Green Supply Chain Management : The Key to Sustainability
“…..การเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจสีเขียว คือ สิ่งจำเป็นสำหรับการเติบโตทางเศรษฐกิจโลกในระยะยาว….”
การบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทานสีเขียว Green Supply Chain Management: GSCM หมายถึง การผสมผสานแนวความคิดด้านสิ่งแวดล้อมเข้ากับทุกขั้นตอนของห่วงโซ่อุปทานแบบดั้งเดิม Integrates Environmental Thinking into Every Stage of the Traditional Supply Chain ตั้งแต่ “การออกแบบผลิตภัณฑ์ และการจัดหาวัสดุ Product Design & Material Sourcing” ไปจนถึง “การผลิต การขนส่ง และการจัดการเมื่อสิ้นสุดอายุการใช้งาน Manufacturing, Logistics & End – of – Life Management” ..
วัตถุประสงค์ คือ เพื่อลดรอยเท้าคาร์บอนให้เหลือน้อยที่สุด Minimize Carbon Footprint, กำจัดของเสีย Eliminate Raste และปฏิบัติตามมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมข้ามพรมแดนที่กำลังพัฒนาขึ้น Comply with Evolving Cross – Border Environmental Standards เช่น กลไกการปรับภาษีคาร์บอนข้ามพรมแดนของสหภาพยุโรป EU Carbon Border Adjustment Mechanism: CBAM และกฎระเบียบการเปิดเผยข้อมูลขอบเขตที่ 3 หรือ Scope 3 Disclosure Rules ซึ่งองค์กรธุรกิจ Business Organizations ต้องรายงานปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทางอ้อมอื่น ๆ ที่เกิดขึ้นตลอดห่วงโซ่คุณค่า Report Other Indirect Greenhouse Gas: GHG Emissions Occurring Throughout the Value Chain ในขณะที่ยังคงรักษาประสิทธิภาพการดำเนินงาน Operational Efficiency ไว้อยู่ต่อไปได้ ..
ทั้งนี้ ฉากทัศน์ห่วงโซ่อุปทานสีเขียว Green Supply Chain Scenario นั้น ได้แก่ การบริหารจัดการกระบวนการในห่วงโซ่อุปทานทั้งหมด Managing the Entire Supply Chain Process ตั้งแต่การจัดหาวัตถุดิบ Raw Material Sourcing, การผลิต Production, การขนส่ง Transportation ไปจนถึงการจัดการของเสีย Waste Management ให้เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และมีความยั่งยืน Environmentally Friendly & Sustainable Manner ซึ่งองค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ การจัดหาอย่างยั่งยืน Sustainable Sourcing, การผลิตที่เป็นมิตรต่อโลก Eco – Friendly Production, โลจิสติกส์สีเขียว Green Logistics และการจัดการของเสีย Waste Management เพื่อประกันว่า คู่ค้า หรือซัพพลายเออร์ Partners & Suppliers จะใช้วัตถุดิบรีไซเคิล หรือย่อยสลายได้ง่าย Utilize Recycled or Biodegradable Materials, ลดของเสียในโรงงาน Minimize Factory Waste และใช้พลังงานทางเลือก Adopt Alternative Energy Sources ด้วยการวางแผนเส้นทางขนส่งให้สั้นลง Optimizes Transportation Routes to Reduce Distances และใช้ยานพาหนะประหยัดพลังงาน Employs Energy – Efficient Vehicles รวมทั้งการนำวัสดุเหลือใช้กลับมาหมุนเวียนเข้าสู่กระบวนการใหม่ Integrates Waste Materials Back into the Process ตลอดห่วงโซ่อุปทานทั้งหมด นั่นเอง ..
จนถึงปัจจุบัน การบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทานสีเขียว Green Supply Chain Management: GSCM ได้พัฒนาจาก “กิจกรรมความรับผิดชอบต่อสังคมขององค์กร Corporate Social Responsibility: CSR Exercise ที่องค์กรเลือกเข้าร่วม“ ไปสู่ “กรอบการดำเนินงานที่ต้องปฏิบัติตาม และตรวจสอบด้วยระบบดิจิทัล Compliance – Mandated & Digitally Audited Operational Framework” .. ทั้งนี้ เนื่องจากหน่วยงานกำกับดูแล Regulatory Agencies บังคับใช้เกณฑ์ข้อจำกัดด้านคาร์บอนอย่างเข้มงวด Enforce Strict Carbon Boundaries และผู้บริโภคเรียกร้องความโปร่งใสในด้านวัสดุ Consumers Demand Material Transparency ส่งผลสำคัญให้องค์กรต่าง ๆ Organizations บนห่วงโซ่อุปทาน จำเป็นต้องวางกรอบแผนงาน และออกแบบเครือข่ายใหม่ Frame the Work Plan & Redesigning their Networks เพื่อสร้างสมดุลผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม Balance Environmental Footprint กับความคล่องตัวในการดำเนินงาน และต้นทุน Operational Agility & Cost ตอบสนองความต้องการของผู้คน และตลาด ด้วยเสาหลักสำคัญของห่วงโซ่อุปทานสีเขียว Core Pillars of a Green Supply Chain สรุปได้ดังนี้ :-
– การจัดซื้อจัดหาสีเขียวที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม Green Procurement & Sourcing : หมายถึง การเลือกซัพพลายเออร์โดยพิจารณาจากเกณฑ์ด้านสิ่งแวดล้อมที่ได้รับการตรวจสอบแล้ว Verified Environmental Criteria, วัตถุดิบคาร์บอนต่ำที่ได้รับการรับรอง Certified Low – Carbon Raw Materials, วัตถุดิบชีวภาพ Bio – Based Inputs และวัตถุดิบรีไซเคิล Recycled Feedstock ซึ่งต้องมีการตรวจสอบการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในต้นน้ำขอบเขตที่สาม Upstream Scope 3 Emissions และบังคับใช้หลักจรรยาบรรณของซัพพลายเออร์ Enforcing Supplier Codes of Conduct มาพร้อมด้วย ..
– การออกแบบเชิงนิเวศ และการออกแบบเพื่อสิ่งแวดล้อม Eco – Design & Design for Environment : หมายถึง การออกแบบผลิตภัณฑ์เพื่อลดการใช้วัสดุ Dematerialization, ประสิทธิภาพการใช้พลังงานในการใช้งาน Energy Efficiency in Use, ความง่ายในการถอดประกอบ Ease of Disassembly และการรีไซเคิลได้ Recyclability ในลักษณะของวงจรชีวิตแบบครบวงจร Cradle – to – Cradle Lifecycle ..
– การผลิตสีเขียวที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม Green Manufacturing : หมายถึง การลดการใช้พลังงานในกระบวนการผลิต Reducing Process Energy Consumption, การลดการใช้สารเคมีอันตราย Minimizing Hazardous Chemical Inputs, การใช้ระบบน้ำแบบวงปิด Deploying Closed – Loop Water Systems และการเปลี่ยนการใช้พลังงานของโรงงาน Transitioning Facility Energy ไปใช้พลังงานหมุนเวียนที่ผลิต ณ สถานที่ หรือทำสัญญาไว้ On – Site or Contracted Renewable Power แทน เป็นต้น ..
– การส่งกำลังโลจิสติกส์สีเขียว และการกระจายสินค้าสีเขียวที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม Green Logistics & Green Distribution : หมายถึง การเพิ่มประสิทธิภาพการวางแผนเส้นทางเพื่อลดระยะทางที่รถวิ่งเปล่า Optimizing Route Planning to Cut Empty Miles, การเปลี่ยนรูปแบบการขนส่ง Shifting Freight Modes เช่น การเปลี่ยนจากถนนเป็นเส้นทางรถไฟ Road – to – Rail Modal Shifts, การเปลี่ยนยานพาหนะไปใช้ไฟฟ้า หรือเชื้อเพลิงทางเลือก Transitioning Fleets to Electric or Alternative Fuels และการกำจัดบรรจุภัณฑ์แบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง Eliminating Single – Use Packaging ด้วยวัสดุรองรับที่สามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้ หรือย่อยสลายได้ Reusable or Compostable Dunnage ..
– โลจิสติกส์ย้อนกลับ และการหมุนเวียนทรัพยากรในเศรษฐกิจหมุนเวียน Reverse Logistics & Circularity in Circular Economy : หมายถึง การสร้างช่องทางรับคืนผลิตภัณฑ์ที่หมดอายุการใช้งานอย่างเป็นระบบ Establishing Structured Take – Back Channels for End – of – Life Products, การผลิตชิ้นส่วนใหม่ซ้ำ Remanufacturing Parts และการขุดหาวัสดุวิกฤติหายากสำคัญในเขตเมือง Urban Mining of Critical Materials แทนที่จะส่งไปกำจัดในหลุมฝังกลบ เป็นต้น ..
