จากเหตุเพลิงไหม้ร้าน “โรงเบียร์ ณ ลาดพร้าว” ใกล้ซอยลาดพร้าว 1 สะท้อนให้เห็น “ช่องว่างของกฎหมาย” ที่เปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการบางส่วน ดำเนินกิจการในลักษณะ “สถานประกอบการที่คล้ายสถานบริการ” โดยใช้ใบอนุญาตร้านอาหาร
แต่กลับมีรูปแบบการให้บริการใกล้เคียงกับ “ผับ” หรือ “สถานบันเทิง” ทั้งการจำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ การแสดงดนตรีสด และรองรับผู้ใช้บริการจำนวนมาก ซึ่งทำให้มาตรฐานด้านความปลอดภัยแตกต่างจากสถานบริการที่อยู่ภายใต้พระราชบัญญัติสถานบริการ ที่มีข้อกำหนดความมั่นคงปลอดภัยด้านอาคาร รวมทั้งทางหนีไฟเอาไว้อย่างชัดเจน
ธีระ วัชรปราณี ผู้อำนวยการสำนักงานเครือข่ายองค์กรงดเหล้า (สคล.) กล่าวว่า ประเทศไทยมีช่องว่างระหว่างการประกอบกิจการร้านอาหารทั่วไปกับสถานบริการตามพระราชบัญญัติสถานบริการ เนื่องจากสถานบริการต้องอยู่ในพื้นที่ที่กำหนด (โซนนิ่ง) ที่ต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขด้านอาคาร ความปลอดภัย ทางหนีไฟ การควบคุมเสียง และข้อกำหนดอื่น ๆ ที่เข้มงวดกว่า ขณะที่ร้านอาหารสามารถขออนุญาตเปิดกิจการและขออนุญาตใช้เสียงหรือจัดดนตรีสดได้ แม้จะไม่ได้อยู่ภายใต้กฎหมายสถานบริการโดยตรง
สำหรับสถานบริการตามกฎหมายสามารถจำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ได้ตามเวลาที่กำหนด โดยบางพื้นที่ในกรุงเทพมหานครได้รับอนุญาตให้ขยายเวลาเปิดบริการได้ถึงเวลา 04.00 น. แต่ร้านอาหาร สามารถจำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ได้ถึงเวลา 24.00 น. และให้ลูกค้านั่งต่อได้อีกไม่เกิน 1 ชั่วโมง ตามมาตรการที่ภาครัฐกำหนด
ดังนั้นจึงเกิดคำถามว่า ร้านอาหารบางแห่งที่มีลักษณะคล้ายผับ แต่ไม่ได้อยู่ภายใต้กฎหมายสถานบริการ ได้รับการกำกับดูแลด้านความปลอดภัยเพียงพอหรือไม่ โดยมีสาเหตุสำคัญมาจากข้อจำกัดของกฎหมายสถานบริการ ที่กำหนดให้เปิดได้เฉพาะพื้นที่โซนนิ่ง ซึ่งมีจำนวนจำกัด เช่น ย่านอาร์ซีเอ รัชดาภิเษก เอกมัย และพื้นที่ที่กฎหมายกำหนด
แต่เมื่อเมืองขยายตัว ผู้ประกอบการจำนวนหนึ่งจึงเลือกเปิดเป็นร้านอาหารและใช้ช่องว่างของกฎหมายพัฒนารูปแบบการให้บริการ จนมีลักษณะคล้ายสถานบริการ โดยภาครัฐมักมองว่าเป็นเพียงร้านอาหาร ทำให้มาตรฐานด้านความปลอดภัยบางประการไม่เข้มงวดเท่ากับสถานบริการ และเชื่อว่าร้านลักษณะดังกล่าว มีมากกว่า 1,000 แห่ง ใน กทม.
ดังนั้น สิ่งที่เกิดขึ้นสะท้อนว่ากฎหมายควรได้รับการทบทวนอย่างเร่งด่วน โดยเฉพาะการกำกับดูแล “สถานประกอบการที่คล้ายสถานบริการ” ให้มีมาตรฐานด้านความปลอดภัยใกล้เคียงกับสถานบริการ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดเหตุซ้ำรอย
สำหรับโศกนาฎกรรมเพลิงไหม้โรงเบียร์ ณ ลาดพร้าว มีผู้สูญเสียจำนวนมาก ยังสะท้อนปัญหาเชิงโครงสร้างของการกำกับดูแลสถานประกอบการ ที่มีลักษณะ “กึ่งร้านอาหาร-กึ่งสถานบริการ” ซึ่งปัจจุบันยังเป็นพื้นที่สีเทาทางกฎหมาย และถึงเวลาที่ภาครัฐ ต้องป้องกันแก้ไข ไม่ให้เกิดเหตุสลดซ้ำรอยขึ้นมาอีกครั้ง
…………….
คอลัมน์ : The Key Reported by Fah kham-ram
