Mangrove Restoration : The Most Efficient Blue Carbon Ecosystems
“…..ปัจจุบัน การฟื้นฟูป่าชายเลน รวมทั้งการฟื้นฟูระบบนิเวศอย่างกว้างขวาง กำลังถูกมองว่า เป็นหัวใจสำคัญของการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ และการรักษาสภาพภูมิอากาศของโลก….”
การฟื้นฟูป่าชายเลน Mangrove Restoration ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางว่า คือ หนึ่งในวิธีการแก้ปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศโดยอาศัยธรรมชาติ Nature-Based Solution ที่มีประสิทธิภาพมากที่สุด .. ป่าชายเลน Mangroves สามารถจัดเก็บคาร์บอนได้มากถึง 1,100 เมกะกรัมต่อเฮกตาร์ Mg of Carbon per Hectare ซึ่งกักเก็บคาร์บอนอินทรีย์ Organic Carbon Storage ได้มากกว่าป่าเขตร้อนบนบก Terrestrial Tropical Forests อยู่ที่ 5-10 เท่าต่อหน่วยพื้นที่ ..
อย่างไรก็ตาม “ป่าชายเลน Mangrove” มิได้มีแค่ต้นโกงกางเท่านั้น แต่เป็นสังคมพืชที่ประกอบด้วยพันธุ์ไม้อีกหลากหลายชนิด ซึ่งจะขึ้นสลับกันไปตามสภาพพื้นที่ ระดับความลึกของน้ำทะเล และระยะเวลาที่น้ำท่วมถึง ได้แก่ กลุ่มต้นแสม เช่น แสมขาว แสมดำ แสมทะเล มักพบในบริเวณเขตน้ำลงต่ำสุด หรือพื้นที่เลนค่อนข้างแข็ง ปรับตัวโดยการมีรากหายใจโผล่พ้นดิน, กลุ่มต้นโกงกาง เช่น โกงกางใบใหญ่ โกงกางใบเล็ก พบได้ทั่วไปในเขตน้ำทะเลปานกลาง มีลักษณะเด่น คือ รากค้ำยัน, กลุ่มไม้ถั่ว เช่น ถั่วขาว ถั่วดำ เป็นไม้ยืนต้นที่มีรากช่วยในการค้ำจุนเช่นเดียวกับโกงกาง และกลุ่มพืชอื่น ๆ เช่น ต้นโปรง ต้นฝาด ต้นตาตุ่มทะเล ต้นพังกาหัวสุม หรือแม้กระทั่งต้นจาก ที่มักพบบริเวณน้ำกร่อย เป็นต้น ..
จนถึงวันนี้ การฟื้นฟูป่าชายเลน Mangrove Restoration เพื่อกักเก็บคาร์บอนสีน้ำเงิน Blue Carbon ถือเป็นวิธีการแก้ปัญหาโดยอาศัยธรรมชาติที่มีผลกระทบสูงที่สุด The Most High-Impact, Nature-Based Solutions สำหรับการบรรเทาผลกระทบจากสภาพภูมิอากาศโลก Global Climate Mitigation, ความยืดหยุ่นของชายฝั่ง Coastal Resilience และการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ Biodiversity Conservation .. ในขณะที่ป่าไม้บนบก Terrestrial Forests กักเก็บคาร์บอนส่วนใหญ่ไว้ในชีวมวลของสิ่งที่มีชีวิต Living Biomass, ต้นไม้ Trees และกิ่งก้าน Branches นั้น ระบบนิเวศป่าชายเลน Mangrove Ecosystems ทำหน้าที่เป็นอ่างกักเก็บคาร์บอนที่มีประสิทธิภาพสูง Powerhouse Carbon Sinks โดยการดักจับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ในบรรยากาศ Capturing Atmospheric CO2 และฝังไว้ลึกในดินที่ชุ่มน้ำ Burying it Deep within Their Waterlogged และดินออกซิเจนต่ำ Oxygen-Depleted Soils อีกทั้งป่าชายเลน Mangroves ยังปล่อยคายออกซิเจน Oxygen : O2 มาพร้อมด้วย .. คาร์บอนที่ถูกกักเก็บไว้ในตะกอน Sediment-Bound Carbon นี้ สามารถคงอยู่ได้อย่างปลอดภัยเป็นเวลาหลายพันปี หากไม่ถูกรบกวน ..
เหตุผลหลักที่ทำให้ป่าชายเลน Mangrove Forests ถือเป็นกำลังสำคัญสำคัญในการควบคุมสภาพภูมิอากาศ Climate Powerhouses ได้แก่ :-
– อัตราการกักเก็บคาร์บอนที่ยอดเยี่ยม Exceptional Sequestration Rates : แม้จะครอบคลุมพื้นที่ชายฝั่งโลก World’s Coastal Areas เพียงประมาณ 1% เท่านั้น แต่ป่าชายเลน Mangroves กลับกักเก็บคาร์บอนอินทรีย์ Organic Carbon Storage ได้มากถึง 15% ของคาร์บอนอินทรีย์ที่เก็บอยู่ในตะกอนใต้ทะเลทั่วโลก Organic Carbon is Stored in Ocean Sediments Worldwide ..
– การกักเก็บในดินลึก Deep Soil Storage : แตกต่างจากป่าไม้บนบก Terrestrial Forests ที่กักเก็บคาร์บอนส่วนใหญ่ไว้ในเนื้อไม้ Wood และใบไม้ Leaves ซึ่งจะปล่อย CO2 ออกมาเมื่อย่อยสลาย .. ป่าชายเลน Mangroves จะดักจับคาร์บอนไว้ในตะกอนใต้ดินลึกที่มีออกซิเจนต่ำ และอุดมไปด้วยสารอินทรีย์ Trap Carbon in Deep, Low-Oxygen, Organic-Rich Sediments ทำให้คาร์บอน Carbon ถูกกักเก็บไว้อย่างปลอดภัยได้นานหลายศตวรรษ ..
ทั้งนี้ ประโยชน์ของการฟื้นฟูระบบนิเวศ Ecosystem Benefits of Restoration นอกเหนือจากการต่อสู้กับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ Combating Climate Change แล้ว การฟื้นฟูแหล่งที่อยู่อาศัยของพืช และสิ่งมีชีวิตเหล่านี้ Restoring These Habitats ยังให้ประโยชน์ที่จับต้องได้ในระดับท้องถิ่น ดังนี้ :-
– การป้องกันชายฝั่ง Coastal Protection : รากของต้นโกงกางป่าชายเลนที่หนาแน่น Dense Mangrove Roots สามารถลดพลังงานคลื่นได้มากถึง 66% ช่วยปกป้องชุมชนชายฝั่ง Protecting Vulnerable Coastal Communities และปกป้องโครงสร้างพื้นฐานของท่าเรือที่เปราะบางจากคลื่นพายุซัดฝั่ง Protecting Port Infrastructures from Storm Surges ได้อย่างยอดเยี่ยม ..
– ความมั่นคงด้านน้ำ และแหล่งที่อยู่อาศัย Water & Habitat Security : พวกมัน กรองมลพิษทางชายฝั่ง และทำหน้าที่เป็นแหล่งเพาะพันธุ์ที่สำคัญสำหรับสิ่งมีชีวิตในทะเล ..
ปัจจุบัน การฟื้นฟูป่าชายเลนคาร์บอนสีน้ำเงิน Blue Carbon Mangrove Restoration เกี่ยวข้องกับการฟื้นฟูพื้นที่ชุ่มน้ำชายฝั่งที่เสื่อมโทรม Rehabilitating Degraded Coastal Wetlands เพื่อกักเก็บคาร์บอนในชั้นบรรยากาศ Sequester Atmospheric Carbon ในอัตราที่สูงกว่าป่าบนบกได้ 5-10 เท่า .. การดำเนินโครงการเหล่านี้ ช่วยปกป้องชายฝั่งจากการกัดเซาะ Protect Shorelines from Erosion, ส่งเสริมความหลากหลายทางชีวภาพทางทะเล Foster Marine Biodiversity และสร้างคาร์บอนเครดิตที่มีความน่าเชื่อถือสูง Generate High-Integrity Carbon Credits สำหรับตลาดโลกไปพร้อม ๆ กัน สรุปเป็นประเด็นสำคัญได้ดังนี้ :-
1. ผลกระทบโดยตรงต่อสภาพภูมิอากาศ และระบบนิเวศ The Direct Climate & Ecological Impact : การฟื้นฟูป่าชายเลน Mangrove Restoration คือ แนวทางแก้ปัญหาทางธรรมชาติที่มีประสิทธิภาพ Powerful Nature-Based Solutions สำหรับสภาพภูมิอากาศ Climate และสิ่งแวดล้อม Environment .. พวกมัน ช่วยบรรเทาภาวะโลกร้อนโดยตรง Directly Mitigates Global Warming ผ่านการกักเก็บ “คาร์บอนสีน้ำเงิน Blue Carbon” จำนวนมหาศาล และช่วยรักษาเสถียรภาพของระบบนิเวศชายฝั่งโดยตรง Directly Stabilizes Coastal Ecosystems ด้วยการลดผลกระทบจากสภาพอากาศรุนแรง Buffering Severe Weather, ป้องกันการกัดเซาะ Preventing Erosion และเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยที่สำคัญของสิ่งมีชีวิตในทะเล Providing Essential Marine Habitats ได้แก่ :-
– ความหนาแน่นของการกักเก็บคาร์บอน Carbon Sequestration Density : ป่าชายเลน Mangroves กักเก็บคาร์บอนได้เฉลี่ย 1,000 ตันต่อเฮกตาร์ Tons of Carbon per Hectare ภายในชีวมวล และดินใต้พื้นผิว Biomass & Underlying Soils ซึ่งมากกว่าป่าฝนเขตร้อนส่วนใหญ่ Surpassing Most Tropical Rainforests ..
– กลไกการย่อยสลายของดิน The Soil Engine : เนื่องจากตะกอนชายฝั่งอิ่มตัวด้วยน้ำขึ้นน้ำลงทุกวัน สารอินทรีย์ Organic Material จึงย่อยสลายในอัตราที่ช้ามาก ป้องกันไม่ให้ก๊าซคาร์บอนไกออกไซด์ Carbon Dioxide : CO2 หลุดกลับสู่ชั้นบรรยากาศ ..
– การป้องกันชายฝั่ง Coastal Protection : นอกเหนือจากการกักเก็บคาร์บอนแล้ว ระบบป่าชายเลนที่แข็งแรง Healthy Mangrove Systems ยังทำหน้าที่เป็นกำแพงกันคลื่นตามธรรมชาติ Natural, Living Wave-Breakers, ช่วยลดการกัดเซาะชายฝั่ง Mitigating Shoreline Erosion และปกป้องชุมชนชายฝั่ง Buffering Coastal Communities จากคลื่นพายุ Storm Surges และระดับน้ำทะเลที่สูงขึ้น Rising Sea Levels มาพร้อมด้วย ..
– แหล่งอนุบาลเพาะพันธุ์ความหลากหลายทางชีวภาพทางทะเล Marine Biodiversity Nurseries : รากของต้นโกงกาง Mangrove Roots คือ แหล่งที่อยู่อาศัย และแหล่งเพาะพันธุ์ที่สำคัญสำหรับสิ่งมีชีวิตทางทะเล Marine Species ประมาณ 1,500 ชนิด ซึ่งสนับสนุนการประมงเชิงพาณิชย์ทั่วโลก Supporting Global Commercial Fisheries และสนับสนุนความมั่นคงทางอาหารในท้องถิ่นโดยตรง Directly Supporting Local Food Security ..