อย่างไรก็ตาม อุปสรรค และและความท้าทายหลักในการบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทานสีเขียว Key Barriers & Challenges of Green Supply Chain Management: GSCM ในปัจจุบัน ยังคงได้แก่ ต้นทุนการลงทุนที่สูง High Investment Costs, ความซับซ้อนในการร่วมมือกับคู่ค้า Complexities in Collaborating with Partners และข้อจำกัดด้านกฎระเบียบ หรือองค์ความรู้ภายในองค์กร Limitations Regarding Regulations or Internal Organizational Knowledge ..
การเปลี่ยนผ่านไปสู่การบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทานสีเขียว Transition to Green Supply Chain Management: GSCM เผยให้เห็นถึงอุปสรรคสำคัญในด้านการดำเนินงาน การเงิน เทคนิค และกฎระเบียบ แม้ว่าความทะเยอทะยานเชิงกลยุทธ์จะมีอยู่ทั่วไป แต่การดำเนินการมักล้มเหลวเมื่อเปลี่ยนจากเป้าหมายในห้องประชุมของบริษัทฯ ไปสู่โรงงานต้นน้ำ และเส้นทางการขนส่ง โดยการปรับเปลี่ยนมาใช้กระบวนการที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม Transitioning to Environmentally Friendly Processes มักใช้เงินลงทุนสูงในระยะเริ่มแรก Requires Significant Initial Investment ทั้งการจัดหาเทคโนโลยีใหม่ และการปรับปรุงเครื่องจักร หรือระบบขนส่ง ซึ่งผลตอบแทน หรือกำไรมักจะเห็นผลช้าในระยะยาว ..
ทั้งนี้ การที่ซัพพลายเออร์บางราย Some Suppliers อาจยังไม่พร้อม หรือขาดแรงจูงใจ Lack the Readiness or Incentive ในการปรับเปลี่ยนตามมาตรฐานที่องค์กรกำหนด รวมทั้งในประเด็นความซับซ้อน หรือความไม่ชัดเจนของนโยบาย และมาตรฐานจากภาครัฐ ซึ่งบางพื้นที่ยังขาดมาตรการสนับสนุน หรือบทลงโทษที่จริงจัง ตลอดจนบุคลากร และผู้บริหารองค์กรบางส่วน Some Personnel & Executives ยังขาดความเข้าใจที่แท้จริงเกี่ยวกับวิธีปฏิบัติสีเขียว Green Practices, เทคโนโลยีสีเขียว Green Technologies และการวัดผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นรูปธรรม Concrete Methods for Measuring Environmental Impact ในขณะที่บางองค์กร Organizations ยังคุ้นชินกับระบบงานแบบเดิมที่พึ่งพาพลังงานฟอสซิล Traditional, Fossil – Fuel – Dependent Systems ทำให้เกิดแรงต้านจากคนในองค์กรในการปรับเปลี่ยนวิธีคิด และขั้นตอนการทำงาน โดยในบางตลาด Some Markets ผู้บริโภคยังไม่ได้ตื่นตัว หรือความต้องการสินค้าสีเขียว Demand for Green Products ยังมีไม่มากพอ ทำให้ธุรกิจลังเลใจเพราะกลัวว่า ต้นทุนที่เพิ่มขึ้น Increased Costs จะทำให้ไม่สามารถแข่งขันในตลาดได้ ..
ดังนั้น การขับเคลื่อนองค์กร และซัพพลายเชน Driving the Organization & Its Supply Chain ไปสู่ความยั่งยืน Green Transformation ตั้งแต่ต้นน้ำ Upstream ซึ่งหมายถึงซัพพลายเออร์ Suppliers, กลางน้ำ Midstream ซึ่งหมายถึง คนในองค์กร กับระบบงาน Internal Operations ไปจนถึงปลายน้ำ Downstream ซึ่งหมายถึง ตลาด และผู้บริโภค Markets & Consumers รวมถึงการปลดล็อคข้อจำกัดด้านนโยบายรัฐ Government Policy Constraints จึงกลายเป็นความจำเป็นยิ่งยวดที่ขาดไม่ได้ ..
การเปลี่ยนจาก “การบังคับ Mandate” ไปเป็น “การร่วมมือ Collaboration”, การจัดอบรม และแบ่งปันความรู้ Knowledge Sharing ด้านเทคโนโลยี และกระบวนการสีเขียว Green Technologies & Processes ให้ซัพพลายเออร์รายย่อย Small – Scale Suppliers ที่ยังไม่พร้อม, การสร้างแรงจูงใจเชิงบวก Incentives เช่น การขยายระยะเวลาสัญญาให้ยาวขึ้นสำหรับซัพพลายเออร์ที่ทำตามเกณฑ์ หรือการร่วมมือกับธนาคารเพื่อปล่อยสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำในภาคการเงินสีเขียว Green Finance ให้แก่ซัพพลายเออร์คู่ค้า และจัดกลุ่มซัพพลายเออร์ Supplier Segmentation โดยเริ่มเปลี่ยนผ่านกับซัพพลายเออร์รายใหญ่ที่มีความพร้อมก่อน แล้วค่อยขยายผลไปยังรายย่อย รวมทั้งสร้างระบบให้คะแนน Green Rating เพื่อกระตุ้นการแข่งขัน และเน้น “การประหยัดต้นทุนระยะยาว Long – Term Cost Savings และประสิทธิภาพเชิงนิเวศเศรษฐกิจ Eco – Efficiency” แม้ว่าในช่วงแรก ต้นทุนในการปรับเปลี่ยนอาจสูง Initial Transition Costs may be High แต่ต้องมองเป็นการลงทุนที่จะช่วยลดค่าใช้จ่ายในอนาคต Investment that Reduces Future Expenses เช่น ค่าพลังงาน Energy Costs, ค่าปรับ Fines หรือภาษีคาร์บอนที่กำลังจะมาถึง Impending Carbon Taxes ซึ่งจะช่วยเพิ่มความสามารถการแข่งขันในระยะยาว Enhancing Long – Term Competitiveness .. นอกจากนั้น การสร้างเครือข่ายพันธมิตร Forming a Consortium ด้วยการรวมกลุ่มกับสมาคมการค้า Trade Associations หรือองค์กรในอุตสาหกรรมเดียวกัน เพื่อเข้าหารือ และผลักดันให้ภาครัฐออกมาตรการสนับสนุนทางภาษี หรือความชัดเจนทางกฎหมายร่วมกัน ซึ่งมาตรการที่กล่าวถึงทั้งหมดนี้ จะทำให้มั่นใจได้ว่า การบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทานสีเขียว Green Supply Chain Management: GSCM จะบรรลุผลสำเร็จได้ในที่สุด ..
ตัวอย่างความสำเร็จของการบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทานสีเขียวทั่วโลก Example of Succeed Green Supply Chain Management: GSCM Worldwide ..
ความสำเร็จของการบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทานสีเขียว Green Supply Chain Management: GSCM ระดับโลกสะท้อนผ่านบริษัทฯ ชั้นนำที่ปรับกระบวนการตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำให้เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งต้องก้าวข้าม “คำมั่นสัญญาขององค์กร Corporate Pledges” ไปสู่ “การลดการปล่อยคาร์บอนของซัพพลายเออร์อย่างลึกซึ้ง การนำทรัพยากรกลับมาใช้ใหม่แบบหมุนเวียน และการติดตามการปล่อยมลพิษแบบดิจิทัล Deep Supplier Decarbonization, Circular Resource Recovery & Digital Emissions Tracking” เนื่องจาก การขนส่ง Transportation, การผลิต Manufacturing, การใช้พลังงาน Energy Consumption และอื่น ๆ อีกมากมายที่ล้วนขับเคลื่อนโดยองค์กรขนาดใหญ่ เป็นหนึ่งในส่วนสำคัญต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ซึ่งทำให้พวกเขา มีความรับผิดชอบที่จะต้องดูแลเพื่อให้การดำเนินงานของพวกเขาปกป้องคนรุ่นหลังในอนาคตได้สำเร็จนั้น เป็นไปได้ ..
