมด้วย ..
ปัจจุบัน นานาประเทศ กำลังเตรียมแผนงานยกเลิกการพึ่งพาแหล่งพลังงานเชื้อเพลิงฟอสซิลในระบบเศรษฐกิจของพวกเขาด้วยความมุ่งมั่น .. ตัวอย่างการแปลงอินทรีย์สารในชีวมวล Biomass ที่เป็นน้ำเสีย ของเหลือทิ้งภาคการเกษตร เศษไม้ ขยะอินทรีย์ และขยะพลาสติก ให้เป็นเชื้อเพลิงชีวภาพ Biofuels, ก๊าซชีวภาพ Biogas และมีเทนหมุนเวียน Renewable Methane : CH4 หรือไบโอมีเทน Biomethane : CH4 รวมทั้งการผลิตไฮโดรเจนหมุนเวียนสีเขียว Green Renewable Hydrogen : H2 ด้วยเทคโนโลยีพลังงานชีวภาพ Bioenergy Technologies นั้น มีศักยภาพที่จะทำให้เกิดงานใหม่ได้มากกว่า 39,000 ตำแหน่ง และผลผลิตทางเศรษฐกิจแตะระดับ 9 พันล้านเหรียญสหรัฐฯ ต่อปีทั่วโลก .. วิธีการใหม่นี้ อาจมีต้นทุนถูกกว่าวิธีการรีไซเคิล ซึ่งปัจจุบัน ขยะพลาสติกเพียง 5% เท่านั้นที่รีไซเคิลได้ รวมทั้งการรีไซเคิลถุงพลาสติก และขยะพลาสติกเพียง 1 ตัน อาจมีค่าใช้จ่ายสูงถึง 4,000 เหรียญสหรัฐฯ และสุดท้ายการจัดการขยะพลาสติก ขยะอินทรีย์ ของเหลือทิ้งในภาคการเกษตร ครัวเรือน ของเสีย และน้ำเสีย มักจะนำไปสู่การเผาโดยตรง หรือจบงานในหลุมฝังกลบเพื่อหลีกเลี่ยงค่าใช้จ่ายที่สูงสาหรับการจัดการขยะเหล่านี้ ซึ่งส่งผลกระทบร้ายแรงต่อสิ่งแวดล้อม ดังนั้น การนำพวกมันไปเป็นวัตถุดิบเพื่อผลิตเชื้อเพลิงชีวภาพ Biofuels หรือ Synthetic Fuel & Gas และ Renewable Hydrogen : H2 รวมทั้งก๊าซมีเทนหมุนเวียน Renewable Methane : CH4 ถือเป็นแนวปฏิบัติที่ยอดเยี่ยม และสะอาดกว่า ..
ทั้งนี้ การลดลงอย่างมีนัยสำคัญของการปล่อยคายก๊าซมีเทนในภาคเกษตรกรรม Methane CH4 Reduction in Agriculture จะสามารถให้ผลลัพธ์ที่รวดเร็ว และสำคัญยิ่งต่อศักยภาพในการป้องกันมิให้อุณหภูมิชั้นบรรยากาศร้อนขึ้น .. ข้อค้นพบสำคัญในทศวรรษที่ผ่านมานั้น ชี้ว่า ก๊าซมีเทนหมุนเวียน Renewable Biomethane : CH4 คือ แหล่งพลังงานหมุนเวียนสำคัญที่รู้จักกันในนามของก๊าซชีวภาพ Biogas, ไบโอมีเทน Biomethane และไบโอซีเอ็นจี Bio-CNG ซึ่งกลับถือว่าเป็นเชื้อเพลิงพลังงานสะอาด Clean Energy Fuels ที่มีคุณสมบัติด้านสิ่งแวดล้อมคุณภาพสูง หากจัดเก็บให้ดี และใช้พวกมันเป็นแหล่งพลังงาน แทนที่จะปล่อยพวกมันสู่ชั้นบรรยากาศที่อาจสร้างผลลัพธ์อันตรายต่อการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิโลก .. การจัดเก็บ และเผาไหม้พวกมันเพื่อให้ได้มาซึ่งพลังงาน รวมทั้งการแยกไฮโดรเจน Hydrogen : H2 ออกมาใช้งาน คือ ข้อได้เปรียบที่สำคัญของการใช้ไบโอมีเทน Biomethane : CH4 จากภาคเกษตรกรรมให้เป็นแหล่งพลังงานหมุนเวียนสะอาด Clean Renewable Energy Sources ที่มีศักยภาพในระบบเศรษฐกิจ และสังคมของมนุษยชาติ สาหรับวันนี้ และอนาคตจากนี้ไป ..
การลดก๊าซมีเทนในประเทศไทยMethane : CH4 Reduction in Thailand ..