2. แนวทางการฟื้นฟูขั้นสูง Advanced Restoration Approaches ก้าวข้ามการ “แค่ปลูก Just Planting” : ในอดีตนั้น โครงการฟื้นฟูหลายโครงการล้มเหลว เนื่องเพราะพึ่งพาการปลูกต้นกล้าแบบพืชชนิดเดียวด้วยมือบนพื้นที่โคลนที่ไม่เหมาะสม On Hand-Planting Monoculture Seedlings on Unsuitable Mudflats เพียงอย่างเดียว .. ทั้งนี้ วิธีการคาร์บอนสีน้ำเงินสมัยใหม่ Modern Blue Carbon Methodologies ได้เปลี่ยนไปสู่ “การออกแบบระบบนิเวศระยะยาวที่ซับซ้อนมากขึ้น More Sophisticated, Long-Term Ecosystem Design” ดังนี้ :-
– การฟื้นฟูระบบนิเวศโกงกาง Ecological Mangrove Rehabilitation : EMR : แทนที่จะบังคับให้รอดชีวิตด้วยการปลูกแบบเทียม Forcing Survival through Artificial Planting ก่อนหน้านี้ กรอบการทำงานสมัยใหม่ Modern Frameworks สนับสนุนโดยการช่วยเหลือ และการฟื้นฟูตามธรรมชาติ Assisted Natural Regeneration : ANR และ Ecological Mangrove Rehabilitation : EMR ด้วยการระบุสาเหตุที่พื้นที่เสื่อมโทรม Identifying Why a Site Degraded ซึ่งมักเกิดจากการเปลี่ยนแปลงทางอุทกวิทยาจากบ่อเลี้ยงสัตว์น้ำ หรือโครงสร้างพื้นฐานที่ถูกทิ้งร้าง Abandoned Aquaculture Ponds or Infrastructures .. นักอนุรักษ์ Conservationists สามารถกำจัดคันกั้นน้ำ และประตูเทียมได้ .. การฟื้นฟูการไหลของน้ำขึ้นน้ำลงตามธรรมชาติ Restoring Natural Tidal Flows ช่วยให้เมล็ดพันธุ์พื้นเมืองที่ลอยอยู่ในน้ำ Native Waterborne Seeds หรือสปอร์ Propagules สามารถตั้งรกราก และฟื้นฟูระบบนิเวศได้เองตามธรรมชาติ Settle & Regenerate the Ecosystem Naturally ได้เป็นอย่างดี ส่งผลให้อัตราการรอดชีวิต และความหลากหลายทางชีวภาพสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ..
– การจัดการกับภัยคุกคามจากการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ Addressing the Threat of Aquaculture : ในอดีต ป่าชายเลนทั่วโลก World’s Mangroves สูญหายไปถึง 30-50% ซึ่งส่วนใหญ่เกิดจากการเปลี่ยนไปเป็นฟาร์มเลี้ยงกุ้ง และปลาเชิงพาณิชย์ Commercial Shrimp & Fish Farming .. แบบจำลองเชิงพื้นที่ล่าสุด Recent Spatial Modeling ชี้ให้เห็นว่า เกือบ 60% ของพื้นที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำที่ถูกทิ้งร้างในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และเขตชายฝั่งทั่วโลก มีความเหมาะสมทางชีวภาพ และกายภาพสำหรับการฟื้นฟู ซึ่งการเปลี่ยนพื้นที่เสื่อมโทรมเหล่านี้กลับมาเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำที่ใช้งานได้สำเร็จ Successfully Converting These Areas Back into Functional Wetlands ถือเป็นโอกาสสำคัญ Major Opportunity สำหรับประเทศต่าง ๆ ที่ต้องการบรรลุการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก Nationally Determined Contributions: NDCs ตามเป้าหมายข้อตกลงปารีส Paris Climate Goals ของตนให้สำเร็จได้ในที่สุด นั่นเอง ..
3. ตลาดคาร์บอนสีน้ำเงิน และการระดมทุน The Blue Carbon Market & Financing : เนื่องจากการฟื้นฟูระบบนิเวศทางทะเลที่ซับซ้อน Restoring Complex Marine Ecosystems ต้องใช้เงินทุนจำนวนมาก ตลาดคาร์บอนแบบสมัครใจ และแบบบังคับ Capital-Intensive, the Voluntary & Compliance Carbon Markets จึงหันมาใช้คาร์บอนเครดิตสีน้ำเงิน Blue Carbon Credits มากขึ้นเรื่อย ๆ เพื่อดึงดูดเงินทุนจากภาคเอกชน ได้แก่ :-
– การเพิ่มขึ้นของการลงทุน Investment Additionality : โครงการการฟื้นฟูป่าชายเลน Mangrove Restoration Projects ต้องพิสูจน์ว่า การกักเก็บคาร์บอน Carbon Sequestration และการฟื้นฟู Restoration จะไม่เกิดขึ้น หากปราศจากแรงจูงใจทางการเงินจากการขายเครดิต Credit Sales ..
– การคุ้มครองความยั่งยืน Permanence Safeguards : ผู้ออกเครดิต Credit Issuers ต้องแสดงให้เห็นว่า คาร์บอน Carbon จะถูกกักเก็บไว้ในระยะยาว ซึ่งต้องมีการคุ้มครองทางกฎหมายของที่ดิน Legal Protection of the Land และแนวกันชนเพื่อป้องกันการเพิ่มขึ้นของระดับน้ำทะเล Buffers against Sea-Level Rise หรือ “การบีบอัดชายฝั่ง Coastal Squeeze” ..
– ผลประโยชน์ร่วมทางสังคม และเศรษฐกิจ Socio-Economic Co-Benefits : เครดิตคุณภาพสูง High-Quality Credits ต้องการกรอบการแบ่งปันผลประโยชน์ที่มีโครงสร้างชัดเจน .. รายได้ The Revenue ที่เกิดขึ้น ต้องสนับสนุนชุมชนท้องถิ่นโดยตรง Directly Support Local Communities ผ่านการจ้างงานสีเขียว Green Employment, การศึกษา Education และการถือครองที่ดินตามประเพณีที่เป็นทางการ Formalized Customary Land Tenure ไปพร้อมด้วย ..
4. จุดสำคัญระดับโลก และกรอบยุทธศาสตร์ Global Hotspots & Strategic Frameworks : โครงการขนาดใหญ่ทั่วโลก Large – Scale Initiatives across the Globe กำลังผลักดันมาตรฐานสากลสำหรับระบบชายฝั่งเหล่านี้ ตัวอย่างเช่น :-
– เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ Southeast Asia : ภูมิภาคนี้คือ ที่ตั้งของพื้นที่ป่าชายเลนขนาดใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของโลก Largest Mangrove Footprints Globally .. โครงการสำคัญ ๆ เช่น ศูนย์ป่าชายเลนโลกของอินโดนีเซีย Indonesia’s World Mangrove Center และโครงการฟื้นฟูระดับท้องถิ่นในพื้นที่เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำที่ถูกทิ้งร้าง Subnational Restoration Projects in Abandoned Aquaculture Zones กำลังขยายขนาด Scaling Up เพื่อจัดตั้งศูนย์ความเป็นเลิศสำหรับการสังเกตการณ์ภาคสนาม Centers of Excellence for Field Observation และการวัดปริมาณคาร์บอนสีน้ำเงิน Blue Carbon Quantification เป็นต้น ..
– สามเหลี่ยมปากแม่น้ำสินธุ The Indus River Delta : โครงการคาร์บอนสีน้ำเงินขนาดใหญ่ที่ได้รับการตรวจสอบแล้ว ครอบคลุมพื้นที่หลายแสนเฮกตาร์ กำลังทดสอบว่า การปลูกป่า และการฟื้นฟูระบบน้ำขนาดใหญ่ สามารถบรรเทาความยากจนในภูมิภาค Alleviate Poverty in the Region และปกป้องพันธุ์พืชชายฝั่งที่ใกล้สูญพันธุ์ Protect Endangered Coastal Plant Species ไปพร้อม ๆ กันได้อย่างไร ..
– พันธมิตรระหว่างประเทศ International Alliances : กรอบการทำงาน Frameworks เช่น พันธมิตรป่าชายเลนโลก Global Mangrove Alliance และโครงการก้าวกระโดดเพื่อฟื้นฟูป่าชายเลน Mangrove Restoration กำลังผนวกรวมการเงินของภาคเอกชน Unifying Corporate Finance, การกำกับดูแลของชุมชน Community Governance และมาตรการคุ้มครองสิ่งแวดล้อมที่เข้มงวด Strict Environmental Safeguards เพื่อเร่งโครงการฟื้นฟูทั่วโลก Accelerate Restoration Projects Globally ..
ทั้งนี้ คาดหมายว่า จุดสำคัญระดับโลก Global Hotspots และกรอบยุทธศาสตร์ Strategic Frameworks ในโครงการการฟื้นฟูป่าชายเลน Mangrove Restoration Projects จะกลายเป็นหัวใจสำคัญในการขับเคลื่อนความมั่นคง เศรษฐกิจ และเทคโนโลยี โดยภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก Asia Pacific ถือเป็นศูนย์กลางยุทธศาสตร์สำคัญที่สุดในโลก ทั้งในแง่จุดคอขวดทางภูมิศาสตร์ Chokepoints, การแข่งขันทางเทคโนโลยี ไปจนถึงความร่วมมือระดับภูมิภาค เพื่อลดผลกระทบจากสภาพอากาศรุนแรง Buffering Severe Weather, ป้องกันการกัดเซาะ Preventing Erosion และให้ป่าชายเลน Mangroves เป็นแหล่งที่อยู่อาศัยที่สำคัญของสิ่งมีชีวิตในทะเล Providing Essential Marine Habitats ได้สำเร็จในที่สุดจากนี้ไป ..
ตัวอย่างโครงการฟื้นฟูป่าชายเลนระดับโลก Example of Global Mangrove Restoration Projects Worldwide ..
ป่าชายเลน Mangroves เป็นพื้นที่ชุ่มน้ำระหว่างชายฝั่ง และแผ่นดินใหญ่ Wetlands between the Coast & Mainland มีลักษณะเด่น คือ รากที่พันกันหนาแน่น Dense Tangle of Roots .. ต้นไม้ และพืชพรรณเหล่านี้ จมอยู่ใต้น้ำบางส่วน โดยเป็นแหล่งความหลากหลายทางชีวภาพที่สำคัญ Biodiversity Hotspots .. พวกมัน เป็นแหล่งทำมาหากินหลักของชุมชนชายฝั่ง Primary Source of Livelihood for Coastal Communities, ช่วยรักษาเสถียรภาพของชายฝั่ง Stabilize the Shoreline, ป้องกันการกัดเซาะ Prevent Erosion และทำความสะอาดแหล่งน้ำในท้องถิ่น Clean the Local Water Supply .. ที่สำคัญที่สุด คือ ป่าชายเลน Mangroves สามารถกักเก็บคาร์บอนไดออกไซด์ Carbon Dioxide : CO2 Sequestration ได้มากกว่าป่าบนบก Terrestrial Forests อยู่ที่ 5-10 เท่า เป็นอย่างน้อย ..
