ล่าสุดกระทรวงพลังงานโดยโฆษกกระทรวงได้หยิบยกสถานการณ์น้ำมันมาพูดอย่างจริงจัง เพื่อให้สัญญาณต่อสาธารณะรับทราบว่าราคาน้ำมันจะไม่กลับไปที่เดิมก่อนเกิดสงครามอีกแล้ว เนื่องจากโครงสร้างพื้นฐานและแหล่งพลังงานหลายแห่งได้รับความเสียหาย ต้องใช้เวลาฟื้นฟูอีกนาน อีกประการความขัดแย้งและสงครามในวันออกกลางหลังจากนี้ก็ไม่จบง่ายๆอย่างที่เคยประเมินไว้ เดี๋ยวก็สงบเดี๋ยวก็จะรบกันต่อ กระทรวงพลังานจึงต้องปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ (Scenario) สมมติฐาน และการคาดการณ์ในการวางแผนพลังงานของประเทศใหม่ทั้งหมด
ตอนนี้ได้ทบทวนการคาดการณ์ภายใต้สมมติฐานใหม่ และจัดทำ “แผนรองรับวิกฤตการณ์ด้านน้ำมันเชื้อเพลิง และแผนยุทธศาสตร์กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. 2569 – 2572” ซึ่งผ่านครม.ไปเมื่อวันที่ 22 ก.ย.69 ที่ผ่านมา สาระสำคัญของแผนฯอยู่ที่ข้อ 4. ที่กำหนดให้ทบทวนนโยบายอุดหนุนน้ำมันชีวภาพ จากเดิมจะต้องยกเลิกการอุดหนุนตามที่กำหนดไว้ในพ.ร.บ.กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. 2562 ความหมายคือจะอุดหนุนกันต่อตามแผนรองรับวิกฤตการณ์นี้ โดยมีเหตุผลสนับสนุนจากวิกฤตการณ์พลังงานที่เกิดขึ้นจำเป็นต้องลดการพึ่งพาการนำเข้าพลังงานต่างประเทศ และหันกลับมาส่งเสริมและอุดหนุนน้ำมันชีวภาพต่อไป
แต่จะส่งเสริมอุดหนุนอย่างไร แนวทางและมาตรการยังไม่ออกมา ก็พอดิบพอดีกับที่ปลัดกระทรวงพลังงานคนใหม่เชี่ยวชาญด้านเกษตรก็น่าจะมีมาตรการน่าสนใจคลอดมา ต้องติดตามกัน จะแก้ไขพ.ร.บ.กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. 2562 เพื่อให้กองทุนน้ำมันฯอุดหนุนแบบยาวๆเหมือนเดิมก็ต้องใช้เวลาหน่อย อีกอย่างตอนนี้ฐานะของกองทุนน้ำมันฯก็ไม่เอื้ออำนวยเท่าไหร่ คาดว่าสัปดาห์หน้าจะแตะระดับ 1 แสนล้านบาท จากข้อมูลล่าสุดที่ประกาศ ณ วันที่ 4 ต.ค.69 ติดลบอยู่ 98,942 ล้านบาท
เงินกองทุนน้ำมันฯที่ใช้ไปนั้นหมดไปกับการอุดหนุนเชื้อเพลิงชีวภาพเป็นสำคัญ เพราะตอนนี้น้ำมันดีเซลและเบนซินทุกลิตรที่ขายเกือบทั้งหมดมีส่วนผสมของเอทานอล และ B100 ยกเว้นเบนซิน 95 พรีเมี่ยมที่มีขายอยู่บ้างรองรับรถบางกลุ่ม ขณะเดียวกันราคาน้ำมันตลาดโลกลอยสูง แล้วเราก็มีนโยบายต้องการกดราคาน้ำมันขายปลีกในประเทศไม่ให้พุ่งเกินไป
ดังนั้นยอดการอุดหนุนจึงพุ่งทะลุทะลวง ณ วันที่ 7 ต.ค.69 เราอุดหนุน แก๊สโซฮอล์ 95 (E10) และ 91อยู่ 4.84 บาทต่อลิตรเท่ากัน แก๊สโซฮอล์ 95 (E20) อุดหนุนอยู่ 7.85 บาทต่อลิตร ส่วนแก๊สโซฮอล์ 95 (E85) อุดหนุน 2.52 บาทต่อลิตร ส่วนกลุ่มดีเซล อุดหนุนอยู่ 2 บาท ดีเซล B20 อุดหนุนอยู่ 6.25 บาทต่อลิตร เมื่อยังยกเลิกการอุดหนุนไม่ได้ แต่การใช้กองทุนน้ำมันฯมาอุดหนุนเริ่มจำกัดลง ตอนต้นนี้กระทรวงการคลังจึงต้องกระโดดเข้ามาก่อน เพื่อใช้กลไกลดภาษีสรรพสามิตน้ำมันดีเซล B20 และ E20
