ล่าสุด กระทรวงพลังงาน โดยโฆษกกระทรวงได้หยิบยกสถานการณ์น้ำมันมาพูดอย่างจริงจัง เพื่อให้สัญญาณต่อสาธารณะรับทราบว่า “ราคาน้ำมัน” จะไม่กลับไปที่เดิมก่อนเกิดสงครามอีกแล้ว เนื่องจากโครงสร้างพื้นฐานและแหล่งพลังงานหลายแห่ง ได้รับความเสียหาย ต้องใช้เวลาฟื้นฟูอีกนาน อีกประการความขัดแย้งและสงครามในวันออกกลางหลังจากนี้ก็ไม่จบง่าย ๆ อย่างที่เคยประเมินไว้ เดี๋ยวก็สงบเดี๋ยวก็จะรบกันต่อ กระทรวงพลังานจึงต้องปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ (Scenario) สมมติฐาน และการคาดการณ์ในการวางแผนพลังงานของประเทศใหม่ทั้งหมด
ตอนนี้ได้ทบทวนการคาดการณ์ภายใต้สมมติฐานใหม่ และจัดทำ “แผนรองรับวิกฤตการณ์ด้านน้ำมันเชื้อเพลิง และแผนยุทธศาสตร์กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ.2569-2572” ซึ่งผ่านครม.ไปเมื่อวันที่ 22 ก.ย.69 ที่ผ่านมา สาระสำคัญของแผนฯอยู่ที่ข้อ 4. ที่กำหนดให้ทบทวนนโยบายอุดหนุนน้ำมันชีวภาพ จากเดิมจะต้องยกเลิกการอุดหนุนตามที่กำหนดไว้ในพ.ร.บ.กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ.2562 ความหมายคือจะอุดหนุนกันต่อตาม แผนรองรับวิกฤตการณ์นี้ โดยมีเหตุผลสนับสนุนจากวิกฤตการณ์พลังงานที่เกิดขึ้นจำเป็นต้องลดการพึ่งพาการนำเข้าพลังงานต่างประเทศ และหันกลับมาส่งเสริมและอุดหนุนน้ำมันชีวภาพต่อไป
แต่จะส่งเสริมอุดหนุนอย่างไร แนวทางและมาตรการยังไม่ออกมา ก็พอดิบพอดีกับที่ปลัดกระทรวงพลังงานคนใหม่เชี่ยวชาญด้านเกษตรก็น่าจะมีมาตรการน่าสนใจคลอดมา ต้องติดตามกัน จะแก้ไขพ.ร.บ.กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ.2562 เพื่อให้กองทุนน้ำมันฯ อุดหนุนแบบยาว ๆ เหมือนเดิมก็ต้องใช้เวลาหน่อย อีกอย่างตอนนี้ฐานะของกองทุนน้ำมันฯ ก็ไม่เอื้ออำนวยเท่าไหร่ คาดว่าสัปดาห์หน้าจะแตะระดับ 1 แสนล้านบาท จากข้อมูลล่าสุดที่ประกาศ ณ วันที่ 4 ต.ค.69 ติดลบอยู่ 98,942 ล้านบาท
เงินกองทุนน้ำมันฯ ที่ใช้ไปนั้นหมดไปกับการอุดหนุนเชื้อเพลิงชีวภาพเป็นสำคัญ เพราะตอนนี้น้ำมันดีเซลและเบนซินทุกลิตรที่ขายเกือบทั้งหมดมีส่วนผสมของเอทานอล และ B100 ยกเว้นเบนซิน 95 พรีเมี่ยมที่มีขายอยู่บ้างรองรับรถบางกลุ่ม ขณะเดียวกันราคาน้ำมันตลาดโลกลอยสูง แล้วเราก็มีนโยบายต้องการกดราคาน้ำมันขายปลีกในประเทศไม่ให้พุ่งเกินไป
ดังนั้นยอดการอุดหนุนจึงพุ่งทะลุทะลวง ณ วันที่ 7 ต.ค.69 เราอุดหนุน แก๊สโซฮอล์ 95 (E10) และ 91อยู่ 4.84 บาทต่อลิตรเท่ากัน แก๊สโซฮอล์ 95 (E20) อุดหนุนอยู่ 7.85 บาทต่อลิตร ส่วนแก๊สโซฮอล์ 95 (E85) อุดหนุน 2.52 บาทต่อลิตร ส่วนกลุ่มดีเซล อุดหนุนอยู่ 2 บาท ดีเซล B20 อุดหนุนอยู่ 6.25 บาทต่อลิตร เมื่อยังยกเลิกการอุดหนุนไม่ได้ แต่การใช้กองทุนน้ำมันฯ มาอุดหนุนเริ่มจำกัดลง ตอนต้นนี้กระทรวงการคลังจึงต้องกระโดดเข้ามาก่อน เพื่อใช้กลไกลดภาษีสรรพสามิตน้ำมันดีเซล B20 และ E20