เพื่อให้เข้าใจว่า การฟื้นฟูป่าชายเลนเพื่อกักเก็บคาร์บอนสีน้ำเงิน Blue Carbon Mangrove Restoration นั้น ดำเนินการอย่างไรในระดับใหญ่ จำเป็นต้องพิจารณาโครงการริเริ่มระดับโลกที่สำคัญ Major Global Initiatives .. โครงการเหล่านี้ แสดงให้เห็นว่า กรอบการทำงานที่แตกต่างกันตั้งแต่ความร่วมมือระหว่างภาครัฐ และเอกชนขนาดใหญ่ ไปจนถึงการแทรกแซงทางอุทกวิทยาที่นำโดยชุมชน ซึ่งกำลังถูกนำไปประยุกต์ใช้ทั่วโลกเพื่อดักจับคาร์บอน Capture Carbon, ฟื้นฟูความหลากหลายทางชีวภาพ Restore Biodiversity และปกป้องเศรษฐกิจชายฝั่ง Protect Coastal Economies ..
ทั้งนี้ โครงการฟื้นฟูป่าชายเลนระดับโลกที่โดดเด่น World-Class Mangrove Restoration Projects ที่สามารถใช้เป็นตัวแบบอนาคตการดำเนินงานภาคสนาม Future of Field Execution ซึ่งมุ่งไปสู่การออกแบบระบบนิเวศที่เชื่อมโยงกัน และมีความเฉพาะเจาะจงในระดับท้องถิ่นมากขึ้น Hyper-Localized, Interconnected Ecosystem Design ตัวอย่างเช่น :-
1. โครงการเดลต้าบลูคาร์บอน Delta Blue Carbon Project ในปากีสถาน Pakistan : Delta Blue Carbon Project คือ โครงการฟื้นฟู และอนุรักษ์ป่าชายเลน Mangrove Restoration ที่ใหญ่ที่สุดในโลก ตั้งอยู่บริเวณลุ่มแม่น้ำสินธุ Indus River Delta ในแคว้นสินธ์ Sindh, ประเทศปากีสถาน Pakistan โดยมีเป้าหมายหลักในการกักเก็บคาร์บอน เพื่อช่วยลดปัญหาภาวะโลกร้อน และออกแบบแผนงานให้มีอายุการดำเนินงาน 60 ปี ในการฟื้นฟูพื้นที่ป่าชายเลน และพื้นที่ชุ่มน้ำชายฝั่ง Restoration of Mangrove Forests & Coastal Wetlands ให้ได้มากถึง 600,000 เฮกตาร์ ซึ่งสามารถดูดซับ และกักเก็บก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ Carbon Dioxide : CO2 Gas ได้ปริมาณมหาศาล สรุปภาพรวมปัจจุบันได้ดังนี้ :-
– ขอบเขต Scale : การดำเนินงานปัจจุบัน ครอบคลุมพื้นที่ป่าชายเลนเสื่อมโทรม Degraded Mangrove Forest กว่า 350,000 เฮกตาร์ ในสามเหลี่ยมปากแม่น้ำสินธุ Indus River Delta ..
– แนวทาง The Approach : ปัจจุบัน โครงการนี้ คือ หนึ่งในโครงการฟื้นฟู และอนุรักษ์บลูคาร์บอนที่ได้รับการรับรองที่ใหญ่ที่สุดในโลก One of the Largest Certified Blue Carbon Restoration & Conservation Projects in the World .. เริ่มต้นจากการเป็นความร่วมมือระหว่างภาครัฐ และเอกชน Public-Private Partnership ระหว่างรัฐบาลซินด์ Government of Sindh และผู้พัฒนาเอกชน Private Developers .. โครงการนี้ มุ่งเน้นการฟื้นฟูพันธุ์ไม้พื้นเมือง Restoring Native Species เช่น Avicennia marina และ Rhizophora Mucronata ที่เสื่อมโทรมอย่างหนักจากการผันน้ำจืด Freshwater Diversion และการเลี้ยงอูฐ Camel Grazing มาแต่ในอดีต ..
– คาร์บอน และการเงิน Carbon & Financing : โครงการนี้ ได้รับเงินทุนทั้งหมดจากตลาดคาร์บอนภาคสมัครใจ และได้ออกคาร์บอนเครดิตที่ได้รับการตรวจสอบแล้วหลายล้านหน่วย Millions of Verified Carbon Credits ภายใต้มาตรฐาน Verified Carbon Standard : VCS ของ Verra และมาตรฐาน Climate, Community & Biodiversity : CCB ..
– ข้อพิจารณาสำคัญ Key Insight : โครงการนี้ พิสูจน์ให้เห็นว่า โครงการคาร์บอนสีน้ำเงินขนาดใหญ่ Large-Scale Blue Carbon Projects สามารถสร้างรายได้เชิงพาณิชย์จำนวนมาก ซึ่งส่วนสำคัญนั้น จะต้องนำไปลงทุนใหม่ในชุมชนชายฝั่งท้องถิ่นตามกฎหมาย เพื่อจัดหาน้ำสะอาด Clean Water, ดูแลสุขภาพ Healthcare และสร้างงานที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม Green Jobs ไปพร้อมด้วย เป็นต้น ..
2. โครงการฟื้นฟูป่าชายเลนแห่งชาติ National Mangrove Restoration ประเทศอินโดนีเซีย Indonesia : โครงการฟื้นฟูป่าชายเลนแห่งชาติของอินโดนีเซียนี้ เป็นวาระระดับชาติที่บริหารจัดการโดยหน่วยงานรัฐบาลภายใต้การกำกับดูแลของสำนักงานฟื้นฟูพื้นที่พรุ และป่าชายเลน Badan Restorasi Gambut dan Mangrove : BRGM โดยมีเป้าหมายเพื่อฟื้นฟูพื้นที่ป่าชายเลนหลายล้านไร่ เพื่อป้องกันภัยพิบัติชายฝั่ง กักเก็บคาร์บอน และสร้างรายได้ให้แก่ชุมชน .. ทั้งนี้ อินโดนีเซีย ใช้วิธีจ้างงานคนในท้องถิ่นโดยตรงเพื่อปลูก และดูแลรักษาป่าชายเลน ซึ่งช่วยยกระดับคุณภาพชีวิต และสร้างอาชีพเสริมให้แก่ผู้คนในพื้นที่ชายฝั่ง ซึ่งการศึกษาเชิงระบบนิเวศนั้น ชี้ว่า การฟื้นฟูไม่ได้มุ่งเน้นเพียงการปลูกต้นไม้เท่านั้น แต่ยังรวมถึงการปรับปรุงทางน้ำ Hydrology เพื่อให้ระบบนิเวศฟื้นตัวได้เองตามธรรมชาติอีกด้วย สรุปภาพรวมปัจจุบันได้ดังนี้ :-
– ขอบเขต Scale : เป็นส่วนหนึ่งของเป้าหมายระดับชาติของอินโดนีเซีย Part of Indonesia’s National Target ในการฟื้นฟูป่าชายเลน Mangrove Restoration มากกว่า 600,000 เฮกตาร์ ซึ่งหมายถึงการเร่งฟื้นฟูพื้นที่ป่าชายเลนเสื่อมโทรมให้ได้รวมทั้งหมดเป็นพื้นที่มากกว่า 6,300 ตารางกิโลเมตร ..
– แนวทาง The Approach : อินโดนีเซีย Indonesia มีป่าชายเลนมากกว่า 20% ของโลก แต่ประสบความสูญเสียอย่างมากเนื่องจากการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำเชิงพาณิชย์ Commercial Aquaculture เช่น การเลี้ยงกุ้ง Shrimp Farming .. ในภูมิภาคต่าง ๆ เช่น กาลีมันตันตะวันออก East Kalimantan และสุมาตราเหนือ North Sumatra โครงการต่าง ๆ กำลังเปลี่ยนจากการปลูกแบบดั้งเดิมไปสู่การฟื้นฟูป่าชายเลนเชิงนิเวศ Ecological Mangrove Rehabilitation : EMR หมายถึง แทนที่จะปลูกต้นกล้าในน้ำลึกด้วยมือซึ่งมักจะถูกพัดพาไป วิศวกร Engineers จะทำลายคันกั้นน้ำเก่าของการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ เพื่อฟื้นฟูระบบน้ำขึ้นน้ำลงตามธรรมชาติ Restore the Natural Tidal System ซึ่งวิธีนี้ช่วยให้ต้นกล้าป่าชายเลนพื้นเมืองลอยกลับเข้าไปในบ่อ Native Mangrove Propagules to Float Back into the Ponds และฟื้นฟูระบบนิเวศได้เอง Self-Correct the Ecosystem ..
– ข้อพิจารณาสำคัญ Key Insight : กรอบการทำงานนี้ แสดงให้เห็นว่า การซ่อมแซมสภาพแวดล้อมทางกายภาพ และระบบน้ำ Repairing the Physical Environment & Hydrology จะทำให้ได้มาซึ่งป่าชายเลนที่มีความยืดหยุ่นมากขึ้น More Resilient, มีความหลากหลายทางชีวภาพ Biodiverse และคุ้มค่ากว่าการปลูกป่าแบบพืชชนิดเดียวอย่างบังคับ Cost-Effective Forest than Forcing a Monoculture Plantation ..
3. โครงการมิโคโก ปาโมจา Mikoko Pamoja ในเคนยา Kenya : Mikoko Pamoja คือ โครงการอนุรักษ์ และฟื้นฟูป่าชายเลน Mangrove Conservation & Restoration ที่นำโดยชุมชน ตั้งอยู่ในพื้นที่อ่าว Gazi Bay ทางตอนใต้ของเคนยา Kenya และถือเป็นโครงการคาร์บอนสีน้ำเงินที่นำโดยชุมชนแห่งแรกของโลก World’s First Community-Led Blue Carbon Project สรุปภาพรวมปัจจุบันได้ดังนี้ :-
– ขนาด Scale : ประมาณ 117 เฮกตาร์ ในอ่าวกาซี Gazi Bay ..
– แนวทาง The Approach : แม้จะมีขนาดพื้นที่เล็กกว่า Small in Geographic Footprint เมื่อเทียบกับปากีสถาน Pakistan หรืออินโดนีเซีย Indonesia แต่โครงการมิโคโก ปาโมจา Mikoko Pamoja ซึ่งหมายถึง “ป่าชายเลนร่วมกัน Mangroves Together” มีความสำคัญระดับโลกในฐานะโครงการป่าชายเลนที่นำโดยชุมชนแห่งแรกของโลก World’s First Community-Led Mangrove Project ที่ได้รับทุนสนับสนุนจากการขายคาร์บอนเครดิต Sale of Carbon Credits และได้รับการรับรองโดย The Plan Vivo Foundation ซึ่งเป็นองค์การการกุศล และองค์กรพัฒนาเอกชน NGO สากลที่ตั้งอยู่ในเมืองเอดินบะระ สหราชอาณาจักร ทำหน้าที่รับรองระบบมาตรฐาน Certification Standard System ระดับสากลสำหรับโครงการอนุรักษ์ธรรมชาติ และสภาพภูมิอากาศที่ขับเคลื่อนโดยชุมชนท้องถิ่น .. ทั้งนี้ สมาชิกชุมชนท้องถิ่น Local Community Members จะทำหน้าที่บริหารจัดการโครงการ Manage the Project, ป้องกันการตัดไม้ทำลายป่าอย่างผิดกฎหมาย Guard against Illegal Logging และปลูกป่าทดแทนในพื้นที่เสื่อมโทรมอย่างแข็งขัน Actively Replant Degraded Areas ..
