“รักชนก ศรีนอก” ชูแนวคิดเปิดข้อมูลภาครัฐ 5 ฐาน ตั้งแต่ระบบจัดซื้อจัดจ้าง ข้อมูลผู้ถือหุ้น บัญชีทรัพย์สินนักการเมือง ไปจนถึงข้อมูลข้าราชการระดับสูงและผู้ช่วย สส.-สว. หวังเชื่อมโยงข้อมูลตรวจสอบการฮั้วประมูล นอมินี และความผิดปกติของทรัพย์สิน พร้อมชี้ Open Data เป็นกลไกสำคัญเพิ่มความโปร่งใส ลดคอร์รัปชัน และยกระดับดัชนีรับรู้การทุจริตของไทย
เมื่อวันที่ 10 ต.ค. น.ส.รักชนก ศรีนอก สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน โพสต์ภาพพร้อมข้อความระบุว่า ทำไมถึงต้องเปิดเผยข้อมูลบัญชีทรัพย์สินของ สส. สุชาดา ซาง แทนทรัพย์ พรรคภูมิใจไทย ?
นี่คือภาพฉายที่ชัดเจน ของอานุภาพการทำลายล้างจากการเปิดเผยข้อมูลภาครัฐ เพราะแค่เปิดโลกก็เปลี่ยน ตลอดสัปดาห์ที่ผ่านมาลายแทงในบัญชีทรัพย์มีความสำคัญ จุดเริ่มต้นจาก ทรัพย์สินที่ระบุการปล่อยกู้ให้บริษัท ทรี แอโรลส์ สู่‘เว็บพนัน Shuffle.com’ ที่คูราเซา
ถ้าเปิดข้อมูลภาครัฐได้มากกว่านี้ กลไกเชิงระบบที่จะทำลายล้างคอรัปชั่นขั้นสูงสุดจะเริ่มทำงาน ข้อเสนอ เปิด 5 ฐาน ข้อมูลภาครัฐ เพื่อให้ดัชนีรับรู้คอรัปชั่น CPI ดีขึ้น เตรียมพร้อมสู่การเข้าร่วม OECD และลดคอรัปชันภาครัฐได้ทันตาเห็น
- เปิด API ระบบ e-GP ของกรมบัญชีกลาง : หน้าที่รัฐมนตรีคลัง 2) เปิด API ข้อมูลผู้ถือหุ้นของบริษัทจดทะเบียนทั้งหมดในประเทศไทย ของกรมพัฒนาธุรกิจ : หน้าที่รัฐมนตรีพาณิชย์ 3) เปิดเผยข้อมูล บัญชีทรัพย์สิน ของ ป.ป.ช เป็นรูปแบบ matchine readable และเป็นถาวร : หน้าที่นายก บังคับองค์กรอิสระผ่านการให้งบประมาณ 4) เปิดฐานข้อมูลข้าราชการระดับสูงทุกกรมกอง รวมถึงข้าราชการท้องถิ่น : หน้าที่นายก + รมว.มหาดไทย 5) เปิดข้อมูลผู้ช่วย สส. และ สว. : หน้าที่ประธานสภา
– ระบบ e-GP ของกรมบัญชีกลาง ทุกวันนี้เป็นแบบแมนนวล คือ อยากดูต้องกดมือแล้วไล่ดูไปทีละโครงการ ใครอยากได้ฐานข้อมูลต้องไปลำบากเขียนบอทไปกวาดเอา แถมกรมบช.กลางยังเขียนบอทมาสู้บอท ทั้งๆที่ฐานข้อมูลมันควรจะเปิดให้ประชาชนเอาไปใช้ประโยชน์ได้ และภาคประชาสังคมที่ทำเรื่องต่อต้านทุรจิตสามารถช่วยนำข้อมูลไปวิเคราะห์เพื่อดูแนวโน้มการจับกลุ่มเสนอราคาเพื่อฮั้วประมูลได้ ที่ยังปิดนี่คือไม่ส่งเสริมการตรวจสอบหรืออย่างไร