ในประเทศไทย Thailand การลดการปล่อยก๊าซมีเทนสู่บรรยากาศในภาคการเกษตร Methane : CH4 Reduction into Atmosphere in the Agricultural Sector คือ เป้าหมายสำคัญลำดับต้น ๆ ในยุทธศาสตร์ชาติ National Strategy และแผนแม่บทด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ Master Plan for Climate Change ของไทย ในประเด็นที่ 18 การสร้างการเติบโตอย่างยั่งยืนบนสังคมที่เป็นมิตรต่อสภาพภูมิอากาศ เนื่องจากภาคเกษตรกรรม Agriculture คือแหล่งปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่ใหญ่เป็นอันดับ 2 ของประเทศ .. ในฐานะที่ประเทศไทย Thailand คือ หนึ่งในชาติเกษตรกรรมชั้นนำของโลก การปลูกข้าวเพียงอย่างเดียว Rice Cultivation คิดเป็นสัดส่วนมากกว่า 50% ของการปล่อยก๊าซทั้งหมดในภาคส่วนนี้ รองลงมาคือ ปศุสัตว์ Livestock ได้แก่ การหมักในระบบทางเดินอาหารของสัตว์ Enteric Fermentation และปุ๋ยคอกมูลสัตว์ Manure ..
ณ ปลายปี 2568 ประเทศไทย Thailand ได้เปลี่ยนจากโครงการนำร่องลดการปล่อยก๊าซมีเทนสู่บรรยากาศในภาคการเกษตรไปสู่การดำเนินงานเชิงพาณิชย์ขนาดใหญ่ Moved from Pilot Projects into Large-Scale Commercialization โดยเฉพาะอย่างยิ่งผ่านความร่วมมือระหว่างประเทศ ใน 3 ด้าน ได้แก่ :-
1. ข้าว Rice : โครงการ “ข้าวไทยนามา Thai Rice Nationally Appropriate Mitigation Action : NAMA” และอื่นๆ ..
ประเทศไทย Thailand คือประเทศที่ปล่อยก๊าซมีเทนจากการปลูกข้าวมากเป็นอันดับ 4 ของโลก และเพื่อแก้ไขปัญหานี้ รัฐบาลไทย ร่วมกับหน่วยงานพัฒนาของเยอรมนี German Development Agency : GIZ ได้เปิดตัว ‘โครงการข้าวไทยนามา Thai Rice NAMA Project’ ซึ่งปัจจุบันได้เปลี่ยนไปเป็นโครงการขนาดใหญ่ของกองทุนภูมิอากาศสีเขียว Green Climate Fund : GCF ที่เรียกว่า “การเสริมสร้างการทำนาข้าวที่ชาญฉลาดด้านสภาพภูมิอากาศStrengthening Climate – Smart Rice Farming” และมีเป้าหมาย และรายละเอียดการดำเนินงานโดยสังเขปได้ ดังนี้ :-
– เป้าหมาย Target : การเข้าถึงครัวเรือนเกษตรกรกว่า 100,000 ครัวเรือน ใน 6 จังหวัดนำร่องภาคกลาง เช่น ชัยนาท สุพรรณบุรี เป็นต้น ..
– เทคนิค Techniques : ได้แก่ การทำนาเปียกสลับแห้ง Wet-Dry Rice Farming และการรดน้ำสลับแห้ง Alternate Wetting & Drying : AWD รวมถึงการระบายน้ำออกจากนาข้าวเพื่อให้ดินได้หายใจ Draining Paddies to Allow the Soil to Breathe ในจังหวะที่เหมาะสม ..
– การปรับระดับดินด้วยอุปกรณ์เลเซอร์ Laser Land Leveling: LLLInstruments : การใช้เลเซอร์ปรับระดับนาข้าวให้เรียบเสมอกัน ซึ่งช่วยให้การจัดการน้ำมีความแม่นยำ ซึ่งจำเป็นต่อการทำงานของระบบการทำนาเปียกสลับแห้ง Alternate Wetting & Drying : AWD อย่างมีประสิทธิภาพ ..
– การจัดการฟางข้าว Straw Management : แทนที่จะเผา หรือไถกลบฟางข้าวลงในดินที่ท่วมขัง ซึ่งก่อให้เกิดก๊าซมีเทน .. ฟางข้าว Straw จะถูกเก็บรวบรวม และจำหน่ายเพื่อใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับการผลิตพลังงานชีวภาพ Bioenergy Production หรืออาหารสัตว์ Animal Feed ..
– ผลลัพธ์ Results : เกษตรกรในโครงการเหล่านี้ ชี้ให้เห็นถึงผลลัพธ์เชิงประจักษ์ว่า ผลผลิตเพิ่มขึ้น 10-15% และต้นทุนลดลงถึง 30-50% เนื่องจากการใช้น้ำ และปุ๋ยลดลง ..
ทั้งนี้ ข้าวปล่อยก๊าซเรือนกระจกต่ำ Low-Emissions Rice ในประเทศไทย เน้นไปที่เกษตรยั่งยืน Sustainable Agriculture ด้วยเทคนิคนาเปียกสลับแห้ง Alternate Wetting & Drying : AWD, ใช้ปุ๋ยอินทรีย์, จัดการน้ำ และฟางข้าวไม่เผา ไถกลบ รวมทั้งการพัฒนาพันธุ์ข้าวลดมีเทน สร้างคาร์บอนเครดิต โดยมีโครงการสนับสนุน เช่น โครงการ Thai Rice GCF และมาตรฐานคาร์บอนเครดิต T-VER และมีบริษัท / กลุ่มที่ทำงานด้านนี้ เช่น สถาบันวิทยาศาสตร์ข้าวแห่งชาติ Thailand Rice Science Institute : TRSI, กรมการข้าว Rice Department, สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ National Innovation Agency Thailand : NIA, องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก หรือ อบก. Thailand Greenhouse Gas Management Organization : TGO และกลุ่มชาวนา Group of Farmers ที่เข้าร่วมโครงการคาร์บอนเครดิต Carbon Credit Programs เพื่อส่งเสริมตลาดโลกที่ต้องการสินค้าสะอาดคาร์บอนต่ำ Clean, Low-Carbon Products เป็นต้น ..