– ข้อพิจารณาสำคัญ Key Insight : โครงการนี้คือ ตัวอย่างที่ดีของ “แบบจำลองผลประโยชน์ร่วมทางสังคม และเศรษฐกิจ Socio-Economic Co-Benefit Model” .. เนื่องจากชุมชนยังคงเป็นเจ้าของโครงการโดยตรง ดังนั้น รายได้จากคาร์บอน carbon revenue จึงถูกนำไปใช้ในการจัดหาน้ำสะอาด Funded Clean Water Wells, จัดหาหนังสือเรียนสำหรับโรงเรียนประถมศึกษา Primary School Text Books และปรับปรุงคลินิกสุขภาพ Health Clinic Renovations สำหรับหมู่บ้านกาซี และมาคงเกนี Villages of Gazi & Makongeni โดยตรง .. พิสูจน์ให้เห็นว่า การถือครองที่ดินในท้องถิ่น หรือความรู้สึกเป็นเจ้าของของชุมชน และแรงจูงใจทางการเงินโดยตรง Local Land Tenure & Direct Financial Incentives มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการป้องกันการตัดไม้ทำลายป่า Critical for Preventing Deforestation ..
4. โครงการริเริ่มคาร์บอนสีน้ำเงิน และพื้นที่ชุ่มน้ำชายฝั่งของแนวปะการังเมโสอเมริกา The Blue Carbon Initiative & Coastal Wetlands of the Mesoamerican Reef ประเทศเม็กซิโก Mexico, เบลีซ Belize, กัวเตมาลา Guatemala และฮอนดูรัส Honduras : โครงการนี้ คือ การบูรณาการความร่วมมือระหว่างประเทศของ 4 ชาติ ได้แก่ เม็กซิโก Mexico, เบลีซ Belize, กัวเตมาลา Guatemala และฮอนดูรัส Honduras เพื่ออนุรักษ์ ฟื้นฟู และใช้ประโยชน์จากระบบนิเวศชายฝั่ง Coastal Ecosystems, ป่าชายเลน Mangrove Forests, ทุ่งหญ้าทะเล Seagrass Meadows และพื้นที่ชุ่มน้ำ Wetlands เพื่อเป็นกลไกธรรมชาติในการดูดซับคาร์บอน Natural Mechanisms for Carbon Absorption, สร้างความยืดหยุ่นให้ระบบนิเวศแนวปะการัง Builds Resilience in Coral Reef Ecosystems และยกระดับคุณภาพชีวิตของชุมชนท้องถิ่น Improves the Quality of Life for Local Communities สรุปภาพรวมปัจจุบันได้ดังนี้ :-
– ขอบเขต Scale : ระเบียงชายฝั่งข้ามชาติ Multinational Coastal Corridor ..
– แนวทาง The Approach : โครงการริเริ่มระดับภูมิภาคนี้ นำโดยกลุ่มพันธมิตรขององค์กรทางวิทยาศาสตร์ และการอนุรักษ์ระหว่างประเทศ และขับเคลื่อนโดยกองทุน Mesoamerican Reef Fund : MAR Fund ร่วมกับองค์กรระดับโลก เช่น The Blue Carbon Initiative และ Global Fund for Coral Reefs : GFCR เพื่อสร้างแนวทางจัดการลุ่มน้ำตั้งแต่ต้นน้ำจรดแนวปะการัง Ridge-to-Reef ด้วยการมุ่งเน้นไปที่แนวป่าชายเลน Mangrove Forests ที่สำคัญซึ่งปกป้องแนวปะการังเมโสอเมริกา โดยใช้การทำแผนที่ด้วยดาวเทียมขั้นสูง Advanced Satellite Mapping และการเก็บตัวอย่างดินลึก Deep-Core Soil Sampling เพื่อสร้างบัญชีคาร์บอนสีน้ำเงินระดับชาติอย่างครอบคลุม Comprehensive National Blue Carbon Inventories .. ในบางพื้นที่ เช่น คาบสมุทรยูคาตัน Yucatán Peninsula โครงการต่าง ๆ มุ่งเน้นไปที่การกำจัดตะกอนที่อุดตันในร่องน้ำ เพื่อนำน้ำทะเลที่มีออกซิเจนสูงกลับคืนสู่ทะเลสาบน้ำเค็มจัดที่ได้รับความเสียหายอย่างหนักจากพายุเฮอริเคน และการพัฒนาการท่องเที่ยวชายฝั่ง Coastal Tourism Development ไปพร้อมด้วย ..
– ข้อพิจารณาสำคัญ Key Insight : โครงการริเริ่มนี้ เน้นย้ำถึงความสำคัญของมาตรการคุ้มครองความยั่งยืน และการวางแผนเชิงพื้นที่ โดยการเชื่อมโยงการฟื้นฟูป่าชายเลนเข้ากับสุขภาพของแนวปะการังที่อยู่ติดกัน Linking Mangrove Restoration to the Health of the Adjacent Coral Reefs รวมทั้งสร้างแบบจำลองระบบนิเวศที่มีประโยชน์ 2 ด้าน ซึ่งช่วยปกป้องทั้งความหลากหลายทางชีวภาพทางทะเล Safeguard Marine Biodiversity และปกป้องเศรษฐกิจการท่องเที่ยวระดับภูมิภาค Protect Regional Tourism Economy จากผลกระทบของสภาพภูมิอากาศ ..
ทั้งนี้ บทสรุปสำคัญจากการดำเนินงานทั่วโลก Key Takeaways from Global Implementations เมื่อพิจารณาถึงความพยายามเหล่านี้ทั่วโลก จะพบว่า มีปัจจัย 3 ประการที่สอดคล้องกันซึ่งแยกโครงการที่ประสบความสำเร็จออกจากโครงการที่ล้มเหลว ได้แก่ :-
– การให้ความสำคัญกับอุทกวิทยามากกว่าการปลูกต้นไม้ Prioritizing Hydrology Over Planting : ป่าชายเลนที่มีความยืดหยุ่นมากที่สุด The Most Resilient Mangrove Forests เกิดขึ้นได้ เมื่อผู้พัฒนาโครงการมุ่งเน้นไปที่การฟื้นฟูระบบน้ำขึ้นน้ำลงตามธรรมชาติ Restoring Natural Tides มากกว่าการนับจำนวนต้นไม้ที่ปลูก Counting the Number of Trees Planted เพียงอย่างเดียว ..
– การรักษาไว้ซึ่งสิทธิตามประเพณีท้องถิ่น Securing Local Customary Rights : โครงการจะประสบความสำเร็จในระยะยาวก็ต่อเมื่อชุมชนท้องถิ่น สำนึกถึงความเป็นเจ้าของ Sense of Ownership และมีส่วนได้ส่วนเสียทางกฎหมายที่ชัดเจน Clear Legal Stake ในรายได้จากคาร์บอน Carbon Revenue หรือในที่ดินนั้นเอง ..
– การคำนวณคาร์บอนในดินอย่างเข้มงวด Rigorous Soil Carbon Accounting : เครดิตคาร์บอนสีน้ำเงินที่มีมูลค่าสูง High-Value Blue Carbon Credits ขึ้นอยู่กับการวัดชั้นตะกอนลึก Measuring the Deep Sediment Layers มิใช่เพียงแค่เรือนยอดต้นไม้ที่มองเห็นได้ เนื่องจากดิน Soil กักเก็บคาร์บอนได้มากถึง 80% ของปริมาณคาร์บอนทั้งหมดในระบบนิเวศ ..
เป็นที่ชัดแจ้งว่า ป่าชายเลน Mangroves ซึ่งมีลักษณะเด่น คือ รากที่พันกันหนาแน่น Dense Tangle of Roots เป็นพื้นที่ชุ่มน้ำระหว่างชายฝั่ง และแผ่นดินใหญ่ Wetlands between the Coast & Mainland .. ต้นไม้ และพืชพรรณเหล่านี้ จมอยู่ใต้น้ำบางส่วน และเป็นแหล่งรวมความหลากหลายทางชีวภาพที่สำคัญ พวกมัน เป็นแหล่งอาชีพหลักของชุมชนชายฝั่ง ช่วยรักษาเสถียรภาพของชายฝั่ง ป้องกันการกัดเซาะ และทำความสะอาดแหล่งน้ำในท้องถิ่น ที่สำคัญที่สุด คือ ป่าชายเลน Mangroves สามารถกักเก็บคาร์บอนไดออกไซด์ Store Carbon Dioxide : CO2 ได้มากกว่าป่าบนบก Terrestrial Forests หลายเท่านัก ..
จนถึงวันนี้ การฟื้นฟูระบบนิเวศป่าชายเลน Mangrove Ecosystem Restoration คือ แนวทางแก้ปัญหาบนฐานของธรรมชาติ Nature-Based Solutions ที่มีประสิทธิภาพสูงในการกักเก็บคาร์บอน Highly Efficient Carbon Sequestration และลดผลกระทบจากภัยพิบัติ Reduces the Impact of Disasters รวมทั้งสร้างความมั่นคงทางอาหาร และรายได้ Ensures Food Security & Income มาพร้อมด้วย โดยมากกว่าครึ่งหนึ่งของผลิตภัณฑ์มวลรวมโลก Global Gross Domestic Product : GDP ต้องพึ่งพาธรรมชาติ ซึ่งโครงการฟื้นฟู Restoration Projects เหล่านี้ จะสามารถช่วยลดความยากจน และความหิวโหย Reduces Poverty & Hunger ได้อย่างยอดเยี่ยมสำหรับการไปสู่อนาคตเศรษฐกิจสีเขียว Green Economy Future ให้สำเร็จได้ในที่สุดจากนี้ไป ..
โครงการฟื้นฟูป่าชายเลนในประเทศไทย Mangrove Restoration Projects in Thailand ..
ประเทศไทย Thailand ได้จัดวางโครงการฟื้นฟูป่าชายเลนคาร์บอนสีน้ำเงิน Blue Carbon Mangrove Restoration Projects ไว้เป็นศูนย์กลางของยุทธศาสตร์ด้านสภาพภูมิอากาศระดับชาติ National Climate Strategy อย่างรวดเร็ว เพื่อบรรลุเป้าหมายความเป็นกลางทางคาร์บอนภาย Carbon Neutrality ในปี 2593 และการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเป็นศูนย์สุทธิ Net-Zero Emissions ภายในปี 2568 โดยได้รับการขับเคลื่อนจากกรมทรัพยากรทางทะเล และชายฝั่ง Department of Marine and Coastal Resources : DMCR และกำกับดูแลโดยองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจกแห่งประเทศไทย Thailand Greenhouse Gas Management Organization : TGO ..
