สำนักงานสถิติแห่งชาติแถลงผล “One Data” ฐานข้อมูลการเกษตรบูรณาการ เชื่อมโยงข้อมูลเกษตรกรกว่า 300 ล้าน Records มุ่งยกระดับข้อมูลเพื่อขับเคลื่อนภาคการเกษตรไทย
วันที่ 11 กันยายน 2569 นายไชยชนก ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เป็นประธานใน “งานแถลงผลการจัดทำฐานข้อมูลการเกษตรบูรณการและสถิติการเกษตรของประเทศ (One Data) ประจำปี 2569” ดำเนินการโดยสำนักงานสถิติแห่งชาติ หน่วยงานในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และหน่วยงานภาคีเครือข่าย โดยมีผู้บริหารกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และหน่วยงานภาคีเครือข่าย ให้การต้อนรับ พร้อมด้วยผู้แทนจากหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และสถาบันการศึกษา ณ โรงแรมอมารี กรุงเทพฯ (ประตูน้ำ)
งานแถลงผลการจัดทำฐานข้อมูลการเกษตรบูรณการและสถิติการเกษตรของประเทศ (One Data) ประจำปี 2569 ครั้งนี้ จัดขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อสร้างการรับรู้และความเข้าใจในการใช้ประโยชน์จากข้อมูลร่วมกัน สำหรับใช้ในการพัฒนาภาคการเกษตรอย่างยั่งยืน
นายเอกพงษ์ หริ่มเจริญ ผู้อำนวยการสำนักงานสถิติแห่งชาติ กล่าวรายงานผลการดำเนินงานโครงการ One Data ในปี 2569 ว่า สำนักงานสถิติแห่งชาติได้ดำเนินการนำร่องเชื่อมโยงและรวมข้อมูลเกษตรกรจากกรมส่งเสริมการเกษตร กรมประมง กรมปศุสัตว์ กรมหม่อนไหม
และการยางแห่งประเทศไทย การดำเนินงานครั้งนี้ ได้รวบรวมข้อมูลจาก 6 หน่วยงานได้มากกว่า 300 ล้าน Records และรายการข้อมูลมากกว่า 1,000 รายการ ซึ่งมีความหลากหลาย ทั้งด้านโครงสร้างและรูปแบบการจัดเก็บ สำนักงานสถิติแห่งชาติได้นำข้อมูลมาวิเคราะห์และจัดทำเป็นข้อมูลมาตรฐาน ทั้งการกำหนดนิยาม ชื่อรายการข้อมูล การจำแนกประเภท และรหัสข้อมูล เพื่อให้สามารถเชื่อมโยงและใช้ประโยชน์ร่วมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ ข้อมูลที่ได้รับการสนับสนุนเพิ่มเติมจากหน่วยงาน ได้แก่ กรมพัฒนาที่ดิน สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมและกรมส่งเสริมสหกรณ์ จะนำมาดำเนินการเชื่อมโยงต่อไป โดยมีเป้าหมายในปี 2570 ที่จะเชื่อมโยงข้อมูลให้ครบ 15 หน่วยงาน ตามแผนการดำเนินงาน
จากข้อมูล One Data พบข้อมูลสถิติที่น่าสนใจเกี่ยวกับเกษตรกรไทย ได้แก่
• เกษตรกรทั่วประเทศ 9.1 ล้านราย
• อายุเฉลี่ยของเกษตรกร 59.1 ปี
• เกษตรกร ร้อยละ 65.0 มีอายุ 55 ปีขึ้นไป เพิ่มขึ้นจากร้อยละ 58.2 ในปี 2566
• เกษตรกรมีรูปแบบการผลิตที่หลากหลาย ทั้งการทำการเกษตรเพียงอย่างเดียว และการทำการเกษตรหลายอย่างในพื้นที่เดียวกัน
• เกษตรกร 5.2 ล้านรายปลูกข้าว ซึ่งกระจายอยู่ในทุกจังหวัดทั่วประเทศ ขณะเดียวกันยังมีการผลิตสินค้าเกษตรที่แตกต่างกันตามลักษณะของแต่ละพื้นที่ เช่น ยางพารา มันสำปะหลัง ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ อ้อยโรงงาน ปาล์มน้ำมัน ไก่ โค สุกร ปลานิล และกุ้ง
ข้อมูลดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงโครงสร้างและความหลากหลายของภาคการเกษตรไทย ซึ่งสามารถนำไปใช้เป็นฐานในการวางแผนและกำหนดนโยบายด้านการเกษตรให้สอดคล้องกับบริบทของเกษตรกรและพื้นที่ได้มากยิ่งขึ้น มุ่งสู่การใช้ข้อมูลร่วมกันเพื่อพัฒนาการเกษตรอย่างยั่งยืน
นายไชยชนก ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ได้มอบนโยบายเพื่อเป็นแนวทางการขับเคลื่อนภาคการเกษตรด้วยข้อมูล One Data ว่า “One Data เป็นกลไกสำคัญในการเปลี่ยนข้อมูลการเกษตรให้เป็นพลังขับเคลื่อนประเทศ และสนับสนุนการตัดสินใจเชิงนโยบายที่แม่นยำ ข้อมูลสะท้อนความท้าทายสำคัญของภาคเกษตร โดยเฉพาะอายุเฉลี่ยเกษตรกร 59 ปี
