เก่าไปใหม่มา แต่ความมั่นคงทางพลังงานต้องยังอยู่ จาก CEO ปตท.คนที่ 11 สู่คนที่ 12

- Advertisement -spot_imgspot_img
spot_imgspot_img

องค์กรใหญ่อย่างปตท.ที่มีมูลค่าหลักทรัพย์ตามราคาตลาดสูงถึง 1,053,665.29 ล้านบาท (ณ วันที่ 18 พ.ย.69) เมื่อมาจุดเปลี่ยน CEO อีกครั้ง ย่อมถูกโฟกัสจากสังคมแน่นอน ว่าใครจะเป็น CEO คนที่ 12 ต่อจาก ดร.คงกระพัน อินทรแจ้ง CEO ปตท.คนปัจจุบันที่จะครบกำหนดวาระในเดือนเม.ย.70

ตอนนี้กระบวนการสรรหาเริ่มต้นแล้ว ได้เปิดรับสมัคร CEO ปตท. ตั้งแต่วันที่ 27 ต.ค. และปิดรับสมัครไปเรียบร้อยเมื่อวานนี้ (วันที่ 18 พ.ย.69) ก็เป็นที่จับตามองว่าผู้บริหารในสายธุรกิจไหนจะผงาดขึ้นมาเป็น CEO  เพราะแคนดิเดทคนในที่จ่อคิวก็เก่งกันไปคนละด้าน

แต่ใครจะมาเป็นก็แล้วแต่ แต่เขาคนนั้นจะถูกท้าทายความสามารถในการรับมือกับความผันผวนของสถานการณ์พลังงานที่จะกลายเป็นเรื่องปกติ กอปรกับกิจการพลังงานอยู่ในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อของการเปลี่ยนผ่านพลังงาน ความยากของปตท.อยู่ที่การรักษาสมดุลระหว่าง 2 บทบาท 1.การเป็นรัฐวิสาหกิจที่ดูแลความมั่นคงให้ประเทศ และ2.เป็นบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ซึ่งปตท.มีความสำคัญต่อตลาดไม่น้อยกลุ่มปตท.รวมกันมีสัดส่วนถึง 13% ของมูลค่าหลักทรัพย์ตามราคาตลาด (Market Capitalization) ที่อยู่ในระดับ 19.2 ล้านล้านบาท (ต.ค.69)

ดร.คงกระพัน ได้บอกไว้ในการแถลงข่าวไตรมาส 3 ปี 69 เมื่อวันที่ 18 พ.ย.ที่ผ่านมาถึงการทำ 2 บทบาทให้สมดุล “บทบาทหนึ่งเราต้องช่วยให้ประเทศไทย และรัฐบาลมีความมั่นคงทางพลังงาน ต้องไม่ทำให้ประเทศเสี่ยงที่จะขาดพลังงาน ทั้งน้ำมัน ก๊าซฯ เราต้องจัดหามาต่อเนื่อง ธุรกิจโรงกลั่นน้ำมันต้องเดินเต็มที่เกิน 100% แล้วก็ต้องทำให้ดีด้วย โดยเฉพาะช่วงวิกฤติพลังงานแบบนี้

ส่วนบทบาทที่สองการเป็นบริษัทจดทะเบียน ต้องสร้างผลกำไร มีเงินปันผลดีๆให้ผู้ถือหุ้น ซึ่งตอนนี้ปตท.ยังได้เข้าร่วมโครงการ JUMP+ เพื่อการันตีจ่ายผลตอบแทนมากกว่า 57% ของกำไรสุทธิในช่วง 3 ปี หรือ 69-71 ทั้งในรูปแบบเงินปันผลปกติ เงินปันผลพิเศษ​ และการซื้อหุ้นคืน

สองบทบาทที่ต้องทำไปพร้อมกันอย่างสมดุล เรียกว่าเป็นงานหินของ CEO ปตท.ทุกยุคสมัย ยิ่งต้องรับมือกับความผันผวนของราคาพลังงานที่จะเกิดเรื่อยๆจากความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์นั้น ต้องบอกว่า CEO คนที่ 12 ไม่เหนื่อยไม่ได้

ที่ผ่านมาประเทศไทยผ่านวิกฤติพลังงานมาหลายครั้งหลายหน รวมถึงเมื่อต้นปี 69 จากสงครามในตะวันออกกลางที่ปะทุขึ้น การขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศไทยยังคงดำเนินมาได้ไม่หยุดชะงัก และมีความมั่นคงทางพลังงาน ดร.คงกระพัน ย้ำให้เห็นว่า ไม่ใช่อยู่ๆความมั่นคงทางพลังงานจะเกิดได้ภายในวันสองวัน แต่เกิดจากการคิดวางแผน วางกลยุทธ์​ ลงทุน และลงมือทำต่อเนื่องมาเป็นเวลาหลายปีผ่านการมองเกมการแข่งขันและคาดการณ์สถานการณ์โลก

