สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) กระทรวงพาณิชย์ เผยผลวิเคราะห์โครงสร้างการส่งออกไทยช่วง 9 เดือนแรกของปี 2569 ชี้สินค้าเกษตรมูลค่าสูงและสินค้าเกษตรแปรรูป โดยเฉพาะผลไม้ไทย อาหารสัตว์เลี้ยง และไก่แปรรูป เติบโตโดดเด่น สะท้อนศักยภาพในการยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันและสร้างการเติบโตอย่างยั่งยืน สอดรับกับนโยบายของรัฐบาลและกระทรวงพาณิชย์
นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ให้ความสำคัญกับการยกระดับสินค้าเกษตรและอาหาร ส่งเสริมเกษตรมูลค่าสูง เพิ่มมูลค่าผ่านการแปรรูป และขยายตลาดต่างประเทศ เพื่อเสริมขีดความสามารถในการแข่งขันด้วยคุณภาพ มาตรฐาน และนวัตกรรม ตลอดจนเพิ่มรายได้ให้เกษตรกรและผู้ประกอบการตลอดห่วงโซ่การผลิต
นายนันทพงษ์ จิระเลิศพงษ์ ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า เปิดเผยว่า การส่งออกไทยเดือนกันยายน 2569 มีมูลค่า 38,438.9 ล้านเหรียญสหรัฐ ขยายตัวร้อยละ 24.0 จากเดือนเดียวกันของปีก่อน ส่งผลให้ช่วง 9 เดือนแรกมีมูลค่า 304,588.6 ล้านเหรียญสหรัฐ ขยายตัวร้อยละ 19.6 ท่ามกลางความท้าทายของเศรษฐกิจและการค้าโลก โดยสินค้าเกษตรและอุตสาหกรรมการเกษตรมีมูลค่า 39,915.5 ล้านเหรียญสหรัฐ คิดเป็นร้อยละ 13.1 ของการส่งออกรวม ซึ่งหลายรายการยังมีศักยภาพเติบโต
กลุ่มแรก สินค้าเกษตรคุณภาพสูง โดยเฉพาะผลไม้ไทย ยังคงเป็นจุดแข็งสำคัญ ผลไม้สด แช่เย็น แช่แข็งและแห้ง ช่วง 9 เดือนแรกมีมูลค่าส่งออก 6,582.0 ล้านเหรียญสหรัฐ ขยายตัวร้อยละ 13.9 ส่วนเดือนกันยายนขยายตัวร้อยละ 34.8 จากตลาดสำคัญ โดยเฉพาะจีน อินโดนีเซีย และเวียดนาม
สินค้าที่โดดเด่น ได้แก่ ทุเรียนสด ช่วง 9 เดือนแรกมีมูลค่าส่งออก 4,693.9 ล้านเหรียญสหรัฐ ขยายตัวร้อยละ 28.7 ส่วนเดือนกันยายนขยายตัวร้อยละ 70.1 โดยการส่งออกไปจีนเพิ่มขึ้นร้อยละ 72.6 ในเดือนดังกล่าว ขณะที่มังคุดสดมีมูลค่าส่งออกสะสม 492.4 ล้านเหรียญสหรัฐ ขยายตัวร้อยละ 2.7 และลำไยสดเดือนกันยายนขยายตัวร้อยละ 44.1 นอกจากนี้ เครื่องเทศและสมุนไพรมีมูลค่าส่งออกสะสม 253.1 ล้านเหรียญสหรัฐ ขยายตัวร้อยละ 10.5 และกล้วยไม้ขยายตัวร้อยละ 4.1