สำหรับการอุดหนุนเชื้อเพลิงชีวภาพจะเดินไปอย่างไร ในระยะยาวหนีไม่พ้นต้องทำให้ต้นทุนการผลิตลดต่ำลง ทั้งเอทานอล และ B100 เพื่อให้ราคาแข่งขันได้จริง ๆ ก็ตอนนี้ราคาหน้าโรงกลั่นเพียว ๆ ที่ยังไม่บวกภาษี และการเก็บเงินหรืออุดหนุนราคาน้ำมันของกองทุนน้ำมันฯ แก๊สโซฮอล์ 95 (E10) อยู่ที่ 32.0421 บาทต่อลิตร แก๊สโซฮอล์ 91 อยู่ที่ 31.622 บาทต่อลิตร แก๊สโซฮอล์ 95 (E20) 30.9515 บาทต่อลิตร แก๊สโซฮอล์ 95 (E85) อยู่ที่ 27.1964 บาทต่อลิตร เทียบเบนซิน 95 ล้วน ๆ ราคาหน้าโรงกลั่น 32.8087 บาทต่อลิตร ส่วนกลุ่มดีเซล ราคาหน้าโรงกลั่น 35.7683 บาทต่อลิตร ดีเซล บี 20 อยู่ที่ 36.4085
จากตัวเลขข้างต้นจะเห็นได้วาเอาเข้าจริงแล้ว เบนซิน 95 ราคาใกล้เคียง แก๊สโซฮอล์ 95 (E10) แต่ราคามาทิ้งห่างตรงการเก็บเงินเข้ากองทุนน้ำมันฯ ในส่วนของ เบนซิน 95 ที่เก็บเงินเข้ากองทุนน้ำมันฯ อยู่ที่ 1.72 บาทต่อลิตร (ไม่ได้อุดหนุน) ขณะที่เชื้อเพลิงชีวภาพควักเงินกองทุนน้ำมันฯ อุดหนุนอยู่ 2-7 บาทต่อลิตร แล้วจะลดต้นทุน เอทานอล และB100 ได้อย่างไร ผู้เชี่ยวชาญอย่างปลัดกระทรวงพลังงานน่าจะมีไอเดียอะไรดี ๆ มานำเสนอหลังจากนี้ แน่นอนว่าจะทำอะไรก็แล้วแต่ ยุคนี้ต้องมีประสิทธิภาพ เมื่อเงินงบประมาณมีจำกัดต้องนำไปทำหลายสิ่งหลายอย่าง หรือกรอบวงเงินเงินกู้ 4 แสนล้านบาทก็ต้องใช้อย่างคุ้มค่า แต่แค่เริ่มสตาร์ทก็เห็นอะไรดี ๆ แล้ว โครงการใช้เงินกู้เพื่อการเปลี่ยนผ่านพลังงาน 2 แสนล้านบาท ซึ่งนายกุลิศ สมบัติศิริ อดีตปลัดกระทรวงพลังงาน เป็นประธานคณะอนุกรรมการกลั่นกรองโครงการฯ ออกมาระบุว่าต้อง ตีกลับโครงการอุตลุด เพราะแค่เริ่มต้นขอโครงการกันเข้ามาก็มีแผนดูงานต่างประเทศของกระทรวงมหาดไทยแนบมากับโครงการอุดหนุนค่าติดตั้งโซลาร์เซลล์ครัวเรือนเสียแล้ว …ทำไปได้!!
คณะอนุกรรมการฯ ต้องให้ไปปรับปรุงโครงการให้เชื่อมโยงกับ SME และการสนับสนุนการจ้างงานในประเทศ รวมถึงการลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน แต่บัดนี้ยังไม่เสนอกลับมา หากขืนอนุมัติไปตามที่ขอ คนไหนมีลายเซ็นอนุมัติย่อมเสี่ยงแน่นอน ยุคนี้เป็นยุคตรวจสอบเสียด้วยแล้ว อีกอย่างคะแนนความสงสัยเรื่องความโปร่งใสของรัฐบาลก็กำลังพุ่ง ก็ขอเว้นให้กระทรวงพลังงานสักกระทรวงที่จะเป็นพื้นที่แสดงผลงานโกยคะแนนนิยม มากกว่าเป็นอีกกระทรวงที่มาฉุดรั้งการไปต่อของรัฐบาลนายกฯ หนู
………………………………
คอลัมน์ : เข็มทิศพลังงาน
โดย…“ศรัญญา ทองทับ”
สนับสนุนคอลัมน์ โดย…บริษัท ปตท. น้ำมันและการค้าปลีก จํากัด (มหาชน)