ปัจจุบัน ประเทศไทย Thailand ได้เปลี่ยนออกไปจาก “การปลูกป่าโดยอาสาสมัครจากภาคเอกชนแบบดั้งเดิม Traditional Corporate Volunteer Planting” ไปสู่ “ระบบเศรษฐกิจคาร์บอนเครดิตที่เป็นระบบมากขึ้น An Institutionalized Carbon Credit Economy” .. ภูมิทัศน์ของการฟื้นฟูป่าชายเลนในประเทศไทย Landscape of Mangrove Restoration in Thailand ถูกกำหนดโดยกรอบการกำกับดูแลที่สำคัญ Key Regulatory Frameworks, วิธีการเฉพาะ Specific Methodologies และแบบจำลองโครงการในโลกแห่งความเป็นจริง Real-World Project Models ตามภูมิสังคมที่แตกต่างกันออกไปในท้องถิ่น .. โครงการเหล่านี้ ทำหน้าที่เป็นแนวหน้าสำหรับเป้าหมายด้านสภาพภูมิอากาศระดับชาติ National Climate Target ของไทย ในการบรรลุความเป็นกลางทางคาร์บอน Carbon Neutrality ภายในปี 2593 นั่นเอง ..
แทนที่จะเป็นการปลูกป่าเชิงสัญลักษณ์ขนาดเล็ก Rather than Small-Scale, Symbolic Planting โครงการฟื้นฟูป่าชายเลนที่ดำเนินการเป็นหลักอยู่ในประเทศไทย เป็นโครงการริเริ่มขนาดใหญ่ที่ดำเนินไปต่อเนื่องหลายทศวรรษ Large-Scale, Multi-Decade Initiatives โดยได้รับการสนับสนุนจากเงินทุนอุตสาหกรรมจำนวนมาก Heavy Industrial Capital, โครงสร้างพื้นฐานของรัฐ State Infrastructure และกรอบการบัญชีคาร์บอน Premium Thailand Voluntary Emission Reduction: T – VER ที่เข้มงวด ..
ทั้งนี้ ปัจจุบัน ขอบเขตแนวหน้าสำคัญของการฟื้นฟูป่าชายเลน และพื้นที่ชายฝั่ง Key Mangroves & Coastal Restoration Frontiers ของไทย รวมถึงการสร้างอ่างกักเก็บคาร์บอน Carbon Sinks และ “คาร์บอนสีน้ำเงิน Blue Carbon” นั้น จนถึงวันนี้ ประเทศไทย Thailand คือ ผู้นำระดับภูมิภาคในการฟื้นฟูป่าชายเลน Regional Leader in Mangrove Restoration โดยตระหนักถึงความสำคัญของป่าชายเลนในฐานะ “แหล่งอนุบาลเพาะพันธุ์สัตว์น้ำ Nurseries of the Sea” และ “ปราการธรรมชาติในการป้องกันพายุ Natural Storm Barriers” สรุปเป็นภาพรวมได้ดังนี้ :-
– เป้าหมาย The Goal : ขยายพื้นที่ป่าชายเลน เพื่อทำหน้าที่เป็นแหล่งดูดซับคาร์บอนให้บรรลุเป้าหมายตามแนวคิด “EP Net Zero 2050” ซึ่งเป็นกลยุทธ์ของ ปตท.สผ. PTTEP ที่มุ่งลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการสำรวจ และผลิตปิโตรเลียม Petroleum Exploration & Production : E&P ให้เป็นศูนย์สุทธิ ภายในปี 2593 หรือปี ค.ศ.2050 ผ่านการลงทุนในก๊าซธรรมชาติ Natural Gas, พัฒนาเทคโนโลยีการดักจับ กักเก็บ และใช้ประโยชน์จาก CO2 ในอ่าวไทย CCUS Technology Development, การใช้พลังงานหมุนเวียน Renewable Energy Use และการปลูกป่าดูดซับคาร์บอน Reforestation for Carbon Sequestration ในฐานะอ่างกักเก็บคาร์บอน Carbon Sinks .. ปัจจุบัน ประเทศไทย Thailand มีป่าชายเลน Mangrove Forests รวมกว่า 1.73 ล้านไร่ ใน 24 จังหวัดชายฝั่งทะเล โดยโครงการเหล่านี้ มีเป้าหมายที่จะขยายพื้นที่ป่าชายเลน Mangrove Forests ในฐานะแหล่งอนุบาลเพาะพันธุ์สัตว์น้ำ Nurseries of the Sea เพิ่มอีก 300,000 ไร่ ภายในปี 2574 ผ่านการอนุรักษ์ ฟื้นฟู และความร่วมมือจากทุกภาคส่วนไปพร้อมด้วย ..
– โครงการสำคัญ Key Projects : โครงการริเริ่มหลักในจังหวัดตราด และเพชรบุรี Major Initiatives in Trat & Phetchaburi Provinces มุ่งเน้นการฟื้นฟูโดยอาศัยธรรมชาติ Nature-Based Restoration ด้วยการปล่อยให้ต้นกล้าเจริญเติบโตตามธรรมชาติ Natural Seedlings to Take Root มากกว่าการปลูกต้นกล้าเทียม Artificial Planting เพียงอย่างเดียว เป็นต้น รวมไปถึง โครงการปลูกหญ้าทะเลในพื้นที่ทะเลอันดามัน Andaman Sea ซึ่งถือเป็นอีกหนึ่งเป็นแนวทางฟื้นฟูระบบนิเวศสำคัญของไทย โดยเฉพาะการเป็นแหล่งอาหารของพะยูน และสัตว์ทะเลหายาก ดำเนินการโดยกรมทรัพยากรทางทะเล และชายฝั่ง Department of Marine & Coastal Resources : DMCR ร่วมกับชุมชน ด้วยการเน้นไปในพื้นที่เสื่อมโทรม เช่น เกาะหมากน้อย จังหวัดพังงา และอ่าวฝรั่ง จังหวัดกระบี่ ด้วยการย้ายการปลูกหญ้ากอ และเพาะเลี้ยงต้นอ่อนลงกระถางใยมะพร้าว ก่อนลงปลูกในพื้นที่ทรายชายฝั่ง หรือทรายปนโคลนในทะเลที่เหมาะสม เพื่อเพิ่มอัตราการอยู่รอด .. ทั้งนี้ ในพื้นที่ทะเลอันดามัน Andaman Sea พบหญ้าทะเล ประมาณ 11 ชนิด เช่น หญ้าชะเงาใบมน Cymodocea Rotundata, หญ้าใบมะกรูด Halophila Ovalis, หญ้ากุยช่ายทะเล Halodule Uninervis และหญ้าคาทะเล Enhalus Acoroides เป็นต้น ..
– เรื่องราวความสำเร็จ Success Story : การสำรวจล่าสุดแสดงให้เห็นว่า ปริมาณสัตว์น้ำ Fishery Abundance เพิ่มขึ้น 1.43% และมีจำนวนรังเต่าทะเล Sea Turtle Nests มากเป็นประวัติการณ์ คือ มากกว่า 600 รัง เนื่องจากคุณภาพชายฝั่งได้รับการปรับปรุง Improved Coastal Quality ตลอดจนพบว่า ประชากรพะยูน และหญ้าทะเล Dugong & Seagrass Populations มีแนวโน้มดีขึ้นจากคุณภาพน้ำที่ดีขึ้น .. ทั้งนี้ พะยูน Dugong คือ สัตว์ป่าสงวนที่สำคัญ และเป็นดัชนีชี้วัดสุขภาพของระบบนิเวศทางทะเล Indicator of the Health of Marine Ecosystems ซึ่งการอนุรักษ์ และฟื้นฟู Conservation & Restoration จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือของทุกภาคส่วน ในการลดขยะพลาสติก และป้องกันการทำประมงที่ผิดกฎหมาย หยุดการล่าเชิงพาณิชย์ การปรับปรุงคุณภาพสิ่งแวดล้อมชายฝั่ง และการอนุรักษ์พื้นที่วางไข่ เพื่อหยุดยั้งการลดลงของประชากรสัตว์น้ำในทะเล .. ยิ่งไปกว่านั้น พฤติกรรมการกินของพะยูน ช่วยให้เกิดความหลากหลายของชนิดหญ้าทะเลมากขึ้น ซึ่งส่งผลให้มีจำนวนสิ่งมีชีวิตในแนวหญ้าทะเลมากขึ้นตามไปด้วย อีกทั้งมูลของพะยูนยังช่วยกระจายเมล็ดพันธุ์ และช่วยหมุนเวียนแร่ธาตุสารอาหารในแนวหญ้าทะเล ดังนั้นการอนุรักษ์พะยูน จึงเป็นการช่วยรักษาสมดุลแก่ระบบนิเวศชายฝั่งไปพร้อมด้วย นั่นเอง ..
อย่างก็ตาม โครงการฟื้นฟูป่าชายเลนระดับแนวหน้าสำคัญ Major Frontline Mangrove Restoration Projects หลายโครงการที่กำลังดำเนินการอยู่ในประเทศไทยในปัจจุบัน ซึ่งแสดงให้เห็นว่า กรอบแนวคิดเหล่านี้ ได้ถูกนำไปประยุกต์ใช้ในภาคสนามอย่างไรนั้น ตัวอย่างเช่น :-
1. โครงการเครือข่ายป่าชายเลน Mangrove Network ในชื่อ “Nature Positive” ของบริษัท SCG Chemicals: SCGC : โครงการฟื้นฟูป่าชายเลนของ SCG Chemicals : SCGC นี้ ดำเนินการร่วมกับกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม Ministry of Natural Resources & Environment : MNRE เพื่อฟื้นฟูระบบนิเวศทางทะเล และชายฝั่ง เป้าหมายหลัก คือ การสร้างผลกระทบเชิงบวกกลับคืนสู่ธรรมชาติ แทนการลดผลกระทบเชิงลบเพียงอย่างเดียว สรุปภาพรวมปัจจุบันได้ดังนี้ :-
– สถานที่ตั้ง Location : จังหวัดระยอง Rayong, ชลบุรี Chonburi และเพชรบุรี Phetchaburi ซึ่งครอบคลุมพื้นที่ชายฝั่งอ่าวไทยฝั่งตะวันออก และตะวันตก Eastern & Western Gulf Coast ..
– ขนาดพื้นที่ Scale : ครอบคลุมพื้นที่มากกว่า 1,100 ไร่ และกำลังขยายตัวผ่านความร่วมมือกับพันธมิตรระยะยาว Expanding via Long-Term Partnerships ..
– แนวทาง The Approach : SCGC โดดเด่นในฐานะบริษัทเอกชนแห่งแรกในประเทศไทยที่ได้รับการรับรอง Premium T-VER Certification อย่างเป็นทางการจากองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจกแห่งประเทศไทย Thailand Greenhouse Gas Management Organization : TGO สำหรับการจัดการป่าชายเลนอย่างยั่งยืน Sustainable Mangrove Management .. โครงการนี้เป็นตัวอย่างที่ดีของ “แนวทางความร่วมมือระหว่างภาครัฐ และเอกชน Corporate-Government Track” โดยการเป็นพันธมิตรโดยตรงกับกรมทรัพยากรทางทะเล และชายฝั่ง Department of Marine & Coastal Resources: DMCR ทำให้บริษัท เอสซีจี เคมิคอลส์ จำกัด (มหาชน) หรือ SCG Chemicals : SCGC สนับสนุนค่าใช้จ่ายในการบำรุงรักษาแปลงในระยะยาว Funds the Long-Term Maintenance of the Plots พร้อมทั้งติดตั้งเทคโนโลยีทางทะเลเสริม Deploying Auxiliary Marine Technologies เพื่อปกป้องต้นไม้เล็ก ..