2. ปศุสัตว์ Livestock : ผลักดันสู่ “การปล่อยก๊าซเรือนกระจกเป็นศูนย์สุทธิ Net Zero” ..
บริษัทฯ ปศุสัตว์ยักษ์ใหญ่ของไทย เช่น ซีพีฟู้ดส์ CP Foods และเบทาโกร Betagro เป็นต้นนั้น กำลังเป็นผู้นำในการรักษาความสามารถในการแข่งขันของการส่งออกเนื้อสัตว์ไทยในตลาดสีเขียว Thai Meat Exports in the Green Markets เช่น สหภาพยุโรป European Union : EU และยังรวมไปถึงกิจกรรมอื่น ๆ มาพร้อมด้วย ได้แก่ :-
– นวัตกรรมอาหารสัตว์ Feed Innovation : ในปี 2568 มีการผลักดันให้มีการนำสารเติมแต่งอาหารสัตว์ เช่น 3-NOP และแทนนินในประเทศ Local Tannins มาใช้ เพื่อลดก๊าซมีเทนในระบบทางเดินอาหารของโคนม และโคเนื้อ Reduce Enteric Methane : CH4 in Dairy & Beef Cattle ..
– ก๊าซชีวภาพจากมูลสัตว์ Biogas from Manure : ประเทศไทย Thailand คือ เป็นผู้นำระดับภูมิภาคด้านเทคโนโลยีก๊าซชีวภาพ Biogas Technology .. ฟาร์มเลี้ยงสุกร และสัตว์ปีกขนาดใหญ่ส่วนใหญ่ Most Large-Scale Swine & Poultry Farms หรือแม้แต่ปางช้าง Elephant Camps ในปัจจุบัน ใช้ระบบบ่อย่อยสลายแบบ “บ่อปิดCovered Lagoon” หรือ “โดมคงที่Fixed Dome” เพื่อดักจับก๊าซมีเทน Methane : CH4 Capture และแปลงเป็นกำลังไฟฟ้าสำหรับฟาร์ม Convert it into Electricity for the Farm หรือส่งจ่ายผ่านโครงข่ายระบบท่อส่ง Gas Grids สู่ครัวเรือน และชุมชนใกล้เคียง ..
– การปรับปรุงพันธุ์ Breed Improvement : กรมปศุสัตว์ Department of Livestock Development กำลังส่งเสริมพันธุ์สัตว์ที่โตถึงน้ำหนักที่ต้องการตลาดได้เร็วขึ้น ซึ่งจะส่งผลให้ “ปริมาณก๊าซมีเทนตลอดอายุขัย Lifetime Methane : CH4 Footprint” ของสัตว์แต่ละตัวนั้น ลดลง ..
3. โอกาสในการสร้างคาร์บอนเครดิตในประเทศไทย Carbon Credit Opportunities in Thailand เช่น Premium T-VER ..
ประเทศไทย Thailand มีระบบคาร์บอนเครดิตภายในประเทศเป็นของตนเอง ซึ่งบริหารจัดการโดยองค์การควบคุมก๊าซเรือนกระจกแห่งประเทศไทย หรือ อบก. Thailand Greenhouse Gas Management Organization : TGO เรียกสั้น ๆ ว่า T-VER ..
– T – VER ระดับพรีเมียม : ในปี 2567-2568 ที่ผ่านมา องค์การควบคุมก๊าซเรือนกระจกแห่งประเทศไทย หรือ อบก. Thailand Greenhouse Gas Management Organization : TGO ได้ยกระดับระบบเป็น “Premium T-VER” เพื่อให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล เช่น CORSIA ซึ่งทำให้เกษตรกรไทย Thai Farmers สามารถขายเครดิตได้ทั่วโลกในราคาที่สูงขึ้น ..
– ตัวอย่างโครงการ Project Example : บริษัทต่าง ๆ เช่น Green Carbon Inc. ได้เปิดตัว “โครงการนาข้าว 1.5 ล้านเฮกเตอร์หรือ 1.5 Million Hectares Rice Paddy Project” ในประเทศไทย โดยมีเป้าหมายที่จะใช้ระบบการทำนาเปียกสลับแห้ง Alternate Wetting & Drying : AWD System ในพื้นที่นาข้าวที่เหมาะสมครึ่งหนึ่งของประเทศ ภายในปี 2570 เพื่อสร้างคาร์บอนเครดิต Carbon Credits ที่เกษตรกรสามารถขายเป็นรายได้เสริมได้ ..
– การสนับสนุนทางการเงิน Financial Support : ธนาคารเพื่อการเกษตร และสหกรณ์ Bank for Agriculture and Agricultural Cooperatives : BAAC ให้ “สินเชื่อสีเขียวGreen Loans” โดยเฉพาะสำหรับเกษตรกรที่ต้องการลงทุนในอุปกรณ์การปรับระดับดินด้วยอุปกรณ์เลเซอร์ Laser Land Leveling : LLL Equipments หรือเครื่องผลิตก๊าซชีวภาพ Biogas Digesters ..