ต้องบอกว่าแอคชั่นเบื้องหลังของปตท.ในการรับมือกับวิกฤติพลังงานรอบนี้ เป็นการมองล่วงหน้าที่เห็นเค้าล้างความเสี่ยงที่มาเป็นระยะๆและถี่ขึ้น จึงมุ่งเน้นบริหารจัดการความเสี่ยงควบคู่กับการเติบโต ดังนั้นเมื่อเกิดวิกฤติในตะวันออกกลางครั้งนี้ “จึงเอาอยู่”

ดร.คงกระพัน เล่ารายละเอียดให้เห็นภาพว่า ในส่วนของโรงกลั่นน้ำมัน ปตท.ได้ลงทุนล่วงหน้าเมื่อ 5 ปีก่อนใช้เงินไปกว่า 111,000 ล้านบาท เพื่อเพิ่มศักยภาพและความยืดหยุ่นด้านการผลิต เมื่อเกิดวิกฤติตะวันออกกลางที่ผ่านมา โรงกลั่นจึงสามารถเดินเครื่องแตะระดับการผลิต 100% มาถึง 104% ได้แบบไม่พักติดต่อกันนับเดือน

รวมถึงการกระจายการจัดหาน้ำมันดิบ ที่ทำให้ปตท.ปรับตัวได้ ไม่ต้องพึ่งการนำเข้าจากตะวันออกกลางเพียงจุดเดียว ทำให้หลีกเลี่ยงการขนส่งน้ำมันผ่านช่องแคบฮอร์มุซที่ปิดไปในช่วงวิกฤติได้ ดร.คงกระพัน บอกว่าประเด็นสำคัญมาจากเราทำธุรกิจการค้าระหว่างประเทศ หรือ เทรดดิ้งมาก่อนแล้ว ครอบคลุมตั้งแต่การจัดหา การนำเข้า การส่งออก และการค้าระหว่างประเทศผลิตภัณฑ์ต่างๆ มีสำนักงานทั้งในอาบูดาบี ลอนดอน ฮิวสตัน สิงคโปร์ ทำให้มี network หรือเครือข่ายการค้าระหว่างประเทศ ซึ่งไม่ใช่วันสองวันแล้วเราจะถักทอ network ได้ แต่เกิดจากการที่เราออกไปเติบโตในต่างประเทศ และค้าขายในเวทีโลกมาหลายปี ทำให้มีพันธมิตรทางธุรกิจที่คุ้นเคย

จนปัจจุบันเราลดความเสี่ยงได้ จากการที่สามารถกระจายแหล่งจัดหาน้ำมันดิบจากนอกตะวันออกกลางได้ 33% ครอบคลุมสหรัฐ แอฟริกาตะวันตก และละตินอเมริกา ดังนั้นสัดส่วนการจัดหาน้ำมันดิบจากตะวันออกกลางจาก 70% จึงเหลือ 30% ในส่วนก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ซึ่งมีความสำคัญต่อภาคการผลิตไฟฟ้าของประเทศนั้น ปตท.ก็จัดหาจากแหล่งอื่นเพื่อทดแทน LNG จากกาตาร์ 1.4 ล้านตันต่อปี

“การเติบโตในต่างประเทศ พิสูจน์ได้อย่างดีว่า เมื่อเกิดวิกฤติ เป็นทางที่ทำให้เราสามารถทำหน้าที่สร้างความมั่นคงทางพลังงานให้กับประเทศได้อย่างดี”

อย่างไรก็ตามกว่าจะสร้างความมั่นคงได้ ต้องใช้เงิน วิกฤติในตะวันออกกลางตั้งแต่ต้นปี 69 มาจนถึงวันนี้ ปตท.ใช้เงินเพื่อเสริมสภาพคล่องไปกว่า 210,500 ล้านบาท เพื่อคงหลักประกันในการซื้อวัตถุดิบ (Margin call) 50,500 ล้านบาท เพิ่มเงินทุนหมุนเวียน (Working Capital) สำหรับจัดหาน้ำมันและก๊าซฯ 107,000 ล้านบาท เงินค้างรับจากกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงจากการชดเชยราคา 53,000 ล้านบาท

