เลขาธิการ สมช.เผยผลหารือไทย-เมียนมา 4 ประเด็น เตรียมประสานส่งเจ้าหน้าที่เข้าตรวจสอบต้นตอสารพิษจากเหมืองแร่ในรัฐฉาน พร้อมขอความร่วมมือจีนตั้งศูนย์ตรวจคุณภาพน้ำ ย้ำเมียนมารับปากให้ความร่วมมือ ขณะที่การสู้รบชายแดนอาจลดความรุนแรงเพื่อเปิดทางเจรจา
เมื่อวันที่ 13 พ.ย.2569 ที่ทำเนียบรัฐบาล พล.อ.ชัยพฤกษ์ ด้วงประพัฒน์ เลขาธิการสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) เปิดเผยภายหลังร่วมคณะนายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรีและรมว.ต่างประเทศ เดินทางเยือนเมียนมาอย่างเป็นทางการและเข้าเยี่ยมคารวะ พล.อ.อาวุโส มิน ออง ไลง์ ประธานาธิบดีเมียนมา ว่า ได้รายงานความคืบหน้าให้นายกรัฐมนตรีรับทราบเบื้องต้นแล้ว ส่วนรายละเอียดการหารือทั้ง 4 ประเด็น นายสีหศักดิ์จะเป็นผู้ชี้แจงแนวทางอย่างเป็นทางการ สำหรับปัญหามลพิษและสารพิษในแม่น้ำที่ส่งผลกระทบต่อไทย ถือเป็นเรื่องที่ตนกังวลมาโดยตลอด เนื่องจากการแก้ไขมีความซับซ้อน โดยฝ่ายไทยได้หารือกับรัฐบาลเมียนมาให้เร่งจัดทีมเข้าดำเนินการ พร้อมขอความร่วมมือจากจีนในการจัดตั้งศูนย์ตรวจสอบคุณภาพน้ำ หากเมียนมาพร้อม ไทยก็พร้อมเข้าพื้นที่ทันที โดยมีข้อเสนอแก้ปัญหาตั้งแต่การระงับกิจกรรมที่เป็นต้นเหตุ ไปจนถึงการนำผู้เชี่ยวชาญไทยเข้าไปให้คำแนะนำ ทั้งนี้ ต้องตรวจสอบต้นตอจากผู้ประกอบการที่เกี่ยวข้องเพื่อหาทางแก้ไขไม่ให้ประชาชนทั้งสองประเทศและชนกลุ่มน้อยได้รับผลกระทบ ส่วนมาตรการงดนำเข้าแร่จากเมียนมา ยังต้องรอการหารือของคณะทำงาน
พล.อ.ชัยพฤกษ์กล่าวอีกว่า ทางการเมียนมาให้ความมั่นใจและแสดงความร่วมมืออย่างเต็มที่ อย่างไรก็ตาม พื้นที่เหมืองแร่ในรัฐฉานมีหลายกลุ่มอิทธิพลเกี่ยวข้อง จึงจำเป็นต้องเตรียมแนวทางสำรองในการเข้าดำเนินการ โดยเบื้องต้นต้องขอเข้าไปตรวจสอบพื้นที่และหาสาเหตุที่แท้จริงก่อน ซึ่งนายสีหศักดิ์ได้ขอให้เร่งแก้ไขปัญหาโดยเร็วที่สุด ขณะที่ฝ่ายเมียนมาจะส่งเจ้าหน้าที่มาประสานงานกับไทย ส่วนสถานการณ์สู้รบบริเวณชายแดนไทย-เมียนมา ฝ่ายเมียนมาแจ้งว่าจะประสานประเทศไทยล่วงหน้าหากมีปฏิบัติการทางทหาร และจะขยับพื้นที่ปฏิบัติการให้ห่างจากแนวชายแดนมากขึ้น เพื่อลดผลกระทบต่อประชาชนฝั่งไทย
สำหรับแนวโน้มการสู้รบ พล.อ.ชัยพฤกษ์มองว่าเป็นหนึ่งในประเด็นที่จะต้องหารือร่วมกัน โดยหากต้องการเปิดทางสู่การเจรจา ควรลดปฏิบัติการทางทหารเพื่อสร้างบรรยากาศที่เอื้อต่อการพูดคุย แม้ตามสถานการณ์ปกติหลังสิ้นสุดฤดูฝน การสู้รบมักทวีความรุนแรงขึ้นทุกปี แต่หากเริ่มกระบวนการเจรจาได้ เชื่อว่าฝ่ายเมียนมาจะลดบทบาทและปฏิบัติการทางทหารลง เพื่อสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม ซึ่งจะช่วยให้สถานการณ์บริเวณชายแดนผ่อนคลายลงได้