ทั้งนี้ สรุปเป้าหมายจากปี 2568 เป็นต้นไปของประเทศไทยนั้น ได้รับการคาดหวังว่า จะสามารถลดปริมาณการปล่อยคายก๊าซมีเทนในภาคเกษตรกรรม Methane CH4 Reduction in Agriculture ลงอย่างน้อย 30% ภายในปี 2573 รวมทั้งบรรลุความเป็นกลางทางสภาพภูมิอากาศ Climate Neutrality ภายในปี 2583 และบรรลุความเป็นกลางทางคาร์บอน Carbon Neutrality ภายในปี 2593 ให้สำเร็จได้ในที่สุด ..
คาดการณ์ตลาดการลดก๊าซมีเทนในภาคเกษตรกรรมทั่วโลกGlobal Methane : CH4 Gas Reduction in the Agriculture Market ..
ตลาดโลกที่เกี่ยวข้องกับการควบคุม และตรวจสอบก๊าซมีเทน Global Market Related to Methane : CH4 Control & Monitoring นั้น มีขนาดใหญ่ และกำลังเติบโต โดยคาดการณ์ว่า ตลาดก๊าซมีเทนโดยรวม Broader Methane : CH4 Market จะแตะระดับประมาณ 178.65 พันล้านเหรียญสหรัฐฯ ปี 2572 ด้วยอัตราการเติบโตเฉลี่ยต่อปี อยู่ที่ค่า CAGR ประมาณ 9% .. ส่วนตลาดเฉพาะด้านระบบตรวจสอบก๊าซมีเทนอย่างต่อเนื่อง Market for Continuous Methane Monitoring Systems คาดว่าจะมีอัตราการเติบโตต่อปี อยู่ที่ค่า CAGR ที่เร็วกว่า คือ 12.7% ในช่วงระยะเวลาที่คาดการณ์ปี 2568-2576 ..
ณ ปลายปี 2568 ตลาดโลกสำหรับการลดก๊าซมีเทนทางการเกษตร Global Market for Agricultural Methane : CH4 Reduction ได้เปลี่ยนจากภาคการวิจัยเฉพาะกลุ่มไปสู่อุตสาหกรรมมูลค่าหลายพันล้านเหรียญสหรัฐฯ โดยได้รับแรงผลักดันจากการดำเนินงานตามประกาศปฏิญญามีเทนโลก หรือพันธสัญญาข้อตกลงลดก๊าซมีเทนระดับโลก Global Methane Pledge ต่อเนื่องมาเป็นปีที่ 4 .. ปัจจุบัน ชาติที่ร่วมลงนามไปแล้ว มีมากกว่า 150 ประเทศ และด้วยข้อกำหนดตามรายงาน Scope 3 ที่เข้มงวดมากขึ้นจากผลการประชุมรัฐภาคีอนุสัญญาว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ UNFCCC ครั้งที่ 26 หรือ Conference of the Parties : COP26 ตั้งแต่เมื่อปี 2564 เป็นต้นมา .. ตลาดนี้ จึงมีลักษณะเด่น คือ การพัฒนาเชิงพาณิชย์อย่างรวดเร็ว Rapid Commercialization และการกำหนดราคาคาร์บอนเครดิตที่มีความน่าเชื่อถือสูง High-Integrity Carbon Credit Pricing ..
คาดหมายว่า ตลาดการลดก๊าซมีเทนในภาคเกษตรกรรมทั่วโลก Global Methane : CH4 Reduction in Agriculture Market กำลังเติบโตขึ้นได้อย่างมีนัยสำคัญ โดยได้รับแรงผลักดันจากความตระหนักด้านสภาพภูมิอากาศ คำมั่นสัญญาด้านก๊าซมีเทนระดับโลก Global Methane Pledge และความต้องการระบบอาหารที่ยั่งยืน Demand for Sustainable Food Systems โดยคาดการณ์ว่า ขนาดธุรกิจในตลาดการลดก๊าซมีเทนในภาคเกษตรกรรมจากสัตว์เคี้ยวเอื้อง Global Ruminant Methane : CH4 Reduction Market ซึ่งมีมูลค่า 2.7 พันล้านเหรียญสหรัฐฯ ในปี 2567 จะขึ้นแตะระดับสูงกว่า 4.2 พันล้านเหรียญสหรัฐฯ ภายในปี 2573 ด้วยอัตราการเติบโตต่อปี Compound Annual Growth Rate : CAGR หมายถึง อัตราผลตอบแทนสำหรับการลงทุนในตลาดการลดก๊าซมีเทนในภาคเกษตรกรรมจากสัตว์เคี้ยวเอื้อง Global Ruminant Methane : CH4 Reduction Market ที่เติบโตจากยอดดุลเริ่มต้นไปถึงยังยอดดุลสิ้นสุดรวมสมมติฐานว่ากำไรจะถูกนำกลับมาลงทุนหมุนเวียนใหม่ทุกสิ้นปีของช่วงอายุการลงทุน อยู่ที่ค่า CAGR 6.3% ในช่วงระยะเวลาที่คาดการณ์ปี 2568-2573 ..