ทั้งนี้ ผู้นำระดับโลกด้านการบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทานสีเขียว Global Leaders in Green Supply Chain Management: GCCM ที่โดดเด่น ตัวอย่างเช่น :-
– บริษัท ชไนเดอร์ อิเล็กทริก Schneider Electric กับโครงการลดคาร์บอนเป็นศูนย์ The Zero Carbon Project : ชไนเดอร์ อิเล็กทริก Schneider Electric คือ บริษัทข้ามชาติจากประเทศฝรั่งเศส France ที่เชี่ยวชาญด้านดิจิทัลโซลูชันด้านพลังงาน และการจัดการอุตสาหกรรม Digital Solutions for Energy & Industrial Management โดยโครงการลดคาร์บอนเป็นศูนย์ The Zero Carbon Project ของพวกเขา เป็นโครงการสำคัญของบริษัทฯ ที่มุ่งลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก Reducing Greenhouse Gas: GHG Emissions ตลอดห่วงโซ่อุปทาน Entire Supply Chain เพื่อผลักดันให้คู่ค้า และซัพพลายเออร์ ลดการปล่อยคาร์บอนลงครึ่งหนึ่ง และก้าวสู่เป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเป็นศูนย์สุทธิ Net – Zero Goal ร่วมกัน ซึ่งได้รับการจัดอันดับให้เป็นบริษัทฯ ที่ยั่งยืนที่สุดในโลก World’s Most Sustainable Corporation โดย Gartner และ Corporate Knights อยู่บ่อยครั้งด้วยกลยุทธ์ และการดำเนินงาน ดังนี้ :-
– กลยุทธ์ Strategy : แทนที่จะเพียงแค่กำหนดเป้าหมาย บริษัท ชไนเดอร์ อิเล็กทริก Schneider Electric จัดฝึกอบรม ให้คำปรึกษา และจัดหาอุปกรณ์ให้กับซัพพลายเออร์ 1,000 รายแรก ซึ่งคิดเป็นประมาณ 70 % ของการปล่อยมลพิษต้นน้ำขอบเขตที่สาม Upstream Scope 3 Emissions เพื่อลดการปล่อยคาร์บอนลงครึ่งหนึ่ง รวมทั้ง โครงการนี้มุ่งเน้นถ่ายทอดองค์ความรู้ และเทคโนโลยีให้แก่ซัพพลายเออร์หลักของบริษัทฯ เพื่อวัดผล และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในหมวด Scope 1, 2 และ 3 ไปพร้อมด้วย ..
– การดำเนินการ Execution : พวกเขา ได้นำเครื่องมือดิจิทัล และปัญญาประดิษฐ์ Digital Tools & Artificial Intelligence: AI รวมถึงใช้แพลตฟอร์มดิจิทัลที่เป็นกรรมสิทธิ์ของบริษัทฯ ได้แก่ EcoStruxure เพื่อวัดประสิทธิภาพการใช้พลังงานของโรงงานแบบเรียลไทม์ Measure Real – Time Factory Energy Efficiency, อำนวยความสะดวกในการทำข้อตกลงซื้อขายไฟฟ้าแบบรวมกลุ่ม Facilitates Collective Power Purchase Agreements: PPAs สำหรับซัพพลายเออร์รายเล็ก Smaller Suppliers และกำหนดให้ซัพพลายเออร์เปลี่ยนออกไปจากการใช้เชื้อเพลิงก๊าซสังเคราะห์อนินทรีย์ที่เป็นซัลเฟอร์เฮกซาฟลูออไรด์ Sulfur Hexafluoride: SF6 และพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง Single – Use Plastics เป็นต้น ..
– บริษัท แอปเปิล Apple Inc. กับโครงการพลังงานสะอาดสำหรับซัพพลายเออร์ และโลหะวิทยาแบบหมุนเวียน Supplier Clean Energy Program & Circular Metallurgy : หมายถึง โครงการพลังงานสะอาดสำหรับซัพพลายเออร์ Supplier Clean Energy Program และโลหะวิทยาแบบหมุนเวียน Recycled & Circular Metallurgy ของบริษัท Apple ซึ่งเป็นบริษัทเทคโนโลยีรายใหญ่สัญชาติอเมริกัน ที่ออกแบบ และผลิตอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์สำหรับผู้บริโภค ซอฟต์แวร์คอมพิวเตอร์ และบริการออนไลน์ระดับโลก โดยใช้กรอบแผนงานยุทธศาสตร์ด้านความยั่งยืน Strategic Roadmaps เพื่อบรรลุเป้าหมายความเป็นกลางทางคาร์บอน Achieving Carbon Neutrality ภายในปี 2573 ในทุกผลิตภัณฑ์ และห่วงโซ่อุปทาน All Products & the Entire Supply Chain ด้วยกลยุทธ์ และการดำเนินงาน ดังนี้ :-
– กลยุทธ์ Strategy : กำหนดให้ใช้กำลังไฟฟ้าจากแหล่งพลังงานหมุนเวียน 100 % สำหรับการผลิตที่เกี่ยวข้องกับ Apple ในทุกพันธมิตรการผลิตโดยตรงจากแผนงาน Apple 2030 ..
– การดำเนินการ Execution : พวกเขา จัดหาพลังงานสะอาดกว่า 16 กิกะวัตต์ GW ทั่วห่วงโซ่อุปทานทั่วโลก พร้อมกันนี้ได้บุกเบิกหุ่นยนต์รีไซเคิลประสิทธิภาพสูงที่ถอดประกอบแบบวงปิดได้ในชื่อ Daisy และ Taz เพื่อกู้คืนแร่ธาตุหายาก Recovery of Rare Earth Elements, ตัวเรือนอะลูมิเนียมรีไซเคิล และโคบอลต์รีไซเคิล Recycled Aluminum & Cobalt for Casings อยู่ที่ 100 % ในชุดแบตเตอรี่ที่ได้รับการรับรอง Certified Batteries ..
– บริษัท อิเกีย IKEA กับป่าไม้แบบวงปิด และโลจิสติกส์ซื้อคืน Closed – Loop Forestry & Buy – Back Logistics : บริษัท อิเกีย IKEA คือ แบรนด์ผู้จัดจำหน่ายเฟอร์นิเจอร์ และสินค้าตกแต่งบ้านระดับโลกสัญชาติสวีเดน ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก World’s Largest Swedish – Origin Retailer of Furniture & Home Furnishings .. พวกเขา ใช้แนวคิด “ป่าไม้แบบวงปิด Closed – Loop Forestry” และ “โลจิสติกส์การซื้อคืน Buy – Back Logistics” เป็นกลยุทธ์หลัก Core Strategies ในการขับเคลื่อนธุรกิจไปสู่เศรษฐกิจหมุนเวียน Circular Economy เพื่อลดการใช้ทรัพยากรใหม่ Minimize the Use of Virgin Resources และลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมให้เป็นศูนย์ Achieve Zero Environmental Impact ภายในปี 2573 ด้วยกลยุทธ์ และการดำเนินงาน ดังนี้ :-
– กลยุทธ์ Strategy : หมายถึง การเปลี่ยนโมเดลเฟอร์นิเจอร์ที่เน้นปริมาณมาก Transforming a Volume – Heavy Furniture Model ให้เป็นระบบนิเวศแบบหมุนเวียน Circular Ecosystem โดยมีเป้าหมายที่จะใช้วัสดุรีไซเคิล หรือวัสดุหมุนเวียน Using Exclusively Recycled or Renewable Materials เท่านั้น ..
– การดำเนินการ Execution : บังคับใช้มาตรฐานจรรยาบรรณซัพพลายเออร์ที่เข้มงวดซึ่งตรวจสอบการใช้สารเคมี พลังงาน และสภาพการทำงาน หรือ The IKEA Way on Purchasing Products, Services, Materials & Components: IWAY ในการจัดหาไม้เกือบทั้งหมดจากแหล่งที่ได้รับการรับรองจาก ระบบการรับรองมาตรฐานการจัดการป่าไม้อย่างยั่งยืนระดับสากล Forest Stewardship Council: FSC Certified หรือไม้รีไซเคิล Recycled Origins และออกแบบบรรจุภัณฑ์แบบแผ่นเรียบใหม่ Redesigned Flat – Pack Packaging เพื่อลดขยะจากการขนส่งทางอากาศ Eliminate Air Transport Waste และขยายโครงการโลจิสติกส์ย้อนกลับ Scaled National Reverse Logistics Programs ด้วย “การซื้อคืน และขายต่อ Buy Back & Resell” ทั่วประเทศในตลาดหลัก ..
– บริษัท ปาตาโกเนีย Patagonia, Inc. กับเกษตรกรรมฟื้นฟู และวงจรชีวิตผลิตภัณฑ์ที่ยาวนาน Regenerative Agriculture & Extended Product Lifecycles : ปาตาโกเนีย Patagonia คือ แบรนด์เสื้อผ้า และอุปกรณ์เอาท์ดอร์กิจกรรมกลางแจ้งระดับโลก World – Renowned Outdoor Clothing & Gear Brand ที่ขึ้นชื่อเรื่องการทำธุรกิจเพื่อสิ่งแวดล้อม Environmentally Conscious Business Practices และสินค้าไลฟ์สไตล์รักษ์โลก Eco – Friendly Lifestyle Products สัญชาติอเมริกัน โดยใช้แนวคิดเกษตรกรรมฟื้นฟู Concept of Regenerative Agriculture และวงจรชีวิตผลิตภัณฑ์ที่ยาวนาน Extended Product Lifecycles เป็น 2 เสาหลักสำคัญ Two Key Pillars ที่บริษัท ปาตาโกเนีย Patagonia, Inc. ใช้ขับเคลื่อนเพื่อเปลี่ยนผ่านระบบแฟชั่น และสิ่งทอให้ยั่งยืนอย่างแท้จริง Genuine Transition Toward Sustainability in the Fashion & Textile Industries ..