– มาตรการสำคัญ Key Interventions : โครงการนี้บูรณาการวิศวกรรมเชิงนิเวศ Ecological Engineering เข้ากับการจัดการขยะในทะเล Marine Debris Management โดยติดตั้ง “กับดักขยะ SCGC-DMCRLitter Traps” จำนวน 72 จุดทั่วพื้นที่ชายฝั่ง เพื่อดักจับมลพิษจากพลาสติกก่อนที่จะไปอุดตัน หรือทำลายระบบรากของป่าชายเลนที่กำลังพัฒนาฟื้นตัวขึ้น ..
2. โครงการคาร์บอนเครดิตป่าชายเลน Mangrove Carbon Credit Project ของบริษัท พีทีที โกลบอล เคมีคอล PTT Global Chemical : GC : โครงการปลูกป่าชายเลน Mangrove Reforestation Project เพื่อประโยชน์จากคาร์บอนเครดิตของ GC นี้ คือ ความร่วมมือกับกรมทรัพยากรทางทะเล และชายฝั่ง Department of Marine & Coastal Resources: DMCR เพื่อฟื้นฟูพื้นที่ป่าเสื่อมโทรม โดยมีเป้าหมายกักเก็บก๊าซเรือนกระจก Blue Carbon สร้างคาร์บอนเครดิตตามมาตรฐาน T-VER สนับสนุนเป้าหมาย Net-Zero ของบริษัทฯ สรุปภาพรวมปัจจุบันได้ดังนี้ :-
– สถานที่ตั้ง Location : จังหวัดระยอง Rayong, จันทบุรี Chanthaburi, ตราด Trat, เพชรบุรี Phetchaburi และจังหวัดกระบี่ Krabi ..
– ขนาด Scale : ครอบคลุมพื้นที่ 3,612 ไร่ โดยเป็นส่วนหนึ่งของโครงการฟื้นฟูป่าหลายระบบนิเวศ Multi-Ecosystem Reforestation Pipeline ขนาดใหญ่ 18,624 ไร่ ..
– แนวทาง The Approach : โครงการริเริ่มหลายจังหวัด Multi-Provincial Initiative นี้ เป็นการนำแบบจำลองการแบ่งปันสินทรัพย์ในบริบทของธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล DMCR 90/10 Asset-Sharing Model มาใช้ได้อย่างดีเยี่ยม .. บริษัท พีทีที โกลบอล เคมีคอล PTT Global Chemical : GC คือ ผู้ลงทุน Capital Expenditure : CapEx สำหรับการจัดซื้อที่ดิน Site Procurement, การปรับปรุงระบบน้ำในพื้นที่ชายฝั่งที่เสื่อมโทรม Heavy Hydrological Adjustments on Degraded Coastal Lands และการตรวจสอบคาร์บอนโดยบุคคลที่สามอย่างเข้มงวด Strict Third-Party Carbon Auditing .. ภายในปี 2593 คาดหมายได้ว่า เครือข่ายนี้ จะสามารถกักเก็บก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าได้มากกว่า 88,000 ตัน Tons of CO2 Equivalent : tCO2e ..
– การผนึกกำลังร่วมกันทางนิเวศวิทยา The Ecological Synergy : ในพื้นที่อย่างเช่นจังหวัดระยอง Rayong นั้น GC เชื่อมโยงแปลงป่าชายเลนโดยตรงกับแหล่งสัตว์น้ำ Links its Mangrove Plots Directly to Aquatic Animal Banks โดยเฉพาะปูโคลน Mud Crabs และปูว่ายน้ำสีฟ้าที่มีไข่ Berried Blue Swimming Crabs .. ชาวประมงท้องถิ่น Local Fishers หยุดทำการประมงโดยสมัครใจในช่วงฤดูวางไข่ Spawning Seasons ทำให้รากป่าชายเลนที่ได้รับการฟื้นฟู Restored Mangrove Roots กลายเป็นแหล่งอนุบาลเพาะพันธุ์สัตว์น้ำทางทะเลที่มีผลผลิตสูง และได้รับการคุ้มครองตามกฎหมาย Highly Productive & Legally Protected Marine Nurseries ซึ่งช่วยเติมเต็มปริมาณปลาป่าชายเลนในท้องถิ่น Local Mangrove Fish ..
3. โครงการเพาะพันธุ์ และปลูกป่าชายฝั่ง ด้วยกลยุทธ์ “EP Net Zero” ของ ปตท.สผ. PTTEP : พวกเขา ตั้งเป้าหมายฟื้นฟู และปลูกป่าชายเลนสะสมรวม 45,000 ไร่ทั่วประเทศ เพื่อดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์หลายล้านตัน ภายในปี 2593 สรุปภาพรวมปัจจุบันได้ดังนี้ :-
– สถานที่ตั้ง Location : ปัจจุบัน พื้นที่จังหวัดชายฝั่งอ่าวไทย และอันดามัน ขนาดอย่างน้อย 5,007 ไร่ ได้รับการอนุมัติเฉพาะสำหรับการสร้างคาร์บอนเครดิต Carbon Credit Generation ไปแล้ว และกำลังขยายพื้นที่ฟื้นฟู และปลูกป่าชายเลนอย่างต่อเนื่องต่อไป โดยมีสัญญาบำรุงรักษาที่ใช้งานอยู่จนถึงปี 2582 ..
– แนวทาง The Approach : โครงการนี้ ดำเนินการโดยบริษัทสำรวจ และผลิตน้ำมันและก๊าซแห่งชาติของไทย หรือ ปตท.สผ. PTTEP โดยมองว่า ป่าชายเลน Mangroves คือ เกราะป้องกันการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่มีประสิทธิภาพสูง Highly Efficient Climate Adaptation Shields .. นอกจากนั้น PTTEP ยังได้ได้จัดตั้ง “เครือข่ายพิทักษ์ป่า Forest Safeguard Network” ขึ้นอย่างเป็นทางการ โดยมีชุมชนท้องถิ่นเข้ามามีส่วนร่วมในการปกป้องพื้นที่เหล่านี้จากการตัดไม้ทำลายป่า และการบุกรุกเพื่อการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำอย่างผิดกฎหมายมาพร้อมด้วย ..
– ตัวชี้วัดทางเศรษฐกิจ The Economic Metric : เพื่อแสดงให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงไปสู่ความรับผิดชอบขององค์กรอย่างเข้มงวด PTTEP ติดตามโครงการต่าง ๆ โดยใช้ตัวชี้วัดผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน Social Return on Investment : SROI Metrics .. การประเมินทางการเงิน Financial Assessment แสดงให้เห็นอัตราส่วนผลตอบแทนทางสังคม SROI อยู่ที่ 4.40 : 1 หมายความว่า ค่าเงินทุกบาทที่ลงทุนในการฟื้นฟูระบบอุทกวิทยาของป่าชายเลน Value of Money Invested in Restoring the Mangrove Hydrological Systems จะสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจในท้องถิ่น Localized Economic Value มากกว่า 4 เท่า ผ่านการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ Ecotourism, การป้องกันคลื่นพายุ Storm Surge Protection และผลผลิตจากการประมงพื้นบ้าน Artisanal Fishery Yields เป็นต้น ..
4. โครงการภาคีป่าชายเลนประเทศไทย The Dow & Thailand Mangrove Alliance Project : โครงการนี้ เป็นความร่วมมือระหว่างกลุ่มบริษัท Dow หรือกลุ่มบริษัท ดาว ประเทศไทย, กรมทรัพยากรทางทะเล และชายฝั่ง ทช. Department of Marine & Coastal Resources : DMCR, สหภาพระหว่างประเทศเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ International Union for Conservation of Nature : IUCN และภาคีเครือข่ายเพื่ออนุรักษ์ และฟื้นฟูป่าชายเลนอย่างครบวงจร Network of Comprehensive Conservation & Restoration of Mangrove Forests เพื่อมุ่งลดปัญหาขยะทะเล Reducing Marine Debris และบรรเทาภาวะโลกร้อน Mitigating Global Warming สรุปภาพรวมปัจจุบันได้ดังนี้ :-
– สถานที่ตั้ง Location : ตำบลเนินค้อ Noen Kho Subdistrict, อำเภอแกร็ง Klaeng District, จังหวัดระยอง Rayong Province ..
– ขอบเขต Scale : เป็นส่วนหนึ่งของกรอบความร่วมมือระยะยาวแบบหลายภาคส่วน Part of a Long-Term, Multi-Sector Collaborative Framework ..
– แนวทาง The Approach : ดาว ไทยแลนด์ Dow Thailand ร่วมกับกรมอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และชายฝั่ง DMCR และเครือข่ายอนุรักษ์ชายฝั่งในท้องถิ่น ได้ใช้เวลามากกว่า 15 ปี ในการเปลี่ยนฟาร์มกุ้งเก่าที่ถูกทิ้งร้างให้กลับมาเป็นอ่างกักเก็บคาร์บอนป่าชายเลนที่มีความหนาแน่นสูง High-Density Mangrove Carbon Sinks ..
– การดำเนินงานหลัก Key Interventions : โครงการนี้ ใช้การฟื้นฟูตามธรรมชาติ Assisted Natural Regeneration: ANR อย่างมาก หมายถึง แทนที่จะปลูกต้นไม้ชนิดเดียวเป็นแถว ผู้ดำเนินการจะเน้นการซ่อมแซมกำแพงดินชายฝั่งที่ชำรุด เพื่อให้กระแสน้ำขึ้นลงตามธรรมชาติไหลกลับเข้าไปในบ่อเลี้ยงกุ้งที่ไม่ได้ใช้งานแล้ว .. การชะล้างของกระแสน้ำในแต่ละวัน จะนำตะกอนอินทรีย์ Organic Sediments และเมล็ดพันธุ์พืชน้ำพื้นเมือง Native Waterborne Propagules และกลุ่มวงศ์โกงกาง Rhizophora Family ซึ่งเป็นพันธุ์ไม้หลักในป่าชายเลนมาสะสม ทำให้เกิดป่าชายเลนแบบผสมผสานที่มีความยืดหยุ่นสูง Highly Resilient, Mixed-Species Forest Envelope แทนที่จะเป็นป่าชายเลนแบบปลูกพืชชนิดเดียวโดยไม่เป็นธรรมชาติ Artificial Monoculture ..
จนถึงวันนี้ ภาพรวมอนาคตของการฟื้นฟูป่าชายเลน Future of Mangrove Restoration ในประเทศไทย Thailand ได้พัฒนาจาก “โครงการความรับผิดชอบต่อสังคมขององค์กร Corporate Social Responsibility : CSR ที่แยกส่วนกัน” ไปสู่ “เสาหลักสำคัญที่รัฐบาลควบคุมดูแลในนโยบายสิ่งแวดล้อมระดับมหภาคของประเทศ Central, State-Governed Pillar of the Country’s Macro-Environmental Policy” เนื่องจากประเทศไทย ตั้งเป้าหมายที่จะบรรลุความเป็นกลางทางคาร์บอน Carbon Neutrality ภายในปี 2593 และการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเป็นศูนย์สุทธิ Net-Zero Emissions ภายในปี 2608 .. แผนงานสำหรับพื้นที่ชายฝั่งทะเล Roadmap for its Intertidal Zones จึงกำลังถูกเขียนขึ้นใหม่ผ่านการจัดหาเงินทุนด้านคาร์บอนระหว่างประเทศที่ทันสมัย Rewritten through Advanced International Carbon Financing, การบัญชีแบบไดนามิกที่เข้มงวด Strict Dynamic Accounting และการวางแผนเชิงพื้นที่ที่สอดคล้องกับความมั่นคงของชาติ National Security-Aligned Spatial Planning ..