กลยุทธ์สำคัญ Key Strategies ได้แก่ สารเติมแต่งอาหารสัตว์ที่เป็นนวัตกรรมใหม่ เช่น สาหร่าย Asparagopsis, การจัดการมูลสัตว์ที่ดีขึ้น Improved Manure Management, การคัดเลือกทางพันธุกรรม Genetic Selection และการเปลี่ยนแปลงการใช้น้ำ/ปุ๋ยในการปลูกข้าว Water/Fertilizer Changes in Rice Cultivation โดยมีศักยภาพการลงทุนที่สำคัญในประเทศที่ปล่อยก๊าซมีเทนจำนวนมาก และมุ่งเน้นไปที่โซลูชันข้อไขต้นทุนต่ำ แต่มีผลลัพธ์สูง Low-Cost, High-Impact Solutions Outcome ..
ปัจจุบัน ตลาดแบ่งออกเป็น 2 ส่วนหลัก ได้แก่ ตลาดจากโซลูชันข้อไขด้านปศุสัตว์ และตลาดคาร์บอนเครดิตภาคเกษตรกรรมโดยสมัครใจในการจัดการข้าว และพืชผล สรุปได้ดังนี้ :-
– ตลาดการลดก๊าซมีเทนจากปศุสัตว์ทั่วโลก Global Livestock Methane: CH4 Reduction Market : ข้อมูลการสำรวจตลาดของ Grand View Research พบว่า ขนาดธุรกิจในตลาดนี้ มีมูลค่าประมาณ 2.84 พันล้านเหรียญสหรัฐฯ ในปี 2568 และคาดว่าจะแตะระดับ 4.2 พันล้านเหรียญสหรัฐฯ ภายในปี 2573 ด้วยอัตราการเติบโตต่อปี Compound Annual Growth Rate : CAGR หมายถึง อัตราผลตอบแทนสำหรับการลงทุนในตลาดการลดก๊าซมีเทนจากปศุสัตว์ทั่วโลก Global Livestock Methane : CH4 Reduction Market ที่เติบโตจากยอดดุลเริ่มต้นไปถึงยังยอดดุลสิ้นสุดรวมสมมติฐานว่ากำไรจะถูกนำกลับมาลงทุนหมุนเวียนใหม่ทุกสิ้นปีของช่วงอายุการลงทุน อยู่ที่ค่า CAGR 8.8% ในช่วงระยะเวลาที่คาดการณ์ปี 2569-2573 ..
– ตลาดคาร์บอนเครดิตภาคเกษตรกรรมโดยสมัครใจทั่วโลก Global Voluntary Agricultural Carbon Credits Market : ตลาดคาร์บอนเครดิตในภาคส่วนย่อยทั่วโลกนี้ This Specific Sub-Sector Global Carbon Credits Market กำลังเติบโตอย่างรวดเร็วจาก 53.8 ล้านเหรียญสหรัฐฯ ในปี 2568 คาดว่าจะเพิ่มขึ้นเป็น 648 ล้านเหรียญสหรัฐฯ ในปี 2577 ด้วยอัตราการเติบโตต่อปี Compound Annual Growth Rate : CAGR หมายถึง อัตราผลตอบแทนสำหรับการลงทุนในตลาดคาร์บอนเครดิตภาคเกษตรกรรมโดยสมัครใจทั่วโลก Global Voluntary Agricultural Carbon Credits Market ที่เติบโตจากยอดดุลเริ่มต้นไปถึงยังยอดดุลสิ้นสุดรวมสมมติฐานว่ากำไรจะถูกนำกลับมาลงทุนหมุนเวียนใหม่ทุกสิ้นปีของช่วงอายุการลงทุน อยู่ที่ค่า CAGR 31.9% ในช่วงระยะเวลาที่คาดการณ์ปี 2569-2577 ..
ทั้งนี้ ภาพรวมผู้นำตลาดการลดก๊าซมีเทนในภาคเกษตรกรรมในระดับภูมิภาค ได้แก่ อเมริกาเหนือ North America ซึ่งปัจจุบันเป็นแหล่งสร้างรายได้ที่ใหญ่ที่สุด คิดเป็นส่วนแบ่งประมาณ 36% เนื่องจากการลงทุนจำนวนมากสำหรับเทคโนโลยีการจัดการการย่อยอาหารของโคนม และสารเติมแต่งอาหารสัตว์ Investment in Dairy Digesters & Feed Additives .. ขณะที่ ไทย Thailand และเวียดนาม Vietnam ได้รับการคาดหมายว่าจะมีอัตราการเติบโตเฉลี่ยต่อปีสูงสุด จนถึงปี 2573 โดยได้รับแรงผลักดันจากการเปลี่ยนผ่านครั้งใหญ่ไปสู่โครงการทำนาปลูกข้าว ที่เรียกว่า “ข้าวปล่อยก๊าซเรือนกระจกต่ำLow-Emissions Rice” ..