– กลยุทธ์ Strategy : พวกเขา คือ ผู้บุกเบิกด้านความโปร่งใสของห่วงโซ่อุปทาน และอายุการใช้งานของผลิตภัณฑ์ที่ยาวนาน Radical Supply Chain Transparency & Product Longevity โดยบริษัท ปาตาโกเนีย Patagonia, Inc. เป็นผู้ร่วมก่อตั้งมาตรฐาน Regenerative Organic Certified®: ROC Standards ซึ่งเป็นมาตรฐานขั้นสูงสำหรับเสื้อผ้า และอาหาร High Standards for Clothing & Food จากแบรนด์ผลิตภัณฑ์อาหาร และเครื่องดื่มเพื่อความยั่งยืนในชื่อ Patagonia Provisions โดยฝ้าย และส่วนผสมต่าง ๆ ต้องมาจากฟาร์มที่ผ่านการรับรองนี้เท่านั้น ..
– การดำเนินการ Execution : หมายถึง การแทนที่ฝ้ายแบบดั้งเดิม Replaced Conventional Cotton ด้วยวัตถุดิบอินทรีย์ Organic Materials อยู่ที่ 100 % และได้รับการรับรองเกษตรอินทรีย์แบบฟื้นฟู Regenerative Organic Certified: ROC Inputs ตลอดจนดำเนินโครงการ Worn Wear เพื่อขยายอายุการใช้งานของเสื้อผ้า และอุปกรณ์ให้ยาวนานที่สุด ซึ่งปัจจุบันเป็นหนึ่งในเครือข่ายอุตสาหกรรมซ่อมแซม และจำหน่ายเสื้อผ้ามือ 2 ขนาดใหญ่ที่สุด Largest Industrial Apparel Repair & Circular Resale Networks ในอเมริกาเหนือ North America ช่วยลดความต้องการการสกัดสิ่งทอใหม่ Reducing the Demand for Raw Virgin Textile Extraction ได้อย่างยอดเยี่ยม ..
– บริษัท วอลมาร์ท Walmart และโครงการกิกะตัน Project Gigaton : หมายถึง โครงการด้านสิ่งแวดล้อม และห่วงโซ่อุปทาน Environmental & Supply Chain Projects ของบริษัท วอลมาร์ท Walmart ซึ่งเป็นบริษัทค้าปลีกที่ใหญ่ที่สุดในโลกจากสหรัฐฯ ดำเนินธุรกิจเครือข่ายไฮเปอร์มาร์เก็ต ซูเปอร์เซ็นเตอร์ และห้างสรรพสินค้าทั่วโลก โดยการดำเนิน “โครงการกิกะตัน Project Gigaton” ของพวกเขา คือ โครงการด้านสิ่งแวดล้อม และห่วงโซ่อุปทาน Environmental & Supply Chain Initiative ที่ตั้งเป้าหมายในการลด Reducing, หลีกเลี่ยง Avoiding หรือกักเก็บก๊าซเรือนกระจก Sequestering of Greenhouse Gas: GHG Emissions ให้ได้ 1 พันล้านเมตริกตัน Gigaton: GT ภายในปี 2573 ซึ่งโครงการนี้สร้างกระแสฮือฮาไปทั่วโลกหลังจากวอลมาร์ท Walmart ประกาศว่า พวกเขาสามารถบรรลุเป้าหมายนี้ได้สำเร็จก่อนกำหนดถึง 6 ปี และบรรลุความสำเร็จไปแล้ว เมื่อต้นปี 2567 ..
– กลยุทธ์ Strategy : บริษัท วอลมาร์ท Walmart ได้ดึงซัพพลายเออร์ระดับ Tier – 1 Suppliers และระดับ Tier – 2 Suppliers หลายพันรายเข้ามาร่วม เพื่อหลีกเลี่ยง หรือกำจัดก๊าซเรือนกระจก Avoid or Eliminate Greenhouse Gas: GHG Emissions ปริมาณอยู่ที่ 1 พันล้านเมตริกตัน Gigaton: GT จากห่วงโซ่คุณค่าทั่วโลก ..
– การดำเนินการ Execution : พวกเขา บรรลุเป้าหมายลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก Achieved the Greenhouse Gas: GHG Emission Reduction Goal อยู่ที่ 1 พันล้านเมตริกตัน Gigaton: GT ก่อนกำหนด 6 ปี จากกำหนดการปี 2573 โดยการจัดทำ และเตรียมคู่มือการลดคาร์บอนร่วมกัน Shared Decarbonization Playbooks ให้กับซัพพลายเออร์หลายพันราย ซึ่งเน้นด้านประสิทธิภาพการใช้พลังงาน Energy Efficiency, การเกษตรแบบยั่งยืน Regenerative Agriculture, การจัดเส้นทางขนส่ง Fleet Routing และการเพิ่มประสิทธิภาพบรรจุภัณฑ์ Packaging Optimization เป็นต้น ..
อย่างไรก็ตาม นอกจากผู้นำระดับโลกด้านการบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทานสีเขียว Global Leaders in Green Supply Chain Management: GCCM โดดเด่นที่กล่าวถึงแล้วนั้น ยังมีตัวอย่างความสำเร็จระดับโลกอีกมากมาย Other Examples of Global Success เช่น บริษัท Microsoft ซึ่งจัดซื้อพลังงานหมุนเวียน 100 % และกำหนดเกณฑ์ประเมินด้านสิ่งแวดล้อมที่เข้มงวด Enforces Strict Environmental Criteria กับเครือข่ายผู้จัดส่งวัตถุดิบ Suppliers ส่งผลให้พวกเขา สามารถลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในห่วงโซ่อุปทานลงได้หลายล้านตัน และสร้างระบบนิเวศเทคโนโลยีสะอาดร่วมกับคู่ค้า .. ขณะที่ บริษัท Google LLC โดยมีบริษัทแม่ คือ Alphabet Inc. ใช้พลังงานหมุนเวียน 100 % ครอบคลุมการดำเนินงาน และศูนย์ข้อมูลทั่วโลก พร้อมทั้งออกแบบ และใช้หลักการเศรษฐกิจหมุนเวียน Implementing Circular Economy Principles สำหรับฮาร์ดแวร์ และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ Hardware & Electronics สามารถเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานสูงสุด ลดปริมาณของเสียฝังกลบ และผลักดันให้คู่ค้าในห่วงโซ่อุปทานต้องใช้พลังงานสะอาดตามไปด้วย .. รวมไปถึงบริษัทโตโยต้า มอเตอร์ คอร์ปอเรชัน Toyota Motor Corporation ซึ่งพัฒนา “ระบบการผลิตแบบไร้ของเสีย Zero Waste Production System” และ “ควบคุมสารอันตราย ตลอดห่วงโซ่อุปทานชิ้นส่วนยานยนต์” รวมถึง “การรีไซเคิลแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้า Electric Vehicle: EV Battery Recycling” ส่งผลให้พวกเขาสามารถลดต้นทุนระยะยาว Achieving Long – Term Cost Savings จากการประหยัดพลังงาน Energy Efficiency และสร้างมาตรฐานห่วงโซ่อุปทานยานยนต์สีเขียวที่เป็นต้นแบบของโลก Global Benchmark for a Green Automotive Supply Chain ..
ทั้งนี้ ปัจจัยความสำเร็จร่วมกัน Shared Critical Success Factors ขององค์กรระดับโลกเหล่านี้มาจากปัจจัยสำคัญ 5 ประการ ได้แก่ :-
1. ความมุ่งมั่นของผู้บริหารระดับสูง Top Management Commitment : ผู้บริหาร Executives ต้องกำหนดวิสัยทัศน์ด้านความยั่งยืน Sustainability Vision ให้เป็นนโยบายหลัก Core Policy และจัดสรรงบประมาณอย่างจริงจัง Seriously Allocate the Necessary Budget ..
2. การบูรณาการ และคัดเลือกคู่ค้า Supplier Collaboration & Green Procurement : องค์กร Organizations ไม่สามารถทำโดยองค์กร หรือหน่วยงานเดียวได้ ต้องถ่ายทอดองค์ความรู้ ตรวจสอบ และพัฒนาคู่ค้า Share Knowledge, Monitor & Develop Suppliers เพื่อให้แน่ใจว่า องค์กร และคู่ค้า Organization & Suppliers จะสามารถผ่านมาตรฐานสิ่งแวดล้อมร่วมกัน Ensuring Mutual Compliance with Environmental Standards ได้อย่างมั่นใจ ..
3. การใช้เทคโนโลยี และนวัตกรรม Technology & Data Analytics : หมายถึง การนำระบบดิจิทัล และปัญญาประดิษฐ์ Implement Digital Systems & AI มาใช้วัดผลการปล่อยคาร์บอน Measure Carbon Emissions และบริหารจัดการการใช้พลังงาน Manage Energy Usage ในการดำเนินงานคลังสินค้า และการขนส่ง Warehouses & Transportation Operations ..