ทั้งนี้ ในประเด็นด้านการพาณิชย์ของคาร์บอนสีน้ำเงิน Commercial Side of Blue Carbon นั้น พวกมัน กำลังได้รับการกำหนดมาตรฐานอย่างเข้มงวดสำหรับการบัญชีขององค์กร Becoming Heavily Standardized for Corporate Accounting เพื่อปกป้องทั้งนักลงทุน Investors และชุมชนท้องถิ่น Local Communities ไปพร้อมด้วย รวมทั้งเพื่อให้มั่นใจว่า ประเทศไทย Thailand จะบรรลุความเป็นกลางทางคาร์บอน Carbon Neutrality และการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเป็นศูนย์สุทธิ Net-Zero Emissions ตามเป้าหมายยุทธศาสตร์ชาติที่กำหนดไว้ได้สำเร็จในที่สุดจากนี้ไป ..
คาดการณ์ตลาดการฟื้นฟูป่าชายเลนทั่วโลก Global Mangrove Restoration Market ..
โครงสร้างทางการเงิน Financial Architecture ที่สนับสนุนระบบนิเวศป่าชายเลน Mangrove Ecosystems ได้เปลี่ยนผ่านจาก “รูปแบบการอนุรักษ์ที่ขับเคลื่อนด้วยการบริจาคเพื่อการกุศล Philanthropy-Driven Conservation Model” ไปสู่ “ภาคส่วนที่มีการจัดวางอย่างเป็นระบบ และมีมูลค่าสูงในเศรษฐกิจสีเขียวระดับโลก Highly Institutionalized, High – Premium Segment of the Global Green Economy” โดยได้รับแรงผลักดันจากกลยุทธ์การจัดซื้อจัดจ้างแบบลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเป็นศูนย์สุทธิขององค์กรต่าง ๆ Corporate Net-Zero Procurement Strategies และการที่ตลาดโดยรวมนั้น หันไปหาผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพสูงขึ้น Broader Market Flight-to-Quality .. ตลาดนี้ จึงได้รับการวิเคราะห์ผ่านมุมมองทางการเงิน 2 มุมมองที่เชื่อมโยงกัน ได้แก่ “ตลาดการฟื้นฟูป่าชายเลนทางกายภาพ Physical Mangrove Restoration Market” และ “ตลาดสินทรัพย์เครดิตคาร์บอนสีน้ำเงิน Blue Carbon Credit Asset Market” ..
อ้างถึงข้อมูลการสำรวจตลาดล่าสุดของ Growth Market Reports พบว่า ขนาดธุรกิจในตลาดการฟื้นฟูป่าชายเลนทั่วโลก Global Mangrove Restoration Market มีมูลค่าถึง 1.32 พันล้านเหรียญสหรัฐฯ ในปี 2567 โดยมีการเติบโตอย่างแข็งแกร่งจากการตระหนักถึงสิ่งแวดล้อมที่เพิ่มขึ้น รวมทั้งโครงการริเริ่มด้านความยืดหยุ่นต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และคาดการณ์ว่า ตลาดจะมีมูลค่าถึง 2.53 พันล้านเหรียญสหรัฐฯ ในปี 2576 ด้วยอัตราการเติบโตต่อปี Compound Annual Growth Rate : CAGR หมายถึง อัตราผลตอบแทนสำหรับตลาดการฟื้นฟูป่าชายเลนทั่วโลก Global Mangrove Restoration Market ที่เติบโตจากยอดดุลเริ่มต้นไปถึงยังยอดดุลสิ้นสุด รวมสมมติฐานว่ากำไรจะถูกนำกลับมาลงทุนหมุนเวียนใหม่ทุกสิ้นปีของช่วงอายุการลงทุน อยู่ที่ค่า CAGR 8.1% ในช่วงระยะเวลาที่คาดการณ์ ปี 2568-2576 .. การเติบโตที่น่าประทับใจนี้ ได้รับการสนับสนุนจากการลงทุนที่เพิ่มขึ้นจากทั้งภาครัฐ และภาคเอกชน Rising Investments from Both Governmental & Private Sectors, ความเร่งด่วนที่เพิ่มขึ้นในการต่อสู้กับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ Growing Urgency to Combat Climate Change และการตระหนักถึงบทบาทของป่าชายเลนในการปกป้องชายฝั่ง และการกักเก็บคาร์บอน Recognition of Mangroves’ Role in Coastal Protection & Carbon Sequestration ..
อย่างไรก็ตาม Grand View Research ชี้ว่า ขนาดธุรกิจในตลาดสินทรัพย์เครดิตคาร์บอนสีน้ำเงินทั่วโลก Global Blue Carbon Credit Asset Market มีมูลค่า 2.42 ล้านเหรียญสหรัฐฯ ในปี 2568 และคาดว่าจะเพิ่มขึ้นเป็น 14.79 ล้านเหรียญสหรัฐฯ ในปี 2576 ด้วยอัตราการเติบโตต่อปี Compound Annual Growth Rate : CAGR หมายถึง อัตราผลตอบแทนสำหรับตลาดสินทรัพย์เครดิตคาร์บอนสีน้ำเงินทั่วโลก Global Blue Carbon Credit Asset Market ที่เติบโตจากยอดดุลเริ่มต้นไปถึงยังยอดดุลสิ้นสุด รวมสมมติฐานว่ากำไรจะถูกนำกลับมาลงทุนหมุนเวียนใหม่ทุกสิ้นปีของช่วงอายุการลงทุน อยู่ที่ค่า CAGR 24.99% ในช่วงระยะเวลาที่คาดการณ์ ปี 2568-2576 .. การเติบโตของตลาดคาร์บอนสีน้ำเงิน Blue Carbon Market ส่วนใหญ่ เกิดจากการให้ความสำคัญกับการลดผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศทั่วโลกที่เพิ่มมากขึ้น Climate Change Mitigation, การนำวิธีการกำจัดคาร์บอนโดยใช้ธรรมชาติมาใช้มากขึ้น Rising Adoption of Nature-Based Carbon Removal Solutions และการมีส่วนร่วมในตลาดคาร์บอนภาคสมัครใจที่เพิ่มขึ้น Expanding Participation in Voluntary Carbon Markets ..
ปัจจุบัน ความก้าวหน้าสำคัญสำหรับการอนุรักษ์ป่าชายเลน Mangrove Breakthrough Today คือ การเรียกร้องให้ทั่วโลกดำเนินการเพื่อปกป้องป่าชายเลน 15 ล้านเฮกตาร์ ภายในปี 2573 โดยได้รับการสนับสนุนจากเงินทุนเพื่อความยั่งยืน Sustainable Finance Commitments กว่า 4 พันล้านเหรียญสหรัฐฯ .. โครงการเหล่านี้ ได้รับการรับรองจากรัฐบาลกว่า 40 ประเทศ ซึ่งคิดเป็นประมาณ 40% ของพื้นที่ป่าชายเลนทั่วโลก Global Mangrove Coverage .. ในขณะที่ คาร์บอนเครดิตจากป่าชายเลน Mangrove Carbon Credits มีมูลค่าสูงมากเนื่องจากมีศักยภาพในการกักเก็บคาร์บอนมหาศาล ด้วยราคาอยู่ระหว่าง 50-70 เหรียญสหรัฐฯ ต่อเครดิต โดยราคาพรีเมียมจะขึ้นอยู่กับผลประโยชน์ด้านการพัฒนาอย่างยั่งยืน ..
ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา แนวคิดเรื่องเครดิตคาร์บอนสีน้ำเงิน Concept of Blue Carbon Credit ได้รับความสนใจอย่างมากในแวดวงโครงการฟื้นฟูป่าชายเลน Mangrove Restoration Projects .. เครดิตคาร์บอนสีน้ำเงิน Blue Carbon Credits คือ คาร์บอนเครดิต Carbon Credit ประเภทหนึ่งที่ได้มาจากระบบนิเวศชายฝั่ง และทางทะเลโดยเฉพาะ เช่น ป่าชายเลน หญ้าทะเล และพื้นที่ชุ่มน้ำเค็ม ซึ่งเป็นที่รู้จักกันดีในด้านความสามารถในการกักเก็บคาร์บอนที่ยอดเยี่ยม .. ระบบนิเวศเหล่านี้ ไม่เพียงแต่ดักจับ และกักเก็บคาร์บอนไดออกไซด์เท่านั้น แต่ยังเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยที่สำคัญสำหรับความหลากหลายทางชีวภาพทางทะเล ปกป้องชายฝั่งจากการกัดเซาะ และสนับสนุนการประมงในท้องถิ่น เมื่อความต้องการชดเชยคาร์บอนที่ยั่งยืน และมีความน่าเชื่อถือสูงเพิ่มขึ้น เครดิตคาร์บอนสีน้ำเงิน Blue Carbon Credits จึงกลายเป็นเครื่องมือที่มีค่าสำหรับบริษัทฯ และประเทศต่าง ๆ ที่มุ่งมั่นที่จะบรรลุพันธกรณีด้านสภาพภูมิอากาศ .. การบูรณาการกลไกเครดิตคาร์บอนสีน้ำเงินเข้ากับโครงการฟื้นฟูป่าชายเลน Integration of Blue Carbon Credit Mechanisms into Mangrove Restoration Projects กำลังเพิ่มความน่าสนใจ ดึงดูดการลงทุนจากบริษัทที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อม และเสริมสร้างความยั่งยืนทางเศรษฐกิจของโครงการริเริ่มเหล่านี้ ..
การลงทุนเชิงกลยุทธ์ Strategic Capital Investments ก็กำลังปรับเปลี่ยนภูมิทัศน์ของความต้องการเช่นกัน .. บริษัทข้ามชาติกำลังทำสัญญาซื้อขายระยะยาว Long-Term Purchase Agreements สำหรับคาร์บอนเครดิตคุณภาพสูง High-Quality Carbon Credits ในขณะที่นักลงทุนที่เน้นผลกระทบทางสังคม และเศรษฐกิจกำลังลงทุนในรูปแบบการฟื้นฟูที่สามารถขยายขนาดได้ Funds into Scalable Restoration Models .. การไหลเข้าของเงินทุน Influx of Capital นี้ กำลังเร่งการพัฒนาความเป็นมืออาชีพของภาคส่วนนี้ ส่งเสริมให้เกิดนวัตกรรมในการออกแบบโครงการ การติดตาม และการตรวจสอบ .. ในขณะเดียวกัน การเปลี่ยนแปลงทางด้านอุปสงค์ เช่น การตรวจสอบความถูกต้องของการชดเชยคาร์บอนที่เข้มงวดมากขึ้น Increased Scrutiny of Carbon Offset Integrity และความคาดหวังของผู้บริโภคที่สูงขึ้นในด้านความโปร่งใส Rising Consumer Expectations for Transparency กำลังกระตุ้นให้ผู้เข้าร่วมตลาดนำมาตรฐาน และแนวปฏิบัติที่ดีที่สุดมาใช้ ซึ่งส่งให้ตลาดการฟื้นฟูป่าชายเลนทั่วโลก Global Mangrove Restoration Market เติบโตขึ้นด้วยความเร่งต่อเนื่องต่อไปในช่วงระยะเวลาที่คาดการณ์ ..