ปัจจุบัน บริษัทฯ ตัวแสดงสำคัญที่เกี่ยวข้องกับตลาดระบบควบคุมก๊าซมีเทน และลดการปล่อยมลพิษในวงกว้าง Broader Methane : CH4 & Emission Control Systems Markets ได้แก่ :-
– บริษัท เอบีบี จำกัด ABB Ltd. สวิตเซอร์แลนด์ Switzerland
– บริษัท เอเมอร์สัน อิเล็กทริก Emerson Electric Co. ประเทศสหรัฐฯ United State : US
– บริษัท ฮันนี่เวลล์ อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด Honeywell International Inc. ประเทศสหรัฐฯ United State: US
– บริษัท ซีเมนส์ เอจี Siemens AG ประเทศเยอรมนี Germany
– บริษัท เทนเนโค จำกัด Tenneco Inc. ประเทศสหรัฐฯ United State : US
– กลุ่มบริษัท มิตซูบิชิ เฮฟวี่ อินดัสทรีส์ Mitsubishi Heavy Industries Group ประเทญี่ปุ่น Japan
การเติบโตของเทคโนโลยี และโซลูชันข้อไขเพื่อลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากภาคปศุสัตว์ และการเกษตร ทำให้ภาคธุรกิจ และเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับการเกษตร และปศุสัตว์ ต้องเร่งพัฒนาโซลูชันข้อไขการลดมีเทน อย่างเป็นรูปธรรม และนี่คือ ภาพรวมแนวโน้มการเติบโตที่น่าสนใจในตลาดนี้ ..
ทั้งนี้ ภาคปศุสัตว์ คือแหล่งปล่อยมีเทนสูงในภาพรวมเกษตรกรรมโลก ดังนั้น การลดมีเทนในภาคส่วนนี้ จึงเป็นกุญแจสำคัญในการบรรลุเป้าหมายการลดโลกร้อน และเป็นโอกาสทางธุรกิจที่น่าสนใจ โดยตลาดนี้ ได้เปิดโอกาสให้ผู้ผลิตโซลูชันการลดมีเทน และผู้ประกอบการในอุตสาหกรรมปศุสัตว์ที่ปรับตัวเข้าสู่แนวทางที่ยั่งยืน ซึ่งข้อมูลดังกล่าวชี้ให้เห็นว่า ตลาดการลดก๊าซมีเทนในปศุสัตว์ Livestock Methane : CH4 Reduction Market คือ ตลาดที่มีศักยภาพสูง และเป็นส่วนสำคัญของการเปลี่ยนผ่านไปสู่เกษตรกรรมที่ยั่งยืน Transition to Sustainable Agriculture ให้สำเร็จได้ในที่สุดจากนี้ไป ..
สรุปส่งท้าย ..
อนาคตของการลดก๊าซมีเทนในภาคเกษตรกรรม Future of Methane : CH4 Reduction in Agriculture ตามเป้าหมายด้านสภาพภูมิอากาศ Critical Climate Goal ในช่วงปี 2573 และปี 2593 นั้น กำลังเปลี่ยนจากช่วง “การทดลองโดยสมัครใจVoluntary Experimentation” ไปสู่การบูรณาการในรูปแบบที่เป็นภาคบังคับ Mandatory Integration ผนวกรวมกับมาตรการจูงใจภาครัฐ Government Incentive Measures และโซลูชันข้อไขทางชีวภาพขั้นสูง High-Tech Biological Solutions .. เป้าหมายในปี 2573 คือ การลดลง 30% ตามปฏิญญาคำมั่นสัญญาลดก๊าซมีเทนระดับโลก Global Methane : CH4 Pledge ในขณะที่เป้าหมายในปี 2593 นั้น ได้แก่ การมุ่งสู่ความเป็นกลางทางสภาพภูมิอากาศ Climate Neutrality ด้วยการลดลง อยู่ที่ 40-50% ในภาคส่วนต่าง ๆ ..
ทั้งนี้ เป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเป็นศูนย์สุทธิ Goal of Net Zero Emissions ที่กว้างกว่า โดยหมายรวมถึงการลดก๊าซเรือนกระจกที่ทำให้โลกร้อนทุกชนิด ได้แก่ คาร์บอนไดออกไซด์ Carbon Dioxide : CO2, มีเทน Methane : CH4 และไนตรัสออกไซด์ Nitrous Oxide : N2O ให้สมดุลกับการดูดซับ หรือการปล่อยคายออกไปสู่ระดับศูนย์ โดยมีประเทศต่าง ๆ ตั้งเป้าหมาย Net Zero ไว้ในปี 2593 หรือไม่ก็เป็นปี 2608 ..
อย่างไรก็ตาม การลดก๊าซมีเทนตามพันธะสัญญาด้านก๊าซมีเทนระดับโลก หรือที่เรียกสั้น ๆ ว่า ปฏิญญามีเทนโลก Global Methane : CH4 Pledge ในการประชุมสมัชชาประเทศภาคีอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ COP26 เมื่อ 2 พ.ย.2564 คือส่วนที่เป็นจุดเน้นสำคัญในการบรรลุเป้าหมายเป็นศูนย์สุทธิ Net Zero และความเป็นกลางทางสภาพภูมิอากาศ Climate Neutrality เนื่องจากมีเทน Methane : CH4 คือ ก๊าซเรือนกระจก Greenhouse Gases : GHGs ที่มีศักยภาพในการทำให้โลกร้อนสูงกว่าคาร์บอนไดออกไซด์ Carbon Dioxide : CO2 มาก ..