สำหรับการอุดหนุนเชื้อเพลิงชีวภาพจะเดินไปอย่างไร ในระยะยาวหนีไม่พ้นต้องทำให้ต้นทุนการผลิตลดต่ำลง ทั้งเอทานอล และB100 เพื่อให้ราคาแข่งขันได้จริงๆ ก็ตอนนี้ราคาหน้าโรงกลั่นเพียวๆที่ยังไม่บวกภาษี และการเก็บเงินหรืออุดหนุนราคาน้ำมันของกองทุนน้ำมันฯ แก๊สโซฮอล์ 95 (E10) อยู่ที่ 32.0421 บาทต่อลิตร แก๊สโซฮอล์ 91 อยู่ที่ 31.622 บาทต่อลิตร แก๊สโซฮอล์ 95 (E20) 30.9515 บาทต่อลิตร แก๊สโซฮอล์ 95 (E85) อยู่ที่ 27.1964 บาทต่อลิตร เทียบเบนซิน 95 ล้วนๆ ราคาหน้าโรงกลั่น 32.8087 บาทต่อลิตร ส่วนกลุ่มดีเซล ราคาหน้าโรงกลั่น 35.7683 บาทต่อลิตร ดีเซล บี 20 อยู่ที่ 36.4085
จากตัวเลขข้างต้นจะเห็นได้วาเอาเข้าจริงแล้ว เบนซิน 95 ราคาใกล้เคียง แก๊สโซฮอล์ 95 (E10) แต่ราคามาทิ้งห่างตรงการเก็บเงินเข้ากองทุนน้ำมันฯในส่วนของ เบนซิน 95 ที่เก็บเงินเข้ากองทุนน้ำมันฯอยู่ที่ 1.72 บาทต่อลิตร (ไม่ได้อุดหนุน) ขณะที่เชื้อเพลิงชีวภาพควักเงินกองทุนน้ำมันฯอุดหนุนอยู่ 2-7 บาทต่อลิตร แล้วจะลดต้นทุน เอทานอล และB100 ได้อย่างไรผู้เชี่ยวชาญอย่างปลัดกระทรวงพลังงานน่าจะมีไอเดียอะไรดีๆมานำเสนอหลังจากนี้ แน่นอนว่าจะทำอะไรก็แล้วแต่ ยุคนี้ต้องมีประสิทธิภาพ เมื่อเงินงบประมาณมีจำกัดต้องนำไปทำหลายสิ่งหลายอย่าง หรือกรอบวงเงินเงินกู้ 4 แสนล้านบาทก็ต้องใช้อย่างคุ้มค่า แต่แค่เริ่มสตาร์ทก็เห็นอะไรดีๆแล้ว โครงการใช้เงินกู้เพื่อการเปลี่ยนผ่านพลังงาน 2 แสนล้านบาท ซึ่งนายกุลิศ สมบัติศิริ อดีตปลัดกระทรวงพลังงาน เป็นประธานคณะอนุกรรมการกลั่นกรองโครงการฯ ออกมาระบุว่าต้อง ตีกลับโครงการอุตลุด เพราะแค่เริ่มต้นขอโครงการกันเข้ามาก็มีแผนดูงานต่างประเทศของกระทรวงมหาดไทยแนบมากับโครงการอุดหนุนค่าติดตั้งโซลาร์เซลล์ครัวเรือนเสียแล้ว …ทำไปได้!!คณะอนุกรรมการฯต้องให้ไปปรับปรุงโครงการให้เชื่อมโยงกับ SME และการสนับสนุนการจ้างงานในประเทศ รวมถึงการลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน แต่บัดนี้ยังไม่เสนอกลับมา หากขืนอนุมัติไปตามที่ขอ คนไหนมีลายเซ็นอนุมัติย่อมเสี่ยงแน่นอน ยุคนี้เป็นยุคตรวจสอบเสียด้วยแล้ว อีกอย่างคะแนนความสงสัยเรื่องความโปร่งใสของรัฐบาลก็กำลังพุ่ง ก็ขอเว้นให้กระทรวงพลังงานสักกระทรวงที่จะเป็นพื้นที่แสดงผลงานโกยคะแนนนิยมมากกว่าเป็นอีกกระทรวงที่มาฉุดรั้งการไปต่อของรัฐบาลนายกฯหนู
………………………………
คอลัมน์ : เข็มทิศพลังงาน
โดย…“ศรัญญา ทองทับ”
สนับสนุนคอลัมน์ โดย…บริษัท ปตท. น้ำมันและการค้าปลีก จํากัด (มหาชน)