ไม่ว่าจะมีวิกฤติหรือไม่ ปตท.ไม่เคยหยุดในการปรับตัวเพื่อเติบโต แต่ขณะเดียวกันก็มึความระมัดระวังในการลงทุน ไม่ทำอะไรที่เสี่ยงเกินไป และคอยประเมินอยู่เสมอว่า ธุรกิจไหนจะไปไม่รอด ธุรกิจไหนจะไปต่อและต้องทำอย่างไร

ดร.คงกระพัน ย้ำว่า ช่วงปี 67-69 เราได้ปรับพอร์ตโฟลิโอ โดยตัดสินใจออกจากธุรกิจที่ไม่ทำกำไร ทำให้เราเซฟเงินไปกว่า 28,500 ล้านบาทที่จะต้องลงทุนและเสี่ยงขาดทุน และยังได้เงินสดกลับมาอีก 14,000 ล้านบาท ช่วยหลีกเลี่ยงผลขาดทุนมากกว่า 1,500 ล้านบาทต่อปี เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้สามารถรักษาการเติบโตของผลกำไรได้ต่อเนื่อง เห็นจากสถิติปี 67 ที่ 90,072 ล้านบาท ปี 68 ที่ 90,166 ล้านบาท และ 9 เดือนของปีนี้ 118,816 ล้านบาท ยกตัวอย่าง ธุรกิจ EV ต้องถอยไปหลายส่วน เช่น โรงงานผลิตรถ EV เพราะเรารู้ว่าสู้ไม่ได้ แต่ที่ต้องทำต่อ คือ การขยายสถานีชาร์จไฟฟ้า ส่วนธุรกิจโลจิสติกส์ จะคงไว้แต่ถังและท่อ เป็นต้น

ส่วนธุรกิจหลักคือ น้ำมันและก๊าซฯจะโฟกัสเต็มที่ โดย 3 ปีนี้มานี้ บริษัทปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน) หรือ ปตท.สผ.ลงทุนจัดหาแหล่งพลังงานเพิ่มไป 12% ทำให้ปริมาณการขายเพิ่มขึ้นมาเป็น 549 KBOED ขณะที่ต้นทุนต่อหน่วยผลิตลดลง 3% จาก 29.58 ดอลลาร์ต่อ BOE ในปี 67 เหลือ 28.67 ดอลลาร์ต่อ BOE ในปี 69 ซึ่งมาจากการลดต้นทุนต่างๆ ซึ่งแผนลงทุนในช่วง 1-5 ปีข้างหน้า จึงเน้นลงทุนในธุรกิจสำรวจและผลิตปิโตรเลียม ของ ปตท.สผ. เพื่อหาแหล่งปิโตรเลียมใหม่ๆ

ทางด้านธุรกิจปิโตรเคมี ศักยภาพการแข่งขันในเวทีโลกสำคัญมาก เป็นที่มาของการเดินหน้าร่วมมือกันระหว่างบริษัท พีทีที โกลบอล เคมิคอล จำกัด (มหาชน)  หรือ GC ที่จับมือกับบริษัท เอสซีจี เคมิคอลส์ จำกัด (มหาชน) หรือ SCGC  สัดส่วน 56% และ 44% ตั้งบริษัทร่วมทุนภายในครึ่งหลังของปี 70 ซึ่งเป็นการผนึกกำลังธุรกิจโอเลฟินส์และโพลิโอเลฟินส์ในประเทศไทยครั้งสำคัญ ช่วยยกระดับอุตสาหกรรมปิโตรเคมีไทยสู่การแข่งขันในเวทีโลก เป็นการหลอมรวมจุดแข็งของทั้งสองบริษัททั้งด้านฐานการผลิต ความยืดหยุ่นในการใช้วัตถุดิบ การพัฒนาผลิตภัณฑ์มูลค่าเพิ่มสูง เทคโนโลยีและนวัตกรรม และเครือข่ายลูกค้าและตลาดทั่วโลก เป็นการยกระดับปิโตรเคมีไทยสู่ง National Champion

สำหรับธุรกิจ LNG เพื่อมุ่งสู่การเป็น Global LNG Player นั้น ปตท.ได้เพิ่มปริมาณการค้าอย่างต่อเนื่อง จาก 2.6 ล้านตันต่อปีเป็น 3.1 ล้านตันต่อปีในปี 68 และ 4.1 ล้านตันต่อปีในปีในช่วง 9 เดือนของปีนี้ ซึ่งเป็นการค่อยๆเติบโต เพื่อไปสู่เป้าหมาย 10 ล้านตันในปี 73 และ 15 ล้านตันในปี 78