ทั้งนี้ ความพยายามในการลดภาวะโลกร้อน Efforts to Mitigate Global Warming ในช่วงที่ผ่านมา ทั่วโลกมักที่จะมุ่งเน้นไปที่การลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ Carbon Dioxide : CO2 ที่เกิดจากกิจกรรมต่าง ๆ ของมนุษย์ชาติ ได้แก่ การผลิตพลังงาน Energy Production และการตัดไม้ทำลายป่า Deforestation .. แต่ปัจจุบัน และอนาคตจากนี้ไป โลกได้เริ่มหันมาให้ความสนใจก๊าซมีเทน Methane : CH4 มากขึ้น เพื่อซื้อเวลาในการแก้วิกฤติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเพิ่มเติม เพราะถึงแม้ว่าในบรรยากาศจะมีคาร์บอนไดออกไซด์ Carbon Dioxide : CO2 มากกว่า หากแต่ว่า แต่ละโมเลกุลของมีเทน Each Methane : CH4 Molecule มีผลทำให้บรรยากาศร้อนขึ้นมากกว่า และในขณะที่หนึ่งในเป้าหมายหลักของนานาชาติปัจจุบัน คือการทำให้ทุกประเทศปฏิบัติตามเป้าหมายลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกให้เหลือศูนย์ ภายในปี 2593 และต่างเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการลงมือทำตั้งแต่ตอนนี้ ด้วยแนวคิด “มนุษยชาติ ไม่อาจรอจนถึงปี 2593 ได้ Humanity Cannot Waituntil 2050” ซึ่งการลดการปล่อยมีเทน Methane : CH4 Reduction ถือเป็นหนึ่งในสิ่งที่มีประสิทธิภาพที่สุดที่มนุษยชาติทำได้ Most Efficient Thing Humanity Can Do เพื่อลดโลกร้อนในเวลาอันใกล้ Reducing Global Warming in the Near Future ให้สำเร็จได้ เนื่องเพราะก๊าซมีเทน Methane : CH4 Gas คือ หนึ่งในก๊าซเรือนกระจกที่ส่งผลกระทบมากที่สุด นั่นเอง ..
แม้ว่า Methane : CH4 คือ ก๊าซเรือนกระจก Greenhouse Gases : GHGs ที่ให้ผลรุนแรงกว่าก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ Carbon Dioxide : CO2 เป็นอย่างมาก แต่การเผาไหม้ไบโอมีเทน Burning Biomethane : CH4 จะปล่อยคายเพียง CO2 ที่พืช และสัตว์ดูดซับไว้ในช่วงการเจริญเติบโตเท่านั้น ต่างจากการเผาไหม้เชื้อเพลิงฟอสซิล Burning Fossil Fuels ซึ่งปล่อยคาย CO2 ที่เปลือกโลกจัดเก็บไว้เมื่อมากกว่า 60 ล้านปีที่แล้ว ดังนั้น การจัดเก็บก๊าซมีเทน Methane : CH4 Gas ไว้ใช้เป็นแหล่งพลังงานชีวภาพคาร์บอนต่ำ Low-Carbon Bioenergy เพื่อใช้งานในภายหลังด้วยเทคโนโลยีชีวภาพ Biotechnologies ตามแนวทางคาร์บอนเป็นกลาง Carbon Neutrality Approach ถือเป็นวิถีทางที่ยั่งยืน เหนือชั้น และดีกว่ามาก ..
การร่วมกันดำเนินกิจกรรมทางนิเวศชีวภาพในภาคการเกษตร Bioecological Activities in Agriculture ด้วยการลดการปล่อยคายก๊าซมีเทน Methane : CH4 Gas ออกสู่สิ่งแวดล้อมไปพร้อมกับการผลิต และจัดเก็บไบโอมีเทน Biomethane : CH4 ไว้ใช้เป็นแหล่งพลังงานหมุนเวียนสะอาด Clean Renewable Energy Sources ในพื้นที่ชุมชนเกษตรกรรม Agricultural Community Areas นั้น ไม่เพียงแต่จะสามารถบรรเทาผลกระทบเชิงลบต่อสิ่งแวดล้อม Mitigating Negative Environmental Impacts ได้เท่านั้น แต่ยังเปลี่ยนแปลงความสัมพันธ์ของมนุษยชาติ กับธรรมชาติผ่านนวัตกรรมสุดยอดที่ส่งเสริมความยั่งยืน Transforms Humanity’s Relationship with Nature through Cutting-Edge Innovations that Promote Sustainability ด้วยการใช้ประโยชน์จากพลังของระบบสิ่งมีชีวิต Power of Living Systems .. จนถึงวันนี้ มนุษยชาติ กำลังพัฒนาเครื่องมือ และเทคนิคที่สามารถทำความสะอาดน้ำที่ปนเปื้อน Clean up Contaminated Water, ฟื้นฟูดินที่เสื่อมโทรม Restore Degraded Soils และสร้างแนวทางปฏิบัติทางการเกษตรที่ยั่งยืนยิ่งขึ้น Create More Sustainable Agricultural Practices มาพร้อมด้วย ..
