เลขาฯ กกต. เคลียร์ชัดปม “บัตรเขย่ง”! ชี้เป็นแค่ข้อจำกัดระบบรายงานผลชั่วคราว ยันผลทางการตรวจสอบได้ 100% วอนสังคมหยุดกล่าวหาไร้หลักฐาน
เมื่อวันที่ 16 เม.ย.69 นายแสวง บุญมี เลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว อธิบายถึงหลักการ “ความโปร่งใสกับการเลือกตั้ง” โดยย้ำว่า ความโปร่งใสถือเป็นหัวใจสำคัญที่สุดของกระบวนการเลือกตั้ง และเป็นหลักการที่กำหนดไว้ในปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน (UDHR) ซึ่งจะนำไปสู่การยอมรับทั้งผลการเลือกตั้งและกระบวนการ อันเป็นรากฐานของความชอบธรรมทางการเมือง
นายแสวงระบุว่า ความโปร่งใสมีบทบาทสำคัญในการป้องกันการแทรกแซงหรือการทุจริตจากทุกฝ่าย ไม่ว่าจะเป็นผู้มีอำนาจทางการเมือง เช่น พรรคการเมือง นักการเมือง หรือผู้สมัคร รวมถึงหน่วยงานผู้จัดการเลือกตั้งอย่าง กกต. และสำนักงาน กกต. ตลอดจนเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานในระดับพื้นที่
ทั้งนี้ ความโปร่งใสของการเลือกตั้งสามารถพิจารณาได้จาก 3 หลักสำคัญ ได้แก่ “เห็นเท่ากัน” คือทุกฝ่ายสามารถเข้าถึงข้อมูลในขั้นตอนที่เปิดเผยได้อย่างเท่าเทียม “รู้เท่ากัน” คือสามารถเข้าใจกระบวนการที่ไม่สามารถเปิดเผยได้โดยตรงผ่านระบบตรวจสอบ และ “ตรวจสอบได้” คือทุกฝ่ายสามารถทักท้วงหรือร้องเรียนได้ทันทีหากพบความผิดปกติ
สำหรับหลักการจัดการเลือกตั้ง กกต. ยึดตามหลักสากล 4 ประการ ได้แก่ การลงคะแนนโดยตรงและลับ ความโปร่งใส การมีส่วนร่วมของประชาชน และการอำนวยความสะดวกให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งเข้าถึงข้อมูลและใช้สิทธิได้อย่างครบถ้วนในทุกช่วงของการเลือกตั้ง
นายแสวง ยังกล่าวถึงข้อกังวลเรื่องความไม่โปร่งใสในการเลือกตั้งที่ผ่านมา โดยเฉพาะการทำงานของคณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง (กปน.) และการรายงานผลคะแนน ว่า แม้จะมีข้อผิดพลาดเกิดขึ้นบ้างในสัดส่วนเล็กน้อยจากการปฏิบัติงานของบุคคล แต่ระบบที่ออกแบบไว้สามารถตรวจสอบและแก้ไขได้อย่างมีประสิทธิภาพ และไม่กระทบต่อสาระสำคัญของการเลือกตั้ง
ในส่วนของการรายงานผลคะแนน สำนักงาน กกต. ใช้เอกสารแบบ สส.5/18 เป็นฐานข้อมูลหลัก โดยเปิดเผยทั้งการติดประกาศหน้าหน่วยเลือกตั้งและเผยแพร่ผ่านเว็บไซต์ เพื่อให้ประชาชนสามารถตรวจสอบย้อนหลังได้ พร้อมทั้งมีการรายงานผล 3 ช่องทาง ได้แก่ การรายงานผลไม่เป็นทางการผ่านระบบ ECT Report ในวันเลือกตั้ง การประกาศผลไม่เป็นทางการครบ 100% ที่เขตเลือกตั้ง และการประกาศผลอย่างเป็นทางการตามกฎหมาย
นายแสวงชี้แจงว่า กรณี “คะแนนเขย่ง” หรือ “บัตรเขย่ง” ที่เป็นกระแสในบางช่วง เกิดจากข้อจำกัดของระบบรายงานผลแบบไม่เป็นทางการ ซึ่งออกแบบเพื่อใช้เฉพาะในวันเลือกตั้ง และอาจมีความคลาดเคลื่อนในบางกรณี แต่จะไม่เกิดขึ้นในผลรวมอย่างไม่เป็นทางการที่ประกาศในวันถัดไป
ท้ายที่สุด นายแสวงตั้งข้อสังเกตต่อสังคมว่า ควรพิจารณาอย่างรอบด้านว่า มีขั้นตอนใดในกระบวนการเลือกตั้งที่เปิดช่องให้แทรกแซงได้จริงหรือไม่ และมีหลักฐานเชิงประจักษ์เพียงพอหรือไม่ พร้อมระบุว่า การกล่าวหาโดยปราศจากข้อเท็จจริง ไม่สอดคล้องกับหลักการของสังคมประชาธิปไตย