ท่ามกลางการรณรงค์ให้ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมลดการปล่อยคาร์บอน ธุรกิจ Non-Hydrocarbon จึงถูกกำหนดเป็นแผนระยะยาวของ ปตท.ที่ต้องเตรียมพร้อมรับมือกับการเปลี่ยนแปลง รักษาระดับการเติบโตให้ได้ต่อไปท่ามกลางการทำธุรกิจคาร์บอนต่ำ โดยปตท.มีแผนลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก 15% ในปี 78 และเป็น Net Zero ในปี 93

โครงการหลักๆของปตท. เป็นการผลักดันโครงการดักจับและกักเก็บคาร์บอน หรือ CCS ซึ่งครม.ได้อนุมัติแล้ว ตอนนี้อยู่ระหว่างการพัฒนากฎระเบียบเกี่ยวกับ CCS และศึกษาปริมาณความต้องการ CCS ร่วมกับหน่วยงานภาครัฐ และเอกชนจากหลายประเทศ เช่น ญี่ปุ่น เกาหลี เพื่อพัฒนา CCS Hub รวมถึงศึกษาพลังงานใหม่ๆอย่างการใช้แอมโมเนียเป็นเชื้อเพลิงร่วมในโรงไฟฟ้า ร่วมกับ BLCP และพันธมิตรจากญี่ปุ่น เพื่อขอรับการสนับสนุนจากกระทรวงเศรษฐกิจ การค้า และอุตสาหกรรม ของญี่ปุ่น หรือ METI

รวมถึงการพัฒนาพื้นที่นำร่องนำระบบนิเวศอุตสาหกรรมคาร์บอนต่ำมาใช้ในพื้นที่มาบตาพุด (I-SPARK) เป็นการจับมือกับ ธนาคารกรุงไทย จำกัด (มหาชน) และกรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม เพื่อศึกษากลไกระดมทุนแบบ Blended Finance และแนวทางขึ้นทะเบียนโครงการคาร์บอนเครดิต ซึ่งภายในปี 78 จะลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกกว่า 9 ล้านตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ซึ่งทำให้ที่นี่เป็นต้นแบบก่อนที่จะขยายผลสู่พื้นที่อื่นทั่วประเทศ

สำหรับการก้าวต่อไปของปตท.นั้น อย่างที่ดร.คงกระพัน ย้ำมาตลอดถึงสถานการณ์พลังงานที่คาดการณ์ได้ยาก เขาจึงเชื่อว่าการหาพันธมิตรสำคัญมาก การเดินหน้าไปคนเดียวในยุคความผันผวนเป็นไปได้ยาก ดังนั้นเขาจึงเดินหน้าหาพันธมิตรเข้ามาถือหุ้นในบริษัท พีทีที โกลบอล เคมิคอล จำกัด (มหาชน) หรือ PTTGC ,บริษัท ไทยออยล์ จำกัด (มหาชน) หรือ TOP และบริษัท ไออาร์พีซี จำกัด (มหาชน) หรือ IRPC ท่ามกลางความเป็นห่วงต่างๆเขาจึงย้ำวิธีการว่า จะคัดเลือกพันธมิตรที่จะเป็นผู้ที่สร้างประโยชน์และเสริมศักยภาพให้กลุ่ม ปตท. ได้อย่างแท้จริง และไม่ต้องห่วงถึงผลต่อความมั่นคง เพราะปตท.จะยังเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ที่เพียงพอต่อการควบคุมธุรกิจ

 “ต้องระวังการลงทุน ลงทุนต้องเหมาะสม ต้องมีความมั่นคงทางพลังงาน ออกจากสิ่งที่ไม่ถนัด และบูรณาการเพื่อความยั่งยืน ปตท.ต้องแข็งแรงในวันที่ธุรกิจไม่ดี” เป็นหัวใจสำคัญในการทำงานของดร.คงกระพัน ตลอด 3 ปีที่ผ่านมา และอีก 6 เดือนก่อนครบวาระ ทั้งเป็นแนวทางที่เขาอยากจะส่งต่อ

………………………………

คอลัมน์ : เข็มทิศพลังงาน

โดย…“ศรัญญา ทองทับ”

สนับสนุนคอลัมน์ โดย…บริษัท ปตท. น้ำมันและการค้าปลีก จํากัด (มหาชน) 

- Advertisement -spot_imgspot_img
RELATED ARTICLES

HIGHLIGHT

- Advertisement -spot_img
spot_img

Most Popular

- Advertisement -spot_img
spot_img
- Advertisement -spot_imgspot_img
spot_imgspot_img