สำหรับในพื้นที่ชนบทของประเทศกำลังพัฒนาทั่วไปนั้น การใช้ประโยชน์ก๊าซชีวภาพ Biogas ที่เป็น ไบโอมีเทน Biomethane : CH4 จากมูลสัตว์ ขยะทางการเกษตร หรือเศษอาหารจากครัวเรือน สามารถใช้เป็นทางเลือกสำหรับแหล่งพลังงานราคาถูกส่งจ่ายสู่ชุมชน หมู่บ้าน ไม่ว่าจะเพื่อให้แสงสว่าง ความร้อน และการประกอบอาหาร .. ในช่วงมากกว่า 30 ปีที่ผ่านมา ทั้งรัฐบาลอินเดีย จีน กลุ่มประเทศในอาเซียน และไทย ต่างก็ได้ให้การสนับสนุนการผลิตก๊าซชีวภาพระดับครัวเรือน ด้วยนโยบายภาครัฐ ซึ่งนอกจากจะลดค่าครองชีพได้แล้ว ยังเป็นการลดภาระของโครงข่ายพลังงานของชาติไปพร้อมด้วย ซึ่งหมายถึง ความมั่นคงทางพลังงานในพื้นที่ชุมชนเกษตรกร นั่นเอง ..
ทั้งนี้ ความสำเร็จในการลดมีเทนจากภาคการเกษตร Success in Methane CH4 Reduction from Agriculture Sector โดยเฉพาะการทำนาข้าวเปียกสลับแห้ง Wet-Dry Rice Farming นั้น จะสามารถช่วยลดภาวะโลกร้อนHelp ReduceGlobal Warming ได้อย่างมีนัยสำคัญ โดยสามารถสร้างความยั่งยืนให้การผลิต Create Sustainable Production ในรูปแบบเกษตรกรรมยั่งยืน Sustainable Agriculture, เพิ่มผลผลิต Increase Productivity และเพิ่มคุณภาพดินจากการจัดการฟางข้าว Improve Soil Quality through Rice Straw Management, ประหยัดน้ำ และต้นทุน Save Water & Costs และยกระดับมาตรฐานสินค้าเกษตร Elevate Agricultural Product Standards เพื่อแข่งขันในตลาดโลกที่ต้องการสินค้าสีเขียว Global Market that Demands Green Products ซึ่งหมายถึงการลดความเสี่ยงด้านกฎระเบียบการค้า เช่น ภาษีคาร์บอน ตลอดจนสร้างรายได้ที่เพิ่มขึ้นอย่างมั่นคงให้แก่เกษตรกรจากการผลิตอาหารสะอาดที่เป็นที่ต้องการของตลาดโลก ..
ดังนั้น ความสำเร็จในการลดมีเทน Success in Methane : CH4 Reduction จึงมิใช่เพียงแค่การแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมเท่านั้น แต่เป็นการสร้างความได้เปรียบทางการแข่งขัน Competitive Advantage และอนาคตที่มั่นคงให้กับภาคการเกษตรของไทย Secure Future for Thailand’s Agricultural Sector .. คาดหมายได้ว่า ประสิทธิภาพการผลิตที่สูงขึ้นในภาคเกษตรกรรม และระบบการจัดการน้ำในนาข้าวแบบเปียกสลับแห้ง Alternate Wetting & Drying : AWD System จะช่วยลดการเกิดมีเทน Methane Reduction : CH4 ได้อย่างน้อย 30% และยังทำให้ดินมีออกซิเจนดีขึ้น Improved Soil Oxygen : O2 Levels ซึ่งรวมไปถึง เทคโนโลยี และนวัตกรรมใหม่ ๆ ที่กำลังจะทำให้เกิดการพัฒนาข้าวสายพันธุ์ใหม่ที่ปล่อยก๊าซเรือนกระจกต่ำ และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น เช่น Low Fumarate, High Ethanol : LFHE กับเทคนิคการใช้ปุ๋ยอย่างเหมาะสม ซึ่งจะส่งผลให้เกษตรกรมีรายได้มั่นคง การผลิตที่ยั่งยืนช่วยลดต้นทุน และสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้าการเกษตร ตลอดจนยกระดับภาพลักษณ์ของประเทศไทยมาพร้อมด้วยสำหรับความมุ่งมั่นในการเป็นผู้นำด้านการเกษตรยั่งยืน Sustainable Agriculture ในเวทีโลก ให้สำเร็จได้ในที่สุดจากนี้ไป ..
……………….
คอลัมน์ : Energy Key
By โลกสีฟ้า ..
สนับสนุนโดย…..บริษัท พลังงานบริสุทธิ์ จำกัด (มหาชน)
ขอบคุณเอกสารอ้างอิง :-
6 Ways to Reduce Methane from Agriculture | World Resources Institute :-
https://www.wri.org/insights/reducing-agricultural-methane-new-solutions
Agricultural Methane: Reducing Emissions, Advancing Recovery and Use Opportunities | Global Methane Initiative :-
https://www.globalmethane.org/documents/ag_fs_eng.pdf
Reducing Emissions from Rice Cultivation | Food Forward NDCs :-
https://foodforwardndcs.panda.org/food-production/reducing-emissions-from-rice-cultivation
Ruminant Methane Reduction Market Size | Global Market Insights :-
https://www.gminsights.com/industry-analysis/ruminant-methane-reduction-market
Biomass Energy :-
https://photos.app.goo.gl/nbevEx1cE59Jzf2X8
Sustainable Agriculture Solutions :-