4. การปฏิบัติตามกฎระเบียบ และมาตรฐานสากล Regulatory Compliance & Certification : หมายถึง การยึดถือข้อบังคับด้านสิ่งแวดล้อมของนานาชาติ Adhere to International Environmental Regulations เช่น มาตรฐาน ISO 14001 เป็นแนวทางปฏิบัติพื้นฐาน เป็นต้น ..
5. การจัดการโลจิสติกส์ย้อนกลับ Reverse Logistics : ได้แก่ การวาง และใช้ระบบเรียกคืน บรรจุภัณฑ์หมุนเวียน Implement Systems for Product Recalls & Reusable Packaging หรือรีไซเคิลสินค้าหมดอายุการใช้งาน Recycling End – of – Life Products กลับเข้าสู่ระบบ Back into the System เพื่อลดขยะให้มากที่สุด Minimize Waste ..
สำหรับแนวทางการปรับใช้ Green Supply Chain Management: GSCM สำหรับธุรกิจขนาดกลาง และขนาดย่อม Small & Medium – Sized Enterprises: SMEs นั้น แม้ว่า พวกเขา มักเผชิญกับข้อจำกัดด้านงบประมาณ Budget, กำลังคน Manpower และปัญหาของอำนาจในการต่อรองกับซัพพลายเออร์ Supplier Bargaining Power ที่ต่างออกไป เมื่อเทียบกับบริษัทข้ามชาติขนาดใหญ่ Large Multinational Corporations .. ดังนั้น SMEs จึงควรใช้แนวทาง “เริ่มจากจุดเล็ก ทำได้จริง และเห็นผลลัพธ์คุ้มค่ากับการลงทุน หรือลงทุนต่ำ แต่สร้างผลลัพธ์สูง Low Investment, High Impact“ โดยสามารถแบ่งแนวทางการดำเนินงานออกเป็น 4 มิติหลัก ได้แก่ การจัดซื้อสีเขียว Green Procurement, กระบวนการผลิต และการดำเนินงานสีเขียว Green Operations, โลจิสติกส์ และการบรรจุภัณฑ์สีเขียว Green Logistics & Packaging และการจัดการซาก และการคืนกลับ Reverse Logistics ทั้งนี้ เพื่อให้บรรลุเป้าหมายหลักในการสร้างความยั่งยืนทางสิ่งแวดล้อม และธุรกิจ Achieving Environmental & Business Sustainability Goals ตลอดวงจรชีวิตของผลิตภัณฑ์ Product Lifecycle รวมถึงการส่งเสริมเศรษฐกิจหมุนเวียน Circular Economy และยกระดับความสามารถในการแข่งขันขององค์กรได้อย่างมั่นคงในระยะยาว Enhancing Organizational Competitiveness Sustainably in the Long Term ให้สำเร็จได้ในที่สุดจากนี้ไป นั่นเอง ..
การบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทานสีเขียวในประเทศไทย Green Supply Chain Management: GSCM in Thailand ..
ห่วงโซ่อุปทานสีเขียว Green Supply Chain ในประเทศไทย Thailand กำลังกลายเป็นตัวชี้วัดความอยู่รอดที่สำคัญ Essential Survival Metric สำหรับอุตสาหกรรมในประเทศ Local Industries และวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม Small & Medium – Sized Enterprises: SMEs จำนวน 3.3 ล้านแห่ง ที่ต้องเผชิญกับกฎระเบียบการค้าระหว่างประเทศ International Trade Rules, ความเสี่ยงด้านสภาพภูมิอากาศโลก Global Climate Risks และมาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมที่เข้มงวดขึ้น Tighter Environmental Standards .. เนื่องจากอุตสาหกรรมในประเทศ Domestic industries คือ รากฐานสำคัญของการผลิตในห่วงโซ่อุปทานระดับโลก Foundational Manufacturing Backbone for Global Supply Chains ดังนั้น การไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานสีเขียว Failing to Meet Green Standards จึงไม่ใช่เพียงแค่ “ปัญหาสิ่งแวดล้อมอีกต่อไป No Longer Just an Environmental Issue” แต่ยังอาจจะเป็น “ภัยคุกคามโดยตรงต่อการเข้าถึงตลาด และความต่อเนื่องทางธุรกิจ Immediate Threat to Market Access & Business Continuity” ซึ่งนั่นหมายความว่า การจัดการห่วงโซ่อุปทานสีเขียว Green Supply Chain Management: GSCM ของอุตสาหกรรมในประเทศไทย ได้กลายเป็นสิ่งจำเป็นที่ขาดไม่ได้ไปเรียบร้อยแล้ว ..
การจัดการห่วงโซ่อุปทานสีเขียวในประเทศไทย Green Supply Chain Management: GSCM in Thailand ได้เปลี่ยนผ่านอย่างรวดเร็วจาก “ความรับผิดชอบต่อสังคมขององค์กรโดยสมัครใจ Voluntary Corporate Social Responsibility” ไปสู่ “ความจำเป็นทางเศรษฐกิจ Economic Necessity” ที่ทุกหน่วยทางธุรกิจ All Business Units ไม่อาจละเลยได้อีกต่อไป โดยได้รับแรงผลักดันจากข้อกำหนดการลดคาร์บอนทั่วโลก Global Decarbonization Mandates เช่น กลไกการปรับภาษีคาร์บอนชายแดนของสหภาพยุโรป EU’s Carbon Border Adjustment Mechanism: CBAM และเป้าหมายตามกฎหมายภายในประเทศ Domestic Statutory Targets ที่มุ่งสู่ความเป็นกลางทางคาร์บอน Carbon Neutrality ภายในปี 2593 และการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเป็นศูนย์สุทธิ Net Zero ภายในปี 2608 ..
จนถึงวันนี้ ประเทศไทย Thailand กำลังปรับปรุงห่วงโซ่อุปทานใหม่ Rewiring Its Supply Chains ในด้านนโยบาย Policy, โลจิสติกส์ Logistics และการผลิต Manufacturing โดยปัจจัยหลักที่กำหนดทิศทางห่วงโซ่อุปทานสีเขียวของประเทศไทย Core Drivers Shaping Thailand’s Green Supply Chain สรุปเป็นประเด็นสำคัญได้ดังนี้ :-
– ร่างพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ Draft Climate Change Act : การอนุมัติกรอบพระราชบัญญัติการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของคณะรัฐมนตรี ซึ่งกำหนดให้มีการรายงานก๊าซเรือนกระจกอย่างเป็นภาคบังคับ Mandatory Greenhouse Gas: GHG Reporting, วางรากฐานทางกฎหมาย Sets the Legal Foundation สำหรับระบบการซื้อขายสิทธิ์ในการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของประเทศไทย Thailand Emissions Trading Scheme: ETS, นำกลไกภาษีคาร์บอนภายในประเทศ และมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน Domestic Carbon Tax & Carbon Border Adjustment Mechanism: CBAM มาใช้ และกำกับดูแลการตรวจสอบเครดิตคาร์บอน Governs Carbon Credit Verification ในโครงการลดก๊าซเรือนกระจกตามมาตรฐานของไทย Thailand Voluntary Emission Reduction Project: T – VER .. ซัพพลายเออร์ต้นน้ำในภาคการส่งออกขนาดใหญ่ Upstream Suppliers in Heavy Export Sectors ต้องเปิดเผยข้อมูลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่ได้รับการตรวจสอบแล้ว Disclose Verified Emissions Data เพื่อคงอยู่ในเครือข่ายซัพพลายเออร์หลักขององค์กร ..
– การลดคาร์บอนที่ขับเคลื่อนด้วยการส่งออก และมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน Export – Driven Decarbonization & EU CBAM & Scope 3 : ภาคการส่งออกที่สำคัญ Key Export Sectors ได้แก่ ยานยนต์ Automotive, อิเล็กทรอนิกส์ Electronics, เหล็กกล้า Steel, อลูมิเนียม Aluminum, ซีเมนต์ Cement และการแปรรูปอาหาร Food Processing นั้น จะเผชิญกับบทลงโทษทางการค้าโดยตรง เว้นแต่จะมีการรับรองการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในห่วงโซ่อุปทาน Supply Chain Emissions are Certified .. ผู้ผลิตอุปกรณ์ดั้งเดิมข้ามชาติรายใหญ่ Major Multinational Original Equipment Manufacturers: OEMs ที่ดำเนินงานในเขตเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก Eastern Economic Corridor: EEC กำหนดให้ซัพพลายเออร์ระดับ Tier 1 Suppliers และระดับ Tier 2 Suppliers ของไทย ต้องจัดหากำลังไฟฟ้าสะอาด Clean Electricity และรายงานรอยเท้าคาร์บอนที่ได้รับการตรวจสอบแล้ว Report Verified Carbon Footprints เป็นต้น ..
– โมเดลเศรษฐกิจชีวภาพหมุนเวียนสีเขียวระดับชาติ National Bio – Circular – Green: BCG Economic Model : กลยุทธ์ของรัฐบาลไทย Thai Government Strategy ให้ความสำคัญกับระบบเศรษฐกิจหมุนเวียน Circularity, การลดปริมาณของเสีย Waste Diversion และการจัดหาวัตถุดิบจากแหล่งที่ยั่งยืน Regenerative Sourcing โดยเฉพาะในภาคเกษตรกรรม Agriculture, เคมีภัณฑ์ชีวภาพ Biochemicals และวัสดุหมุนเวียน Renewable Materials ..