สรุปส่งท้าย ..
ปัจจุบัน การฟื้นฟูป่าชายเลน Mangrove Restoration รวมทั้งการฟื้นฟูระบบนิเวศอย่างกว้างขวาง Extensive Ecosystem Restoration กำลังถูกมองว่า เป็นหัวใจสำคัญของการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ Conserving Biodiversity และการรักษาสภาพภูมิอากาศของโลก Stabilizing the Climate of the Earth .. แม้ว่าจะมีการกำหนดเป้าหมายระดับชาติ และระดับโลกที่ทะเยอทะยานไว้แล้วก็ตาม แต่พื้นที่สำคัญระดับโลกที่คำนึงถึงความแปรผันเชิงพื้นที่ของผลประโยชน์ และต้นทุนยังไม่ได้รับการระบุอย่างชัดเจนนัก ในการนี้ นานาประเทศ ได้พัฒนา และประยุกต์ใช้แนวทางการเพิ่มประสิทธิภาพแบบหลายเกณฑ์ Multicriteria Optimization Approach ที่ระบุพื้นที่สำคัญโดยเฉพาะสำหรับการฟื้นฟูในทุกชีวนิเวศวิทยาบนบก และชายฝั่งทะเล Restoration Across All Terrestrial & Coastal Biomes และประมาณการผลประโยชน์ และต้นทุน Estimates their Benefits & Costs ไปพร้อมด้วย ทำให้ได้ข้อค้นพบว่า การฟื้นฟูพื้นที่ที่เปลี่ยนแปลงไป Restoring Altered Areas เพียง 15% ในพื้นที่สำคัญ Key Regions สามารถหลีกเลี่ยงการสูญพันธุ์ที่คาดการณ์ไว้ได้ 60% ในขณะเดียวกันก็สามารถกักเก็บคาร์บอนไดออกไซด์ Storing Carbon Dioxide : CO2 ได้ 299 GT ซึ่งคิดเป็น 30% ของปริมาณ CO2 ที่เพิ่มขึ้นทั้งหมดในชั้นบรรยากาศ หรือ 14% ของการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั้งหมดนับตั้งแต่การปฏิวัติอุตสาหกรรม Total Emissions, Since the Industrial Revolution ..
การรวมชีวนิเวศหลายแห่ง Inclusion of Several Biomes คือ กุญแจสำคัญในการบรรลุผลประโยชน์หลายประการ Achieving Multiple Benefits .. ประสิทธิภาพด้านต้นทุน Cost Effectiveness สามารถเพิ่มขึ้นได้ถึง 13 เท่า เมื่อการจัดสรรพื้นที่ได้รับการปรับให้เหมาะสมโดยใช้แนวทางหลายเกณฑ์ Multicriteria Approach ซึ่งเน้นย้ำถึงความสำคัญของการวางแผนพื้นที่ Importance of Spatial Planning และเป็นการยืนยันถึงศักยภาพอันมหาศาลของการฟื้นฟูระบบนิเวศชายฝั่ง Immense Potential of Coastal Ecosystem Restoration ที่เป็นป่าชายเลน Mangroves ไปพร้อมด้วยในการแก้ไขปัญหาความท้าทายระดับโลก พร้อมทั้งเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการบรรลุเป้าหมายเหล่านี้ด้วยการประสานงานกันจากหลายหน่วยงาน หลายองค์กร หลายชาติ และชุมชนในท้องถิ่นอย่างใกล้ชิด ..
ก่อนหน้านี้ นักวิทยาศาสตร์ Scientists ประเมินว่า อัตราการสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตในปัจจุบัน Current Species Extinction Rate หรืออัตราการสูญพันธุ์ในยุคโฮโลซีน Holocene Extinction สูงกว่าอัตราปกติถึง 1,000-10,000 เท่า .. การสูญเสียถิ่นที่อยู่ Habitat Loss คือ สาเหตุสำคัญของการสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิต Species Extinctions และการลดลงของบริการระบบนิเวศ Ecosystem Service Decline .. มี 2 วิธีที่ได้รับการระบุว่าสามารถชะลออัตราการสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิต และชะลอการลดลงของบริการระบบนิเวศ ได้แก่ การอนุรักษ์ถิ่นที่อยู่ที่มีคุณภาพ Conservation of Quality Habitat และการฟื้นฟูถิ่นที่อยู่เสื่อมโทรม Restoration of Degraded Habitat ..
จนถึงทุกวันนี้ จำนวน และขนาดต่าง ๆ ของโครงการฟื้นฟูระบบนิเวศ Ecosystem Restoration Projects ซึ่งรวมถึงโครงการคาร์บอนสีน้ำเงิน Blue Carbon Projects ด้วยนั้น ได้เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา โดยมีโครงการย่อย ๆ หลายแสนโครงการ เกิดขึ้น และดำเนินงานอยู่ทั่วโลก ..
ชัดเจนว่า การฟื้นฟูระบบนิเวศป่าชายเลน Mangrove Ecosystem Restoration คือ หนึ่งในความจำเป็นสำคัญยิ่งยวด เพื่อจำกัดภาวะโลกร้อนไม่ให้สูงเกิน 2oC ภายในปี 2573, ช่วยฟื้นฟูความหลากหลายทางชีวภาพ Helps Restore Biodiversity, สร้างประโยชน์ทางเศรษฐกิจ Creates Economic Benefits หลายล้านล้านเหรียญสหรัฐฯ ต่อปี และเป็นส่วนหนึ่งของเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืนของสหประชาชาติ United Nations: UN Sustainable Development Goals ..
ในบริบทของสภาพแวดล้อมปัจจุบัน In the Context of the Current Environmental Landscape นั้น การฟื้นฟูระบบนิเวศป่าชายเลน Mangrove Ecosystem Restoration ไม่ได้เป็นเพียงโครงการอนุรักษ์ที่ควรมีอีกต่อไป แต่ถือเป็นกลไกการป้องกันหลัก Primary Defense Mechanism เพื่อเสถียรภาพ และความมั่นคงของดาวเคราะห์โลกดวงนี้ Stability & Security of This Planet Earth ..
ทั้งนี้ เพื่อต่อสู้กับการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ Combating Biodiversity Loss ให้ได้รับชัยชนะนั้น มนุษยชาติ Humanity จำเป็นต้องแทรกแซง Intervention เพื่อคืนพื้นที่เสื่อมโทรมให้กลับมาอุดมสมบูรณ์ขึ้นเองได้อีกครั้งตามธรรมชาติ ด้วยการฟื้นฟูระบบนิเวศป่าชายเลน Mangrove Ecosystem Restoration โดยใช้แนวทางหลายแง่มุม Multi-Faceted Approach, ครอบคลุมถึงพื้นที่คุ้มครอง Encompassing Protected Areas, การใช้แนวทางปฏิบัติที่ยั่งยืน Sustainable Practices, การดำเนินการด้านสภาพภูมิอากาศ Climate Action, ทบทวนกฎระเบียบ Review Regulations และการสร้างความตระหนักรู้ของสาธารณชน และชุมชนในท้องถิ่น Raising Public & Local Community Awareness ไปพร้อมกัน ..
เชื่อมั่นได้ว่า ระบบนิเวศป่าชายเลน Mangrove Ecosystems ที่สมบูรณ์ และมีความหลากหลายทางชีวภาพสูง ทำหน้าที่เป็น “โครงสร้างพื้นฐานทางธรรมชาติ” ที่มอบประโยชน์ทั้งด้านสิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจ และสังคมอย่างยั่งยืน โดยก่อให้เกิดผลลัพธ์ที่สำคัญ ได้แก่ ป้องกันภัยพิบัติ และลดผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ Disaster Prevention & Mitigation of Climate Change Impacts, การเป็นแหล่งอนุบาล และที่อยู่อาศัยของสัตว์น้ำ Nursery & Habitat for Aquatic Animals, กรองของเสีย และรักษาสมดุลคุณภาพน้ำ Filtering Waste & Maintaining Water Quality Balance ตลอดจนเป็นแหล่งทรัพยากร และพื้นที่ท่องเที่ยวเชิงนิเวศ Resource Area & Ecotourism Destination รวมทั้งมีส่วนสนับสนุนอย่างสำคัญต่อสุขภาพของมนุษย์ Contributes to Human Health โดยสนับสนุนให้ได้มาซึ่งสิ่งแวดล้อมที่ดี Supporting a Good Environment และให้การเข้าถึงทรัพยากรธรรมชาติ Providing Access to Natural Resources เช่น ยา และน้ำสะอาด Medicines & Clean Water เป็นต้น ..
ในทางปฏิบัตินั้น การฟื้นฟูระบบนิเวศป่าชายเลน Mangrove Ecosystem Restoration หมายถึง การช่วยเหลือระบบนิเวศชายฝั่งที่ได้รับความเสียหาย หรือถูกทำลายให้ฟื้นตัว Helping Coastal Ecosystems that have Been Damaged or Destroyed Recover โดยมีเป้าหมายเพื่อนำสายพันธุ์ที่สูญหายกลับคืนมา Bring Back Lost Species และสร้างสภาพแวดล้อมที่หลากหลาย และยืดหยุ่นมากขึ้น Create a More Diverse & Resilient Environment ซึ่งถือเป็นสิ่งสำคัญยิ่งยวดที่ขาดไม่ได้ เนื่องจากความหลากหลายทางชีวภาพ Biodiversity ให้บริการที่จำเป็นต่อสิ่งแวดล้อมในธรรมชาติ เช่น อากาศ และน้ำที่สะอาด Clean Air & Water, การหมุนเวียนธาตุอาหาร Nutrient Cycling และการควบคุมสภาพภูมิอากาศ Climate Regulation ในระบบนิเวศที่สมบูรณ์ ซึ่งทั้งหมดนี้ ส่งผลโดยตรง และโดยอ้อมต่อสุขภาพของโลก รวมทั้งระบบเศรษฐกิจ และสังคมของมนุษยชาติ ทั้งนี้ เพื่อให้ได้มาซึ่งคุณภาพชีวิต และสุขภาพของโลกที่ดีกว่า Better Quality of Life & Health of the World ภายในครึ่งหลังของศตวรรษนี้ให้สำเร็จได้ในที่สุดจากนี้ไป ..
………….
คอลัมน์ : Energy Key
By โลกสีฟ้า ..
สนับสนุนโดย…..บริษัท พลังงานบริสุทธิ์ จำกัด (มหาชน)
ขอบคุณเอกสารอ้างอิง :-
Mangrove Restoration | Wikipedia :-
https://en.wikipedia.org/wiki/Mangrove_restoration
Best Practice Guidelines for Mangrove Restoration | Mangrovalliance.org :-
https://www.mangrovealliance.org/best-practice-guidelines-for-mangrove-restoration
Global Mangrove Restoration Market Size | Growth Market Reports :-
https://growthmarketreports.com/report/mangrove-restoration-market
Energy Transition : A Significant Structural Change in an Energy System :-
https://photos.app.goo.gl/Qnj3eGJobkzRHx7a9
Earth Overhaul 、Saving Planet Earth from Climate Change Documentary :-
https://photos.app.goo.gl/3qLWAqW541RdtBLp7
Blue Carbon : Plants & Trees in Coastal Ecosystems Absorb Carbon Dioxide through Photosynthesis :-
