”หมอยง”อธิบายโรคไหลตาย เกิดจากความผิดปกติของระบบไฟฟ้าหัวใจ ทำให้หัวใจเต้นผิดจังหวะอย่างรุนแรง และเป็นภัยเงียบที่เกิดขึ้นได้กับทุกคน
เมื่อวันที่ 4 ส.ค.69 ศ.นพ.ยง ภู่วรวรรณ ราชบัณฑิต สำนักวิทยาศาสตร์ศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านไวรัสวิทยาคลินิก คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อธิบายโรคไหลตาย หลายคนให้ความสนใจ โดยระบุว่า ผมต้องขอออกตัวผมไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญโรคหัวใจ แต่ได้มีโอกาสร่วมทำวิจัย ทางพันธุกรรม กับทีมโรคหัวใจ ศาสตราจารย์นายแพทย์กุลวี เนตรมณี และศาสตราจารย์อภิชัย คงพัฒนะโยธิน ที่ศูนย์ ของผม และอาจารย์อภิชัย ได้ให้ความรู้มาในวันนี้พอสมควร
เราคงได้ยินการที่ผู้ชายแข็งแรงดีแล้วเสียชีวิต มีการพูดว่าเพราะผีแม่หม้าย มาเอาตัวไป จึงเป็นความเชื่อที่ให้บ้านต้องเอาผ้าสีมาผูกหน้าบ้าน หรือตุ๊กตา รวมทั้งชายหนุ่มจะทาเล็บ หลอกผีแม่หม้ายไม่ให้มาเอาตัวไป พบได้บ่อยโดยเฉพาะทางภาคอีสาน
“โรคไหลตาย” ภัยเงียบที่อาจเกิดกับคนสุขภาพแข็งแรง หลายคนอาจคิดว่า “คนแข็งแรงไม่น่าจะเสียชีวิตกะทันหัน” แต่ความจริงแล้ว โรคไหลตาย (Brugada Syndrome) อาจเกิดขึ้นได้ แม้ในผู้ที่ไม่มีโรคประจำตัว และมักเกิดขณะนอนหลับ อย่างที่ปรากฎในข่าว ชายชาวม้งที่อพยพจากไทยไปอยู่ในสหรัฐอเมริกาเสียชีวิตด้วยโรคนี้ และในปี พ.ศ. 2533 แรงงานชายไทยที่ไปทำงานในประเทศสิงคโปร์นอนหลับแล้วเสียชีวิตหลายราย หรือข่าวที่มีผู้มีชื่อเสียงที่ต้องจากไปก่อนวัยอันควร
โรคไหลตาย (Brugada Syndrome) คืออะไร? โรคใหลตายเกิดจากความผิดปกติของระบบไฟฟ้าหัวใจ ทำให้หัวใจเต้นผิดจังหวะอย่างรุนแรง จนอาจหมดสติหรือเสียชีวิตกะทันหัน โดยผู้ป่วยจำนวนมากอาจไม่เคยมีอาการเตือนมาก่อน
คนไทยเสี่ยงมากกว่าที่คิด โรคไหลตายพบมากในหมู่คนเอเชีย โดยเฉพาะเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เช่น ประเทศไทยและประเทศจีนตอนล่าง พบโรคนี้ประมาณ 1:500 – 1:1,000 คน และพบได้บ่อยใน ผู้ชายวัยหนุ่มที่มีสุขภาพแข็งแรง ในประเทศไทยพบได้โดยเฉพาะในภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
สัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม หากคุณหรือคนใกล้ชิดมีอาการต่อไปนี้ ควรรีบพบแพทย์
– มีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคไหลตาย หรือเสียชีวิตอย่างกะทันหันโดยไม่ทราบสาเหตุ
– เป็นลมโดยไม่ทราบสาเหตุ
– หายใจเฮือก กระสับกระส่าย หรือเกร็งขณะนอนหลับ
สาเหตุเกิดจากอะไร?
1. ส่วนของพันธุกรรม ยีน SCN5A การศึกษาในประเทศไทยพบกลายพันธุ์ในยีนดังกล่าว 10-15 %
2. ส่วนที่ไม่ใช่พันธุกรรม ปกติ คนเป็นโรคไหลตายอาจไม่มีอาการอะไรเลย แต่บางครั้งมีปัจจัยที่กระตุ้นให้เกิดหัวใจเต้นผิดจังหวะ ซึ่งนำไปสู่การเสียชีวิตจากโรคไหลตาย เช่น ไข้สูง การบริโภคอาหารจำพวกข้าว แป้ง น้ำตาล และแอลกอฮอล์จำนวนมากเกินไป
ตรวจพบได้…ก่อนจะสายเกินไป การตรวจ คลื่นไฟฟ้าหัวใจ (ECG) สามารถช่วยคัดกรองผู้ที่มีความเสี่ยงได้ โดยเฉพาะผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นใหลตายหรือเคยเป็นลมโดยไม่ทราบสาเหตุ
วิธีลดความเสี่ยงในกรณีเป็นโรคไหลตาย รีบรักษาเมื่อมีไข้ ไม่ปล่อยให้ไข้สูง หลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์และสารเสพติด รับประทานอาหารในปริมาณเหมาะสม ไม่อิ่มมากเกินไป หลีกเลี่ยงกลุ่มยาที่มีกลไกการออกฤทธิ์ลดการทำงานของ Sodium channel
การรักษาโรคไหลตาย ปัจจุบัน ยังไม่มียารักษาโรคใหลตายให้หายขาด แต่หากพบว่ามีความเสี่ยงที่จะเสียชีวิตจากโรคนี้ แพทย์จะให้การรักษาตามอาการแบบประคับประคอง ได้แก่
– การฝังเครื่องกระตุกหัวใจอัตโนมัติ เครื่องนี้จะตรวจการหยุดเต้นของหัวใจ แล้วปล่อยกระแสไฟ ช็อตเพื่อกระตุ้นให้หัวใจกลับมาทำงานโดยอัตโนมัติ
– การจี้หัวใจ เป็นการรักษาที่ได้ผลดี โดยในปัจจุบัน คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ร่วมกับสถาบันการศึกษาชั้นนำในประเทศไทย เป็นผู้นำในการศึกษาการจี้หัวใจด้วยคลื่นวิทยุความถี่สูง (Radiofrequency Ablation – RFA)
โรคไหลตายอาจไม่มีสัญญาณเตือน แต่การรู้เท่าทันและตรวจคัดกรองตั้งแต่เนิ่น ๆ สามารถช่วยลดความเสี่ยงของการเสียชีวิตได้ เพราะ “การป้องกัน” เริ่มต้นจากการรู้จักโรคและไม่ละเลยสัญญาณผิดปกติของร่างกาย
กรณีมีข้อสงสัย ติอต่อ ศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านการวิจัยภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย E-mail : [email protected]
