กว่า 22 ปี ในความความพยายามสร้างสันติสุขในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนภาคใต้ “ความยุติธรรม” และ “การเยียวยา” คือ “กุญแจสำคัญ” ที่ “รัฐไทย” กำลังเร่งถอดรหัสผ่านกลไกใหม่ที่เรียกว่า “บัญชี 4”
เมื่อช่วงต้นปี 2569 พล.อ.สวัสดิ์ ทัศนา ประธานคณะกรรมาธิการการทหารและความมั่นคงของรัฐ วุฒิสภา นำคณะลงพื้นที่ติดตามการทำงานของ “กอ.รมน. ภาค 4 ส่วนหน้า” เพื่อรับฟังเสียงสะท้อนจาก “ผู้ร่วมพัฒนาชาติไทย” หรือ “ผรท.” รวมทั้ง…กลุ่มพูโล บีอาร์เอ็น และขบวนการต่าง ๆ ที่เคยยุติการต่อสู้ด้วยอาวุธมาตั้งแต่ปี 2525
ในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ กลุ่ม ผรท. จากขบวนการต่าง ๆ เช่น PULO, BRN, BIPP และมูจาฮิดินอิสลามปัตตานี ให้ข้อมูลกับกรรมาธิการว่า โครงสร้างของขบวนการ มีความแตกต่างจาก พคท. ในอดีต เพราะโครงสร้างระบบสั่งการไม่เหมือนกัน ดังนั้นจึงเกิดปัญหาขึ้น อาทิ ปัญหาความเหลื่อมล้ำในการเยียวยา ขบวนการในภาคใต้มีโครงสร้างที่กระจัดกระจายและขาดเอกภาพ ทำให้การมอบตัวมักเกิดขึ้นเป็นรายบุคคลหรือกลุ่มย่อย ส่งผลให้ ผรท. จำนวนมากเข้าไม่ถึงสิทธิและสวัสดิการอย่างครบถ้วน
นอกจากนี้ ยังมีข้อเรียกร้องด้านสวัสดิการ โดย กลุ่ม ผรท. เสนอให้รัฐจัดสรรเงินสวัสดิการรายละ 225,000 บาท พร้อมมาตรการสนับสนุนที่ดินทำกินในระดับเดียวกับที่อดีตสมาชิก พคท. เคยได้รับ เช่น มีที่ดินทำกิน เพื่อทำให้ “ความยุติธรรมเชิงประวัติศาสตร์” เป็นรูปธรรม
ขณะเดียวกัน ยังมีปัญหาที่ ผรท. บางส่วนต้องอพยพไปพำนักในมาเลเซียนานกว่า 40 ปี เนื่องจากขาดกลไกคุ้มครองสิทธิและความปลอดภัยที่ชัดเจนหลังการมอบตัวภายใต้โครงการ “ใต้ร่มเย็น” ทำให้ลูกหลานบางส่วน ต้องกลายเป็นบุคคลไร้สัญชาติ และบางส่วนยังถูกชักชวนไปร่วมขบวนการก่อความไม่สงบในปัจจุบัน
เสียงสะท้อนจาก ผรท.กลุ่มนี้ จึงมุ่งหวังอยากได้รับการเยียวยาจากภาครัฐ ไม่ได้เพื่อตัวเอง เเต่เพื่อลูกหลานของพวกเขา จะได้มีอนาคต มีอาชีพ เพื่อสร้างรายได้ดูแลครอบครัว จะได้ไม่ไปยุ่งเกี่ยวกับขบวนการต่าง ๆ ที่เคลื่อนไหวในพื้นที่ชายแดนภาคใต้
สำหรับปัญหาสำคัญ ในการสำรวจตกหล่น นั่นคือความผิดพลาดทางธุรการ และการขาดฐานข้อมูลกลางในอดีต กลายเป็น “ช่องว่างแห่งความรู้สึกไม่เป็นธรรม” ที่บั่นทอนความไว้วางใจต่อรัฐมานานนับทศวรรษ นี่คือที่มาของข้อเสนอ “บัญชี 4” โดย พล.อ.สวัสดิ์ ทัศนา
“บัญชี 4” มุ่งเป็นกลไกกลางระดับประเทศ โดยมี กอ.รมน. ส่วนกลางเป็นเจ้าภาพ เพื่อคัดกรองสถานะของพี่น้อง ผรท. ทุกกลุ่มอย่างโปร่งใส ไม่เลือกปฏิบัติ ไม่ว่าจะเป็นพูโล บีอาร์เอ็น หรือโจรจีนคอมมิวนิสต์ เพื่อได้รับการเยียวยาจากภาครัฐ คืนศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์และสร้างสันติภาพที่ยั่งยืน
ความสำคัญของ “บัญชี 4” จึงไม่ใช่แค่การจัดหมวดหมู่ข้อมูล แต่คือการเยียวยาเชิงประวัติศาสตร์เพื่อปิดฉากความรุนแรง เปิดประตูสู่โอกาสใหม่ให้กับทุกคนในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้
………………..
คอลัมน์ : The Key Reported by Fah kham-ram