การเติบโตดังกล่าวสะท้อนความสำคัญของคุณภาพ รสชาติ เอกลักษณ์ และมาตรฐานความปลอดภัยในการสร้างความแตกต่างและตอบสนองผู้บริโภคที่ให้ความสำคัญกับคุณภาพ โดยการรักษาคุณภาพอย่างสม่ำเสมอ พัฒนาระบบตรวจสอบย้อนกลับ และจัดการโลจิสติกส์สินค้าเกษตรสด เป็นปัจจัยสำคัญต่อความสามารถในการแข่งขันระยะยาว
กลุ่มที่สอง สินค้าเกษตรแปรรูปและอุตสาหกรรมอาหาร โดยอาหารสัตว์เลี้ยงช่วง 9 เดือนแรกมีมูลค่าส่งออก 2,708.8 ล้านเหรียญสหรัฐ ขยายตัวร้อยละ 11.1 ส่วนเดือนกันยายนขยายตัวร้อยละ 17.2 สะท้อนโอกาสพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพ มาตรฐาน และความหลากหลาย ขณะที่ไก่แปรรูปมีมูลค่าส่งออกสะสม 2,517.0 ล้านเหรียญสหรัฐ ขยายตัวร้อยละ 7.7 ส่วนเดือนกันยายนขยายตัวร้อยละ 13.5 แสดงถึงความสามารถในการเพิ่มมูลค่าวัตถุดิบผ่านการผลิต การแปรรูป และพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้ได้มาตรฐานและตรงความต้องการตลาดต่างประเทศ
สินค้าอาหารแปรรูปอื่นยังเติบโตได้ดี ได้แก่ สิ่งปรุงรสอาหาร ขยายตัวร้อยละ 5.7 ผักกระป๋องและผักแปรรูป ร้อยละ 6.4 และเด็กซ์ตรินและโมดิไฟด์สตาร์ช ร้อยละ 5.2 เป็นตัวอย่างการต่อยอดวัตถุดิบเกษตรสู่ผลิตภัณฑ์มูลค่าเพิ่มที่ใช้ประโยชน์ได้หลากหลายในอุตสาหกรรมอาหารและอุตสาหกรรมต่อเนื่อง
ผอ.สนค. กล่าวว่า แม้ภาพรวมสินค้าเกษตรและอุตสาหกรรมการเกษตรในช่วง 9 เดือนแรกหดตัวร้อยละ 1.9 โดยสินค้าเกษตรพื้นฐานบางรายการยังเผชิญการแข่งขันด้านราคาและความต้องการจากตลาดคู่ค้าที่เปลี่ยนแปลงไป แต่การเติบโตของสินค้าเกษตรคุณภาพสูงและสินค้าแปรรูปสะท้อนโอกาสปรับโครงสร้างภาคเกษตรไทยจากการเน้นปริมาณและส่งออกวัตถุดิบ สู่สินค้าคุณภาพ มาตรฐาน และมูลค่าเพิ่มสูง โดยเชื่อมโยงเกษตรกรกับอุตสาหกรรมอาหารและการแปรรูป เพื่อเพิ่มมูลค่าผลผลิต ขยายโอกาสทางตลาด และส่งเสริมให้เกษตรกรและผู้ประกอบการมีส่วนร่วมในห่วงโซ่มูลค่าที่สูงขึ้น
“การยกระดับการส่งออกสินค้าเกษตรไทยต้องมุ่งเติบโตเชิงคุณภาพควบคู่กับมูลค่าการส่งออก โดยต่อยอดจุดแข็งด้านเกษตรและอาหารด้วยนวัตกรรม เทคโนโลยีการผลิต และมาตรฐานสินค้า พัฒนาผลิตภัณฑ์ให้ตรงความต้องการตลาดโลก ส่งเสริมสินค้าคุณภาพสูงและสินค้าเฉพาะกลุ่ม เพิ่มมูลค่าผ่านการแปรรูป เชื่อมโยงเกษตรกรกับอุตสาหกรรมต่อเนื่อง พร้อมขยายและกระจายตลาด เพื่อลดการพึ่งพาตลาดหลักและสร้างรายได้ให้เกษตรกรและผู้ประกอบการอย่างยั่งยืน” นายนันทพงษ์ กล่าวสรุป