ทั้งนี้ การพัฒนาที่สำคัญในด้านการดำเนินงาน Key Operational Developments ของไทย ได้แก่ :-
– การเปลี่ยนมาใช้รถยนต์ไฟฟ้าในเชิงพาณิชย์ Commercial Fleet Electrification : ผู้ให้บริการด้านโลจิสติกส์ เช่น DHL, SCG Logistics, Flash Express, Linfox Thailand และกลุ่มค้าปลีกภายในประเทศ Domestic Retail Fleets กำลังเร่งการใช้งานรถยนต์ไฟฟ้าขนาดเล็ก Light Commercial EVs และรถตู้ไฟฟ้า e – Vans สำหรับการขนส่งกระจายสินค้าในเมือง Urban Distribution .. รถบรรทุกไฟฟ้าขนาดใหญ่สำหรับงานหนัก Heavy – Duty Electric Trucks หรือ EV Trucks กำลังถูกใช้งานมากขึ้นเรื่อย ๆ ตามเส้นทางอุตสาหกรรมที่กำหนดไว้ โดยได้รับการสนับสนุนจากศูนย์เครื่องชาร์จพลังงานสูงเฉพาะจุด Dedicated High – Power Depot Chargers เป็นต้น ..
– การจัดหาพลังงานสะอาดสำหรับคลังสินค้า และโรงงาน Clean Power Procurement for Warehousing & Plants : ภายใต้มาตรการปรับปรุงประสิทธิภาพของคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน Board of Investment: BOI ผู้ผลิตจะได้รับการยกเว้นภาษี 3 – 8 ปี สำหรับการลงทุนในแผงโซลาร์เซลล์ในสถานที่ On – Site Solar PV, ระบบจัดเก็บพลังงานด้วยชุดแบตเตอรี่ Battery Energy Storage Systems: BESSs และระบบอัตโนมัติเพื่อประหยัดพลังงาน Energy – Efficiency Automation .. กลไกอัตราค่าไฟฟ้าสีเขียว Utility Green Tariff: UGT ที่สำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน Energy Regulatory Commission: ERC นำมาใช้ ช่วยให้นิคมอุตสาหกรรม Industrial Estates สามารถจัดหาพลังงานหมุนเวียนบนระบบสายส่งที่ได้รับการรับรองได้ Possible to Source Certified Renewable Grid Power ..
– การเปลี่ยนรูปแบบการขนส่งสินค้าทางรถไฟ Rail Freight Modal Shift : การขยายเครือข่ายรถไฟรางคู่ Dual – Track Rail Network และคลังสินค้าคอนเทนเนอร์ภายในประเทศ Inland Container Depots: ICDs ของการรถไฟแห่งประเทศไทย หรือ รฟท. State Railway of Thailand: SRT กำลังอำนวยความสะดวกในการเปลี่ยนออกไปจากการขนส่งสินค้าทางถนนด้วยดีเซลที่มีการปล่อยมลพิษสูงไปเป็นการขนส่งสินค้าทางรถไฟ ซึ่งเชื่อมโยงศูนย์กลางอุตสาหกรรมโดยตรง Shift from High – Emission Diesel Road Freight to Rail, Linking Industrial Hubs Directly กับท่าเรือแหลมฉบัง Laem Chabang Port ..
– การพึ่งพาอาศัยกันทางอุตสาหกรรม Industrial Symbiosis และความรับผิดชอบของผู้ผลิตที่ขยายวงกว้าง Extended Producer Responsibility: EPR : อุตสาหกรรมหนัก Heavy Industries เช่น กลุ่มโรงงานปูนซีเมนต์ไทย Siam Cement Group: SCG, กลุ่มพีทีที PTT Group เป็นต้นนั้น กำลังพัฒนาโลจิสติกส์ย้อนกลับสำหรับของเสียจากอุตสาหกรรม Advancing Reverse Logistics for Industrial Waste โดยใช้เชื้อเพลิงที่ได้จากขยะ Utilizing Refuse – Derived Fuels: RDF และชีวมวลอุตสาหกรรม Industrial Biomass เพื่อทดแทนถ่านหินในการผลิต Replace Coal in Production ..
อย่างไรก็ตาม เมื่อการเปรียบเทียบระดับความพร้อมของห่วงโซ่อุปทานในประเทศไทย Comparison of Supply Chain Maturity in Thailand โดยแบ่งตามขนาดของผู้ประกอบการของไทยแล้ว สามารถสรุปเป็นประเด็นสำคัญที่อธิบายได้ดังนี้ :-
– กลุ่มบริษัทฯ ขนาดใหญ่ และบริษัทข้ามชาติ Conglomerates & Multinational Corporations: MNCs ในประเทศ เช่น พีทีที PTT, เอสซีจี SCG, ซีพี CP, โตโยต้า Toyota และเวสเทิร์น ดิจิทัล Western Digital : หมายถึง ลักษณะเด่น Characteristics คือ พวกเขา ต่างแสดงบทบาทผู้นำการขับเคลื่อนวาระดังกล่าว Driving the Agenda ด้วยทีมงานสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล Environmental, Social, and Governance: ESG ของแต่ละบริษัทฯ โดยเฉพาะ การมีแผนงานอย่างเป็นทางการเพื่อบรรลุเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเป็นศูนย์สุทธิ Net – Zero ภายในปี 2593 ขณะที่ความสามารถด้านสิ่งแวดล้อมในปัจจุบัน Current Green Capabilities ได้แก่ การรายงานขอบเขตกระบวนการวัด คำนวณ และรายงานการปล่อยก๊าซเรือนกระจกใน Scope 1 – 3 Reporting, ไมโครกริดพลังงานแสงอาทิตย์บนดาดฟ้า Rooftop Solar Microgrids, การติดตามห่วงโซ่อุปทานแบบดิจิทัล Digital Supply – Chain Tracking และกลุ่มรถยนต์ไฟฟ้า EV Fleets เป็นต้น ..
– ผู้ผลิตที่เป็นซัพพลายเออร์ระดับ Tier 1 Suppliers กับผู้ผลิตขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ Medium – to – Large Manufacturers : ลักษณะเด่น Characteristics คือ มีศักยภาพด้านเงินทุน Capital – Capable และถูกบังคับโดยข้อตกลงบริการหลักกับผู้ผลิตอุปกรณ์ดั้งเดิม Original Equipment Manufacturer: OEM Master Service Agreements ขณะที่ความสามารถด้านสิ่งแวดล้อมในปัจจุบัน Current Green Capabilities ได้แก่ การนำมาตรฐาน ISO 14064 มาใช้, การบัญชีก๊าซเรือนกระจก GHG Accounting, ระบบการจัดการพลังงาน Energy Management Systems และเงินอุดหนุนสีเขียว Green Subsidies จากสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน Board of Investment: BOI ..
– วิสาหกิจขนาดกลาง และขนาดย่อม SMEs กับผู้ผลิตระดับ Tier 2 Suppliers และ Tier 3 Suppliers รวมไปถึงผู้รับเหมาช่วงในท้องถิ่น Local Sub – Contractors และผู้ประกอบการขนส่ง Transport Operators : ลักษณะเฉพาะ Characteristics คือ การถูกจำกัดด้วยอัตรากำไร และเงินทุน Constrained by Margins & Capital ด้วยต้นทุนการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจสีเขียวที่สูง High Cost of Green Transition .. ทั้งนี้ ความสามารถด้านสิ่งแวดล้อมในปัจจุบัน Current Green Capabilities ยังคงอยู่ในช่วงเริ่มต้น ต้องพึ่งพาเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำจากภาครัฐ Reliant on Government Soft Loans, แม่แบบการปฏิบัติตามมาตรฐาน Standard Compliance Templates และโครงการความร่วมมือกับพันธมิตร Partner Programs .. ดังนั้น แนวทาง หรือกลยุทธ์ในการขับเคลื่อน และช่วยเหลือธุรกิจกลุ่มนี้ให้สามารถเปลี่ยนผ่านได้อย่างราบรื่น จึงควรมุ่งเน้นไปที่การลดอุปสรรคทางการเงิน Reducing Financial Barriers, การสร้างระบบนิเวศที่เอื้อต่อการทำงาน Creating a Work – Conducive Ecosystem และการยกระดับขีดความสามารถทีละขั้นตอน Progressively Enhancing Capabilities โดยใช้กลไกความร่วมมือตลอดห่วงโซ่อุปทาน Supply Chain Cooperation Mechanisms และให้บริษัทขนาดใหญ่ที่เป็นคู่ค้าช่วยสนับสนุนเทคโนโลยี ความรู้ Technology & Knowledge Support หรือร่วมลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานสีเขียว Co – Invest in Green Infrastructure ให้กับซัพพลายเออร์รายย่อย Smaller Suppliers เพื่อรักษาความมั่นคงของห่วงโซ่อุปทาน Ensure Supply Chain Resilience ร่วมกัน เป็นต้น ..
