รู้หรือไม่? ปัสสาวะคือ “จดหมายเหตุ” สุขภาพที่ซื่อสัตย์ที่สุด หมอเจดเปิดลิสต์ 5 สัญญาณเตือนที่คนส่วนใหญ่คิดว่าปกติ แต่จริง ๆ คือ “ไตเริ่มพัง” โดยเฉพาะคนชอบกินเค็มและนอนดึกต้องรีบดู!
เมื่อวันที่ 10 ม.ค.69 นายแพทย์เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราช นครราชสีมา ได้โพสต์ให้ความรู้เรื่องสุขภาพผ่านเพจหมอเจด โดยระบุว่า หลายคนไม่เคยดูฉี่ตัวเองจริง ๆ ด้วยซ้ำ ทั้งที่จริงแล้วปัสสาวะคือสัญญาณสุขภาพไตที่ซื่อสัตย์ที่สุด ซึ่งไตเป็นอวัยวะที่ไม่เจ็บ ไม่เตือน แต่จะส่งสัญญาณผ่านปัสสาวะตลอดเวลา เพียงแค่เราไม่เคยสังเกตมันนั่นเองครับ แต่ถ้าเรารู้จักอ่านสัญญาณเป็น ก็จะช่วยจับความผิดปกติได้ตั้งแต่ระยะต้น ก่อนจะลุกลามถึงขั้นต้องฟอกไตครับ วันนี้ผมเลยจะพามาดูว่าฉี่แบบไหนที่เราควรระวังไตเสื่อมครับ
1.ปัสสาวะสีเข้ม เหลืองจัด หรือน้ำตาล
ถ้าปัสสาวะมีสีเข้มตลอดทั้งวัน ทั้งที่ดื่มน้ำพอสมควรแล้ว นี่ไม่ใช่แค่เรื่องขาดน้ำธรรมดา แต่อาจหมายถึงไตเริ่มขับของเสียได้ไม่ดี ของเสียและสารพิษจึงค้างในเลือดมากขึ้น เลือดจะข้น ไตต้องทำงานหนักขึ้นเรื่อย ๆ ระยะยาวเสี่ยงไตเสื่อมแบบเงียบ ๆ สีปัสสาวะที่ดีควรเป็นเหลืองอ่อน ไม่เข้ม ไม่คล้ำ และไม่ใสจนเหมือนน้ำเปล่าครับ
2.ปัสสาวะมีฟองเยอะ และฟองไม่ยุบง่าย
หลายคนเข้าใจผิดว่าเกิดจากแรงน้ำในโถ แต่ถ้าปัสสาวะมีฟองเยอะเป็นประจำ และฟองลอยอยู่นานผิดปกติ นี่อาจเป็นสัญญาณว่าไตกำลัง “กรองโปรตีนรั่ว” ออกมาทางปัสสาวะ ซึ่งเป็นสัญญาณเริ่มต้นของไตเสื่อม โดยเฉพาะในคนที่เป็นเบาหวาน ความดัน ไขมันสูง หรือกินเค็มจัดมานาน ถ้าเจอแบบนี้บ่อย ควรรีบตรวจปัสสาวะและค่าไตครับ
3.ปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน ทั้งที่ไม่ได้ดื่มน้ำมาก
ถ้าตื่นมาปัสสาวะกลางคืนตั้งแต่ 2–3 ครั้งขึ้นไปเป็นประจำ ทั้งที่ไม่ได้ดื่มน้ำก่อนนอนมาก อาจบอกว่าไตเริ่มควบคุมสมดุลน้ำและเกลือแร่ได้แย่ลง หรือมีปัญหาน้ำตาลและความดันรบกวนการทำงานของไต ไตที่ล้าจะกรองไม่เป็นจังหวะ ทำให้ต้องขับปัสสาวะตอนกลางคืน ส่งผลให้นอนหลับไม่ลึก เหนื่อยง่าย และไตยิ่งฟื้นตัวยากขึ้นครับ
4.ปัสสาวะน้อยลง แต่ตัวบวม น้ำหนักขึ้นเร็วผิดปกติ
นี่เป็นสัญญาณที่อันตรายและไม่ควรนิ่งนอนใจ ถ้าเริ่มสังเกตว่าปัสสาวะออกน้อยลง แต่กลับมีอาการหน้าบวม มือแน่น เท้าบวม หรือรองเท้าคับเร็ว ทั้งที่กินเท่าเดิม แปลว่าไตอาจขับน้ำออกได้ไม่ดี น้ำและของเสียจึงค้างในร่างกาย ทำให้หัวใจและหลอดเลือดทำงานหนักขึ้น ถ้าปล่อยไว้นาน เสี่ยงไตวายเฉียบพลันได้ครับ
5.ปัสสาวะแสบ ขุ่น มีกลิ่นแรง หรือเป็นซ้ำบ่อย
อาการปัสสาวะแสบ ขุ่น หรือมีกลิ่นแรง ไม่ได้แปลว่าเป็นแค่กระเพาะปัสสาวะอักเสบเสมอไป ในบางคนอาจเป็นสัญญาณว่าไตหรือกรวยไตกำลังอักเสบ โดยเฉพาะถ้าเป็นซ้ำบ่อย ๆ มีไข้ ปวดหลังลึก ๆ หรืออ่อนเพลียร่วมด้วย นี่คือสัญญาณว่าไตอาจเริ่มรับภาระของเสียไม่ไหวแล้ว ควรรีบตรวจและรักษา อย่าปล่อยให้ลุกลามครับ
จริง ๆ แล้วไตไม่เคยเจ็บ ไม่เคยเตือนชัด แต่ฉี่ของเราจะบอกแทนเสมอ ถ้าสีผิด ฟองผิด ปริมาณผิด หรือเวลาผิด นั่นคือสัญญาณเตือนล่วงหน้าที่ร่างกายส่งมาให้เราแล้ว เริ่มสังเกตตั้งแต่วันนี้ ยังช่วยถนอมไตและเลี่ยงการฟอกไตในอนาคตได้จริงครับ