– ข้อมูลผู้ถือหุ้นของบริษัทจดทะเบียนทั้งหมดในประเทศไทย ของกรมพัฒนาธุรกิจ ทุกวันนี้เป็นแบบแมนนวล คือ อยากดูต้องกดมือแล้วไล่ดูไปทีละบริษัท ถ้าเอาไปใช้ในราชการต้องเสียเงินขอเป็นแผ่น แม้กระทั่งหน่วยงานภาครัฐเองยังเชื่อมฐานข้อมูลไม่ได้ ซึ่งมัน ไร้ประสิทธิภาพสิ้นดี ประเทศเรามีปัญหานอมินี ทุนเทา เต็มไปหมด แต่การเข้าถึงฐานข้อมูลนี้เพื่อเอามาวิเคราะห์ดูความเชื่อมโยงกลับยากมา ไม่รู้กลัวจะกวาดล้างนอมินีได้มีประสิทธิภาพเกินไปหรืออย่างไร อย่าบอกว่าทำไม่ได้ เพราะทุกวันนี้ DBD ขายข้อมูลนี้ให้เอกชนแล้วตัวเองได้เงิน แทนที่จะเปิดให้ประชาชนได้ดูฟรีๆ
– ข้อมูล บัญชีทรัพย์สิน ของ ป.ป.ช. เป็นรูปแบบ matchine readable และเป็นถาวร คงไม่ต้องอภิปรายเพิ่มแล้วนะ ว่าทำไมต้องเปิด อิอิ นอกจากนี้ยังจะสามารถดูแนวโน้มการเพิ่มของทรัพย์สินที่ผิดปกติได้อีกด้วย ใครเป็นนักการเมืองเป็นราชการอาชีพเดียว แต่รวมเอาๆ ให้เอไอเด้งบอกแล้วเอาไปตรวจสอบที่มาของเงินต่อ
– ฐานข้อมูลที่ 4) + 5) เปิดข้อมูล แล้วเอาไปวิเคราะห์ร่วมกับ 1) + 2) + 3) จะทำให้เห็นความเชื่อมโยงของผู้ชนะประมูลโครงการรัฐ ว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับนักการเมืองหรือข้าราชการกลุ่มไหนหรือไม่ ส่อฮั้วประมูล ส่อทุจริตอย่างไร หรือ แม้กระทั่งคนในครอบครัวเป็นผู็รับเหมางานภาครัฐแต่เงินมาโผล่ในบัญชีทรัพย์สินนักการเมืองก็จะรู้ได้เลยทันที สามารถดูบุคคลที่เข้าข่ายนอมินีได้จากการดูชื่อว่าเปิดไปกี่บริษัทมีรายได้มีกำไรหรือไม่เกี่ยวข้องกับนักกาการเมืองและข้าราชการหรือไม่ แล้วใช้เป็นข้อมูลในการปราบปรามได้
น.ส.รักชนก ระบุว่า การเปิดข้อมูลพวกนี้ จะทำให้สันดานนักการเมืองและข้าราชการระดับสูงดีขึ้นอัตโนมัติ เพราะเมื่อรู้ว่าถูกจับจ้องและตรวจสอบอยู่ คนเราจะพฤติกรรมดีขึ้นเองโดยไม่ต้องให้ใครมาสั่ง นี่เรื่องว่ากลไกเชิงระบบ
ทั้งหมดนี้พี่เติ้ล วรภพ กับหัวหน้าเท้ง เป็นคนสอนวิธีคิดเชิงระบบ และปลูกผังไอเดีย เรื่อง open data ให้ไอซ์ เดี๋ยววันหลังจะเอามาอธิบายเป็นคลิปให้ฟัง มันน่าสนุกมาก วันนี้ขอขอบคุณ คณะครูอาจารย์และนักศึกษา คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่ให้เกียรติเชิญไอซ์มาพูดในหัวข้อ “ ตรงไหนทุจริต ตรงไหนเทา เอาปากกามา ”
ปล. ขอบคุณเหล่าคณะอาจารย์ที่มีความกล้าหาญทางวิชาการเชิญไอซ์มาพูด เรื่องที่ถนัด ไอซ์ทราบดีแม้ไม่มีใครบอกว่าหลังจากเชิญมาแล้วหลายคนคงต้องได้รับแรงกดดัน ทั้งทางตรงทางอ้อม ดังนั้นต้องขอบคุณในความกล้าหาญทางวิชาการของอาจารย์ที่ชวนมาค่ะ