ทั้งนี้ สรุปภาพรวมการพัฒนาดำเนินงานห่วงโซ่อุปทานสีเขียวของไทย Development of Thailand’s Green Supply Chain โดยสรุป คือ การยกระดับภาคอุตสาหกรรม และธุรกิจไทย Upgrading the Industrial & Business Sectors ตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำให้เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เพื่อรับมือกับกฎระเบียบการค้าระหว่างประเทศ Meet International Trade Regulations และก้าวสู่ฐานการผลิตอัจฉริยะที่ยั่งยืน Sustainable & Smart Manufacturing Base ให้สำเร็จได้ในที่สุด นั่นเอง ..
คาดการณ์ตลาดการเปลี่ยนแปลงไปสู่ห่วงโซ่อุปทานสีเขียวทั่วโลก Global Green Supply Chain Transformation Market ..
อ้างถึงข้อมูลการสำรวจตลาดของ Market Research & Stratistics MRC พบว่า ตลาดการเปลี่ยนแปลงไปสู่ห่วงโซ่อุปทานสีเขียวทั่วโลก Global Green Supply Chain Transformation Market มีมูลค่า 7.41 พันล้านเหรียญสหรัฐฯ ในปี 2568 และคาดว่าจะสูงถึง 20.69 พันล้านเหรียญสหรัฐฯ ในปี 2575 ด้วยอัตราการเติบโตต่อปี Compound Annual Growth Rate: CAGR หมายถึง อัตราผลตอบแทนสำหรับการลงทุนในตลาดการเปลี่ยนแปลงไปสู่ห่วงโซ่อุปทานสีเขียวทั่วโลก Global Green Supply Chain Transformation Market ที่เติบโตจากยอดดุลเริ่มต้นไปถึงยังยอดดุลสิ้นสุด รวมสมมติฐานว่ากำไรจะถูกนำกลับมาลงทุนหมุนเวียนใหม่ทุกสิ้นปีของช่วงอายุการลงทุน อยู่ที่ค่า CAGR 15.8 % ในช่วงระยะเวลาคาดการณ์ ปี 2569 – 2575 ..
การเปลี่ยนแปลงไปสู่ห่วงโซ่อุปทานสีเขียว Green Supply Chain Transformation หมายถึง “การเปลี่ยนกลยุทธ์ของห่วงโซ่อุปทานแบบดั้งเดิม Strategic Shift of Traditional Supply Chains” ไปสู่ “แนวทางปฏิบัติที่ยั่งยืนต่อสิ่งแวดล้อม Environmentally Sustainable Practices” โดยบูรณาการความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม Integrating Ecological Responsibility เข้ากับทุกขั้นตอนของการออกแบบผลิตภัณฑ์ Product Design, การจัดหา Sourcing, การผลิต Manufacturing, การขนส่ง Logistics และการจัดการเมื่อสิ้นสุดอายุการใช้งาน End – of – Life Management .. ทั้งนี้ ด้วยการเน้นการลดการปล่อยก๊าซคาร์บอน Reducing Carbon Emissions, ลดของเสีย Minimizing Waste, อนุรักษ์ทรัพยากร Conserving Resources และการนำโซลูชันพลังงานหมุนเวียนมาใช้ Adopting Renewable Energy Solutions ในขณะที่ยังคงรักษาประสิทธิภาพ และความสามารถในการแข่งขัน Maintaining Efficiency & Competitiveness ซึ่งหมายถึง การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้ขับเคลื่อนด้วยการปฏิบัติตามกฎระเบียบเท่านั้น แต่ยังรวมถึงความต้องการของผู้บริโภคสำหรับผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และเป้าหมายความรับผิดชอบขององค์กรมาพร้อมด้วย .. การฝังความยั่งยืนไว้ในการดำเนินงาน ธุรกิจต่าง ๆ Embedding Sustainability into Operations & Businesses นั้น มุ่งหวังที่จะบรรลุความยืดหยุ่นในระยะยาว Achieve Long – Term Resilience, การประหยัดต้นทุน Cost Savings และผลกระทบเชิงบวกต่อสิ่งแวดล้อม Positive Environmental Impact รวมทั้งส่งเสริมเศรษฐกิจหมุนเวียน Fostering Circularity และการเติบโตทางเศรษฐกิจ และสังคมที่ยั่งยืน Sustainable Socio – Economic Growth ..
ปัจจุบัน คาดหมายว่า ภาคส่วนกลุ่มธุรกิจโลจิสติกส์สีเขียว Green Logistics Segment จะมีส่วนแบ่งการตลาดมากที่สุดในช่วงระยะเวลาคาดการณ์ เนื่องจากความต้องการเพิ่มประสิทธิภาพการขนส่ง Need to Optimize Transportation, ลดการปล่อยมลพิษ Reduce Emissions และนำระบบคลังสินค้าประหยัดพลังงานมาใช้ Implement Energy – Efficient Warehousing .. จนถึงวันนี้ บริษัทต่าง ๆ กำลังนำรถยนต์ไฟฟ้ามาใช้ Adopting Electric Fleets, ปรับปรุงเส้นทางการขนส่ง Route Optimization และใช้บรรจุภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม Eco – Friendly Packaging เพื่อลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม Lower Environmental Impact ในขณะที่ยังคงรักษาการส่งมอบตรงเวลา Maintaining Timely Delivery .. ความโดดเด่นของกลุ่มธุรกิจนี้ ได้รับแรงหนุนจากแรงกดดันด้านกฎระเบียบ Regulatory Pressures, ต้นทุนเชื้อเพลิงที่สูงขึ้น Rising Fuel Costs และความต้องการของผู้บริโภค Consumer Demand สำหรับโซลูชันโลจิสติกส์ที่ยั่งยืน ทำให้โลจิสติกส์สีเขียว Green Logistics กลายเป็นรากฐานสำคัญของกลยุทธ์ความยั่งยืนของห่วงโซ่อุปทานแบบครบวงจร Comprehensive Supply Chain Sustainability Strategies ..
ทั้งนี้ ในช่วงระยะเวลาคาดการณ์ คาดว่า ภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก Asia Pacific Region จะมีส่วนแบ่งการตลาดมากที่สุด เนื่องจากมีการพัฒนาอุตสาหกรรมอย่างรวดเร็ว Rapid Industrialization, กิจกรรมการผลิตที่เพิ่มขึ้น Increasing Manufacturing Activities และการมุ่งเน้นด้านกฎระเบียบที่เข้มแข็งเกี่ยวกับความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อม Strong Regulatory Focus on Environmental Sustainability .. รัฐบาลในจีน China, ญี่ปุ่น Japan และอินเดีย India กำลังบังคับใช้นโยบายที่เข้มงวดเพื่อส่งเสริมการลดคาร์บอน และโลจิสติกส์สีเขียว .. อัตราการใช้พลังงานหมุนเวียน High Adoption Rates of Renewable Energy, โซลูชันทางเทคโนโลยี Technological Solutions และวัสดุที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมในอุตสาหกรรมต่าง ๆ Eco – Friendly Materials Across Industries ที่เพิ่มสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ส่งผลให้ภูมิภาคนี้ กลายเป็นตลาดสำคัญสำหรับโครงการริเริ่มด้านความยั่งยืนของห่วงโซ่อุปทานทั่วโลก Supply Chain Sustainability Initiatives Globally ซึ่งตลาดการเปลี่ยนแปลงไปสู่ห่วงโซ่อุปทานสีเขียวทั่วโลก Global Green Supply Chain Transformation Market นี้ ได้รับการคาดหมายว่าจะสามารถเติบโตขึ้นได้อย่างต่อเนื่องในช่วงระยะเวลาที่คาดการณ์ ..
สรุปส่งท้าย ..
การเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจสีเขียว Transition to a Green Economy คือ สิ่งจำเป็นสำหรับการเติบโต
ทางเศรษฐกิจโลกในระยะยาว Long – Term Economic Growth เนื่องจากช่วยแก้ไขความล้มเหลวของ
ตลาด Corrects Market Failures, สร้างงานใหม่ในภาคพลังงานหมุนเวียน Creates New Jobs in
Renewable Sectors, ลดการพึ่งพาเชื้อเพลิงฟอสซิลที่ผันผวน Reduces Reliance on Volatile Fossil
Fuels และส่งเสริมการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ Promotes Resource Efficiency .. พวกมัน คือ
ความท้าทาย และโอกาสอันยิ่งใหญ่ Big Challenges & Opportunities ด้วยอัตราการเติบโตที่ระบบ
เศรษฐกิจเชื้อเพลิงฟอสซิล Fossil Fuel Economy ก่อนหน้านี้ไม่เคยทำได้มาก่อน .. แม้ว่าจะมีต้นทุนเริ่มต้นที่สูง High Initial Costs, การปรับปรุงห่วงโซ่อุปทาน Supply Chain Improvements และการปรับนโยบายภาครัฐที่จำเป็น Necessary Government Policy Adjustment ซึ่งดูเสมือนจะเป็นเรื่องที่ซับซ้อนยุ่งยากอยู่บ้างก็ตาม แต่เศรษฐกิจสีเขียว Green Economy จะช่วยส่งเสริมนวัตกรรม Innovations, เสริมสร้างความแข็งแกร่งให้กับงบดุลของประเทศผ่านการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ Strengthens National Balance Sheets through Efficient Resource Use และปรับปรุงสุขภาพของประชาชนด้วยการลดมลพิษ Improves Public Health by Reducing Pollution .. การลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานสีเขียว Investment in Green Infrastructure, การบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทานสีเขียว Green Supply Chain Management: GSCM, การถ่ายทอดเทคโนโลยี Technology Transfer และการสนับสนุนทางการเงิน Financial Support ล้วนเป็นกุญแจสำคัญที่จะช่วยให้ประเทศต่าง ๆ บรรลุการเติบโตทางเศรษฐกิจ พร้อมกับการแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อม และสังคม ซึ่งท้ายที่สุดแล้วจะสร้างอนาคตที่ยั่งยืน และมั่งคั่งยิ่งขึ้นสำหรับทุกผู้คน More Sustainable & Prosperous Future for All ได้อย่างมั่นคงจากนี้ไป ..
การบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทานสีเขียวที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมแห่งอนาคต Future of Green Supply Chain Management: GSCM โดยนำแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน Circular Economy และการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล Digital Transformation เข้ามาผสานรวมกันในทุกกระบวนการ ตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำ คือ แนวคิดการขับเคลื่อนเศรษฐกิจสีเขียว Green Economy และบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทาน Supply Chain Management ที่มุ่งเน้นความยั่งยืน Sustainability, ลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม Reduce Environmental Impact และเตรียมความพร้อมสู่อนาคต Prepare for the Future ซึ่งเกี่ยวข้องกับ 4 ประเด็นหลัก ได้แก่ การจัดซื้อจัดจ้างที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม Green Procurement, กระบวนการผลิตที่ลดการใช้พลังงาน ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และลดของเสีย Green Manufacturing, การขนส่ง และกระจายสินค้าสีเขียว Green Logistics & Distribution และระบบโลจิสติกส์ย้อนกลับ Reverse Logistics ..
การลดต้นทุน Cost Reduction ผ่านความคุ้มค่า ด้วยการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ และการลดของเสีย Using Resources Efficiently & Reducing Waste ในกระบวนการผลิต และการขนส่ง Production & Transportation Processes ช่วยลดต้นทุนค่าใช้จ่ายพลังงาน และวัตถุดิบลงได้จริง .. นอกจากนั้น พวกมัน ตอบโจทย์กติกาสากลได้เป็นอย่างดี โดยเฉพาะมาตรการอย่างเช่น EU CBAM หรือภาษีคาร์บอนข้ามแดน Cross – Border Carbon Taxes ซึ่งบังคับให้ภาคธุรกิจ Business Sector ต้องปรับตัววัดผลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกตลอดห่วงโซ่อุปทาน Adjust Greenhouse Gas: GHG Emission Measurement across the Supply Chain หากไม่ทำจะเสียความสามารถการแข่งขัน Competitiveness ในตลาดโลก World Market ตลอดจน การเข้าถึงแหล่งเงินทุนง่ายขึ้น Easier Access to Funding Sources โดยสถาบันการเงินปัจจุบัน มีสินเชื่อดอกเบี้ยพิเศษสำหรับภาคการเงินสีเขียว Green Finance หรือพันธบัตรสีเขียว Green Bond และการระดมทุนที่ยั่งยืนสำหรับอนาคต เช่น Green Loan รวมถึงกองทุนสนับสนุนจากภาครัฐ Government Support Funds และสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน Board of Investment: BOI ให้กับกิจการที่ปรับเปลี่ยนกระบวนการเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม .. ทั้งนี้ ตัวอย่างความสำเร็จระดับโลกของบริษัทยักษ์ใหญ่ เช่น Apple, Unilever และ Nike สามารถลดการปล่อยคาร์บอน และปริมาณขยะลงได้อย่างมีนัยสำคัญ พร้อมทั้งประหยัดงบประมาณได้มหาศาลจากการปรับปรุงห่วงโซ่อุปทาน เป็นต้น ..
จนถึงวันนี้ การบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทานสีเขียว Green Supply Chain Management: GSCM มิใช่เพียงแค่เรื่องของ “การรักษ์โลกในเชิงภาพลักษณ์ Eco – Friendly Image – Building“ อีกต่อไป แต่ได้กลายเป็น “ยุทธศาสตร์ทางธุรกิจที่ทำให้องค์กรอยู่รอดได้จริง Business Strategy Essential for Organizational Survival” โดยเฉพาะในยุคที่ทรัพยากรมีจำกัด Era of Limited Resources และกฎระเบียบการค้าระหว่างประเทศเข้มงวดขึ้น Increasingly Stringent International Trade Regulations ..
แม้ว่าจะยังคงมีความท้าทายที่ต้องก้าวข้ามไป ได้แก่ ต้นทุนเริ่มต้น Initial Cost ซึ่งการเปลี่ยนผ่านเทคโนโลยี พลังงานสะอาด Transitioning to New Technologies, Clean Energy หรือระบบขนส่งใหม่ Modern Transportation Systems อาจต้องใช้เงินลงทุนสูงในช่วงแรก Requires Significant Upfront Investmentสำหรับผู้ประกอบการขนาดกลาง และย่อม Small & Medium – Sized Enterprises: SMEs กับความท้าทายที่เกี่ยวข้องต่อความร่วมมือตลอดสายน้ำ Collaboration Across the Entire Value Chain ซึ่งหมายถึง การบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทานสีเขียว Green Supply Chain Management: GSCM จะสำเร็จไม่ได้ หากมุ่งดำเนินงานเพียงบริษัทเดียว แต่ความสำเร็จที่จะเกิดขึ้นได้ จะต้องอาศัยความร่วมมือจากคู่ค้า Requires the Active Cooperation of Business Partners, ผู้จัดหาวัตถุดิบ Raw Material Suppliers และผู้ขนส่งทุกระดับ Transporters at Every Level มาพร้อมด้วย โดยต้องใช้เวลาในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม และมาตรฐาน นั่นเอง ..
อย่างไรก็ตาม คาดหมายได้ว่า การบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทานสีเขียว Green Supply Chain Management: GSCM คือ กุญแจสำคัญ และเป็นไปได้จริงในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจสีเขียว Green Economy สู่ความยั่งยืน Sustainability เพราะช่วยลดของเสีย Reducing waste และประหยัดต้นทุนในระยะยาว Saving Costs in the Long Term ไปพร้อมกัน .. ในภาพรวมนั้น กลยุทธ์หลักของทุกชาติทั่วโลก Key Strategies for All Nations Worldwide สำหรับการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจสีเขียว และสังคมคาร์บอนต่ำ Transition to a Green Economy & Low – Carbon Society จะประกอบไปด้วยการสร้างแรงจูงใจสำหรับแนวปฏิบัติที่ยั่งยืน Incentives for Sustainable Practices, การเสริมสร้างความแข็งแกร่งของสถาบันในการบังคับใช้กฎระเบียบ Strengthening Institutional Capacities to Enforce Regulations, การส่งเสริมความร่วมมือระหว่างประเทศ Promoting International Cooperation และการขับเคลื่อนความตระหนักรู้ และการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของสาธารณชน Driving Public Awareness & Behavioral Change รวมถึงการจัดวางระบบพันธบัตรตราสารหนี้สีเขียว และการเงินสีเขียว Establishing a Green Bond & Green Finance Systems ทั้งนี้เพื่อให้การบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทานสีเขียว Green Supply Chain Management: GSCM รวมถึงการสนับสนุนการบริโภค และการผลิตที่ยั่งยืน Sustainable Consumption & Production ของมนุษยชาติบนโลกใบนี้ บรรลุความสำเร็จได้ในที่สุดจากนี้ไป ..
………….
คอลัมน์ : Energy Key
By โลกสีฟ้า ..
สนับสนุนโดย…..บริษัท พลังงานบริสุทธิ์ จำกัด (มหาชน)
ขอบคุณเอกสารอ้างอิง :-
Green Supply Chain Management | Wikipedia :-
https://en.wikipedia.org/wiki/Green_supply_chain_management
The Green Supply Chain an Important Part of Sustainable Future | Tss – Solar :-
Building a Greener Supply Chain: Key Strategies & Trends | Holistique Training :-
https://holistiquetraining.com/en/news/green-supply-chain-management-gscm
Global Green Supply Chain Transformation Market | Market Research :-
Green Economy : The Challenge but also as A Great Opportunity :-
