“ศุภจี” เผยผลประชุมอาเซียนและเอเปก ไทยมีบทบาทผลักดันข้อตกลงสำคัญหลายด้าน ทั้งกรอบเศรษฐกิจดิจิทัล DEFA ที่คาดช่วยเพิ่มมูลค่าเศรษฐกิจภูมิภาคแตะ 2 ล้านล้านดอลลาร์ พร้อมลงนาม FTA ไทย-เปรู เปิดช่องทางสินค้าไทยสู่ตลาดละตินอเมริกา เดินหน้าเจรจาสหรัฐฯ ลดภาษี
เมื่อเวลา 16.20 น.วันที ่20 พ.ย.2569 ที่ท่าอากาศยานทหาร 2 กองบิน 6 ดอนเมือง นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ แถลงผลการเข้าร่วมการประชุมสุดยอดอาเซียน 2026 ณ กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ และการประชุมผู้นำเขตเศรษฐกิจเอเปก ครั้งที่ 33 (APEC 2026) ณ เมืองเซินเจิ้น สาธารณรัฐประชาชนจีน โดยระบุว่า การประชุมทั้งสองเวทีครั้งนี้มีความแตกต่างจากที่ผ่านมาอย่างชัดเจน เนื่องจากประเทศไทยไม่ได้เป็นเพียงผู้เข้าร่วมรับฟัง แต่สามารถนำเสนอแนวคิดและผลักดันประเด็นสำคัญจนได้รับการตอบรับจากประเทศสมาชิก
นางศุภจี กล่าวว่า หนึ่งในความสำเร็จสำคัญคือการผลักดันให้ประเทศสมาชิกอาเซียนทั้ง 11 ประเทศ มีข้อตกลงร่วมกันภายใต้กรอบความตกลงเศรษฐกิจดิจิทัลอาเซียน หรือ DEFA (ASEAN Digital Economy Framework Agreement) โดยประเทศไทยมีบทบาทนำในการขับเคลื่อน เพื่อวางมาตรฐานเศรษฐกิจดิจิทัลให้เป็นแนวทางเดียวกัน ทั้งระบบการชำระเงิน มาตรฐานการรับส่งสินค้า และการเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการรายย่อยสามารถเข้าถึงตลาดขนาดใหญ่ได้มากขึ้น
ทั้งนี้ สถาบัน Boston Consulting คาดการณ์ว่า หากอาเซียนสามารถนำกรอบความร่วมมือดังกล่าวไปปฏิบัติได้อย่างมีประสิทธิภาพ จะช่วยเพิ่มมูลค่าเศรษฐกิจดิจิทัลของภูมิภาคเป็น 2 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่าจากเดิม
นอกจากนี้ ยังมีการยกระดับความตกลงการค้าเสรีภายในอาเซียน โดยปรับปรุงข้อตกลงเดิมให้ทันสมัย ลดขั้นตอนการดำเนินงานระหว่างประเทศสมาชิก เพิ่มเงื่อนไขด้านสิ่งแวดล้อมและเศรษฐกิจสีเขียว ตลอดจนส่งเสริมความโปร่งใสและความรวดเร็วในการดำเนินการทางการค้า รวมถึงยกระดับกรอบความร่วมมือทางการค้าระหว่างอาเซียนกับจีน เพื่อให้มีมาตรฐานการดำเนินงานที่สอดคล้องกันมากขึ้น
สำหรับการประชุมเอเปก กระทรวงพาณิชย์ได้หารือทวิภาคีกับผู้ช่วยผู้แทนการค้าสหรัฐอเมริกา (USTR) ภายหลังผู้นำทั้งสองประเทศบรรลุข้อตกลงร่วมกัน โดยหยิบยกประเด็นมาตรการภาษีตามมาตรา 301 กรณีแรงงานบังคับ (Forced Labor) ซึ่งไทยต้องการผลักดันให้อัตราภาษีลดลงจาก 12.5% เหลือ 10% เพื่อให้มีอัตราใกล้เคียงกับประเทศที่ได้บรรลุข้อตกลงการค้าต่างตอบแทนกับสหรัฐฯ ไปแล้ว
อีกหนึ่งความคืบหน้าสำคัญคือการลงนามความตกลงการค้าเสรีไทย-เปรู ซึ่งเป็นข้อตกลงที่หยุดชะงักมานานกว่า 10 ปี โดยจะช่วยเพิ่มโอกาสให้สินค้าไทยเข้าสู่ตลาดเปรูและขยายตลาดไปยังภูมิภาคละตินอเมริกาได้มากขึ้น อีกทั้งยังสามารถใช้ประโยชน์จากท่าเรือชานเคย์ (Chancay) ของเปรู เพื่อช่วยลดระยะเวลาและต้นทุนการขนส่งสินค้าจากประเทศไทยไปยังภูมิภาคดังกล่าว
ส่วนกรอบความตกลงการค้าต่างตอบแทนระหว่างไทยกับสหรัฐอเมริกา หรือ ART นางศุภจีชี้แจงว่า เป็นกรอบความร่วมมือที่มุ่งสร้างโอกาสทางการค้าและแลกเปลี่ยนผลประโยชน์ระหว่างกัน ไม่ได้หมายความว่าไทยจะต้องยอมรับเงื่อนไขหรือมีข้อผูกพันในการซื้อสินค้าจากสหรัฐฯ โดยไม่มีข้อจำกัด เนื่องจากยังต้องผ่านกระบวนการภายในประเทศ ทั้งการเสนอให้คณะรัฐมนตรีพิจารณา การเปิดรับฟังความคิดเห็นจากประชาชน และกระบวนการพิจารณาของรัฐสภา ก่อนดำเนินการในขั้นตอนต่อไป