และความจำเป็นในการสร้างเกษตรกรรุ่นใหม่ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม พร้อมสนับสนุน Smart Farming เทคโนโลยีอัตโนมัติ และทักษะดิจิทัล เพื่อลดภาระ เพิ่มประสิทธิภาพ และสร้างรายได้ที่มั่นคง โดย One Data ต้องพัฒนาเป็น “ข้อมูลที่มีชีวิต” ถูกต้อง แม่นยำ ทันสมัย และนำไปใช้วิเคราะห์ปัญหา ออกแบบเทคโนโลยี และกำหนดนโยบายได้จริง มุ่งสร้างระบบนิเวศข้อมูลที่ยั่งยืน เชื่อมโยงภาครัฐ เอกชน และสถาบันการศึกษา เพื่อส่งข้อมูลกลับถึงเกษตรกรและนำไปสู่การเกษตรที่ยั่งยืน”
นายวัชระพล ขาวขำ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้กล่าวเพิ่มเติมว่า “One Data ทำให้เห็นความหลากหลายของเกษตรกรและพื้นที่ ทั้งกิจกรรมการผลิต ศักยภาพ ทรัพยากร ปัญหา และความต้องการที่แตกต่างกัน ข้อมูลที่เชื่อมโยงกันจะช่วยให้ภาครัฐกำหนดมาตรการได้ “ตรงกลุ่ม ตรงพื้นที่ และตรงปัญหา” มากขึ้น มุ่งเชื่อมโยงข้อมูลกับเทคโนโลยีดิจิทัลและ Smart Farming ให้เหมาะสมกับเกษตรกรแต่ละกลุ่มและแต่ละพื้นที่ One Data ต้องก้าวจาก “Data Integration” สู่ “Data Utilization” และ “Data-Driven Agriculture” เพื่อให้ข้อมูลนำไปสู่
การแก้ปัญหาและประโยชน์ที่เกิดขึ้นจริง กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ พร้อมร่วมมือกับทุกภาคส่วน เดินหน้าจาก “ข้อมูลที่เป็นหนึ่งเดียว” สู่ “การทำงานที่เป็นหนึ่งเดียว” เพื่อยกระดับภาคการเกษตรอย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน”
ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มอบหมายให้ หัวหน้าผู้ตรวจราชการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์(นางสาวอิงอร ปัญญากิจ) กล่าวปาฐกถาพิเศษ ในหัวข้อ “One Data เกษตร : จากนโยบายสู่การปฏิบัติ และการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน” โดยกล่าวว่า “One Data ไม่ใช่เพียงฐานข้อมูล แต่เป็นโครงสร้างพื้นฐานด้านข้อมูล เพื่อยกระดับการบริหารภาคการเกษตรของประเทศ และโครกงาร One Data จะไม่เป็นเพียง “โครงการ” แต่จะต้องเป็น “ระบบงาน” ที่ทุกหน่วยงานจะต้องมีมาตรฐานข้อมูลและความรับผิดชอบที่ชัดเจน นำข้อมูลไปสู่นโยบายที่ตรงกลุ่ม ตรงพื้นที่ และตรงปัญหา หรือ Data-Driven Agriculture ขับเคลื่อนให้นำไปสู่ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจริง มุ่งสร้างระบบนิเวศข้อมูลที่ยั่งยืน จาก Data Integration สู่ Data Utilization เพื่อให้เกษตรกรได้รับประโยชน์และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ตามนโยบายที่รัฐมนตรีทั้งสองได้มอบไว้ให้”
นายเอกพงษ์ หริ่มเจริญ ผู้อำนวยการสำนักงานสถิติแห่งชาติ ได้กล่าวปาฐกถา ในหัวข้อ “Next Steps ของ One Data” โดยกล่าวว่า “โครงการ One Data เกษตร ประสบความสำเร็จในการบูรณาการและเชื่อมโยงข้อมูลด้านพืช ปศุสัตว์ และประมงเข้าสู่แพลตฟอร์มกลาง ก้าวต่อไป คือ การพัฒนา One Data ให้เป็นโครงสร้างพื้นฐานด้านข้อมูลการเกษตรของประเทศ พร้อมมาตรฐานข้อมูลและธรรมาภิบาลที่เป็นสากล มุ่งยกระดับการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึก เพื่อสนับสนุนการกำหนดนโยบายและส่งต่อข้อมูลที่เป็นประโยชน์กลับสู่เกษตรกรและประชาชน ในปี 2570 จะเชื่อมโยงหน่วยงานภาคีปัจจุบัน 15 หน่วยงาน พร้อมขยายความร่วมมือไปยังหน่วยงานใหม่ ภาคเอกชน สถาบันการศึกษา และ Agritech Startup โดยมีเป้าหมายสูงสุด คือ ให้ One Data เป็น โมเดลต้นแบบการบูรณาการข้อมูลภาครัฐ เพื่อขับเคลื่อนเกษตรกรรมไทยสู่ความมั่นคง มั่งคั่ง และยั่งยืน”
