จากนโยบายของ “โดนัลด์ ทรัมป์” ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ที่ให้ระงับเงินช่วยเหลือด้านการพัฒนาต่างประเทศ ได้ส่งผลกระทบอย่างรวดเร็วต่อผู้หนีภัยฯ กว่า 107,000-108,000 คน องค์กรสำคัญอย่าง IRC และ The Border Consortium หรือ TBC ต้องยุติการสนับสนุนทั้งด้านสาธารณสุขและอาหาร
แน่นอนว่านโยบายดังกล่าว ยังกระทบต่องบประมาณสนับสนุนศูนย์พักพิงผู้หนีภัยสงคราม ในประเทศไทย ที่มีอยู่ทั้งหมด 9 แห่ง
ข้อมูลล่าสุดจากหน่วยงานความมั่นคงระบุว่า ทางการสหรัฐฯได้แจ้งปรับนโยบาย งดสนับสนุนงบประมาณในส่วนของเงินเดือนและค่าตอบแทนเจ้าหน้าที่ ที่ปฏิบัติงานภายในศูนย์พักพิงฯ โดยจะมีผลตั้งแต่เดือนมีนาคม 2569 เป็นต้นไป
สำหรับงบประมาณจากสหรัฐฯ คิดเป็นสัดส่วนสูงถึง 70-80 เปอร์เซ็นต์ ของเงินบริจาคทั้งหมดที่ใช้ในการดูแลศูนย์พักพิงฯ ขณะที่ประเทศผู้บริจาครายอื่น ๆ ยังมีแนวโน้มจะให้การสนับสนุนต่อไปได้อีกเพียงประมาณ 3 ปีเท่านั้น
หลายฝ่ายจึงกังวลถึงผลกระทบที่จะตามมา ทั้งเรื่องการบริหารจัดการภายในศูนย์ และภาระที่ประเทศไทยอาจต้องแบกรับเพิ่มขึ้น โดยการแก้ไขปัญหาในระดับพื้นที่ เช่น จังหวัดตาก ได้วางแผนรองรับทันที โดยใช้กลไกอาสาสมัครสาธารณสุข (Medic) เข้ามาดูแลแทนองค์กรต่างชาติ
พร้อมประสานท้องถิ่นจัดการระบบขยะและน้ำอุปโภคบริโภค ขณะที่ด้านอาหาร จะมีการประสานมูลนิธิเอกชนเพื่อขอรับบริจาค และนำงานเข้าไปให้ผู้หนีภัยสงคราม ทำงานภายในศูนย์ฯ เพื่อสร้างรายได้เบื้องต้น
ขณะที่ นโยบายจากรัฐบาลไทย ได้เสนอแนวทางการแก้ไขปัญหาที่ชัดเจนออกมาแล้ว โดยจะเปลี่ยนวิกฤตให้เป็นโอกาสด้วยการอนุญาตให้ผู้หนีภัยสงคราม ออกมาทำงานนอกศูนย์พักพิงได้ เพื่อให้พวกเขาสามารถพึ่งพาตนเองได้มากขึ้น
ปัจจุบันมีผู้หนีภัยสงคราม ที่อยู่ในวัยแรงงาน ได้รับอนุญาตให้ออกมาทำงานแล้วกว่า 1,500 คน อยู่ระหว่างการพิจารณา 2,200 คน และยังมีผู้แสดงความประสงค์เพิ่มเติมอีกถึง 12,000 คน แรงงานกลุ่มนี้จะเข้ามาช่วยเติมเต็ม ปัญหาการขาดแคลนแรงงาน ในภาคอุตสาหกรรมและเกษตรกรรมของไทยได้เป็นอย่างดี
ไทยมองว่าแรงงานกลุ่มนี้จะเป็นฟันเฟืองสำคัญในการช่วยแก้ปัญหา “การขาดแคลนแรงงาน” และรองรับ “สังคมสูงวัย” ของประเทศไทยในระยะยาว นอกจากนี้ นักวิชาการยังเสนอให้มีการบูรณาการนโยบายผู้หนีภัยเข้ากับนโยบายคนเข้าเมือง เพื่อให้การบริหารจัดการมีเอกภาพมากขึ้น
สำหรับการปรับตัวของไทยในครั้งนี้ถือเป็นก้าวสำคัญที่จะเปลี่ยนจาก “การสงเคราะห์” เป็นไปในลักษณะ “น้ำพึ่งเรือ เสือพึ่งป่า” บนหลักมนุษยธรรม เพื่อความมั่นคงที่ยั่งยืนของทั้งผู้หนีภัย และประเทศไทย ที่กำลังประสบภาวะขาดแคลนแรงงานได้เป็นอย่างดี
………………..
คอลัมน์ : The Key Reported by Fah kham-ram