นางศุภ จีกล่าวถึงกรณีประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ระบุว่าไทยจะซื้อสินค้าเกษตรจากสหรัฐฯ เพิ่มเติมมูลค่า 2,600 ล้านดอลลาร์สหรัฐว่า ประเด็นดังกล่าวมีการหารือและวางกรอบมาตั้งแต่ช่วงต้นปี 2568 ครอบคลุมสินค้าเกษตร พลังงาน และอากาศยาน แต่ไม่ได้หมายความว่ารัฐบาลไทยจะเป็นผู้จัดซื้อโดยตรง หรือมีข้อผูกพันว่าจะต้องซื้อสินค้าทั้งหมดตามมูลค่าที่ระบุไว้
การจัดซื้อจะขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของภาคเอกชน โดยพิจารณาจากราคา คุณภาพ และเงื่อนไขทางธุรกิจ หากสินค้าไม่ตรงกับความต้องการหรือไม่สามารถตกลงกันได้ ก็ไม่มีข้อบังคับว่าจะต้องซื้อ โดยรัฐบาลมีหน้าที่เปิดโอกาสให้เกิดการซื้อขาย ไม่ใช่รับประกันว่าจะต้องจัดซื้อให้ครบตามมูลค่าที่ระบุไว้
สำหรับสินค้าที่ไทยยังผลิตได้ไม่เพียงพอต่อความต้องการภายในประเทศ เช่น กากถั่วเหลืองและข้าวโพด ถือเป็นสินค้าที่สามารถพิจารณานำเข้าจากต่างประเทศได้ โดยเฉพาะข้าวโพดที่ไทยมีความต้องการใช้ประมาณ 9 ล้านตันต่อปี แต่ผลิตได้เพียง 5 ล้านตัน จึงยังมีส่วนต่างที่จำเป็นต้องจัดหาจากต่างประเทศ การเปิดโอกาสให้สหรัฐฯ เป็นหนึ่งในแหล่งนำเข้าจึงเป็นการจัดหาสินค้าที่ไทยจำเป็นต้องใช้ ไม่ใช่การนำเข้าสินค้าที่สามารถผลิตได้เพียงพออยู่แล้วจนสร้างภาระให้เกษตรกรในประเทศ
รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ยังยืนยันว่า การเปิดตลาดสินค้าให้สหรัฐฯ ไม่ได้หมายถึงการปล่อยให้สินค้าทุกประเภทเข้ามาแข่งขันโดยไม่มีเงื่อนไข ประเทศไทยยังสามารถกำหนดมาตรการปกป้องที่เหมาะสม ทั้งโควตานำเข้าและเงื่อนไขอื่น ๆ เพื่อดูแลผู้ผลิตภายในประเทศ พร้อมย้ำว่าจะไม่ยอมรับการนำเข้าเนื้อสัตว์ที่มีสารเร่งเนื้อแดง และสินค้าเกษตรหรืออาหารนำเข้าทุกประเภทจะต้องเป็นไปตามมาตรฐานและกฎหมายไทยอย่างเคร่งครัด
นางศุภจี กล่าวว่า การเจรจากับสหรัฐฯ มีความสำคัญต่อการรักษาตลาดส่งออกอันดับหนึ่งของไทย เนื่องจากเป็นตลาดที่สร้างรายได้และเกี่ยวข้องกับการจ้างงานของคนไทยจำนวนมาก โดยไทยได้ดุลการค้ากับสหรัฐฯ มากกว่า 70,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และอาจเพิ่มขึ้นเกิน 80,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ขณะที่รายได้จากการส่งออกดังกล่าวเกี่ยวข้องกับการจ้างงานของคนไทยประมาณ 1.25 ล้านคน
ดังนั้น การรักษาความสามารถในการแข่งขันและโอกาสเข้าถึงตลาดสหรัฐฯ จึงเป็นเรื่องที่รัฐบาลต้องให้ความสำคัญ ควบคู่ไปกับการดูแลผู้ประกอบการและเกษตรกรภายในประเทศ โดยเฉพาะประเด็นอัตราภาษีที่ปัจจุบันไทยเผชิญอยู่ที่ 12.5% ขณะที่มาเลเซียและกัมพูชาซึ่งบรรลุข้อตกลงกับสหรัฐฯ แล้ว อยู่ที่ 10% หรือแตกต่างกัน 2.5 จุดเปอร์เซ็นต์ ซึ่งแม้ดูเป็นส่วนต่างไม่มาก แต่เมื่อคำนวณกับมูลค่าการส่งออกแล้วอาจส่งผลต่อความสามารถในการแข่งขันของสินค้าไทยได้
นางศุภจีย้ำว่า รัฐบาลไม่ได้มุ่งเพียงการเปิดตลาดหรือลดภาษีให้สำเร็จเท่านั้น แต่ต้องคำนึงถึงผลกระทบต่อประชาชนทุกกลุ่ม หากข้อตกลงส่งผลกระทบต่อผู้ประกอบการหรือเกษตรกรในบางสาขา ก็จำเป็นต้องกำหนดเงื่อนไขเพื่อบรรเทาความเสียหาย พร้อมจัดมาตรการช่วยเหลือและเยียวยาอย่างเหมาะสม โดยหลักสำคัญคือการรักษาผลประโยชน์ของประเทศ ทั้งตลาดส่งออก รายได้ การจ้างงาน และขีดความสามารถในการแข่งขันในระยะยาว



















