“กมธ.จากฒิสภา-สภาผู้แทนราษฎร” จับมือตัวแทนพรรคการเมือง เข้าหารือตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ขอความชัดเจนคำวินิจฉัยที่ 18/2568 ได้ข้อสรุปหนุนเดินหน้าแก้รัฐธรรมนูญ ชี้ชัดเลือกส.ส.ร.ประชาชนทำได้โดยตรง100% แต่ห้ามคกก.ยกร่างรัฐธรรมนูญโดยตรง
วันที่ 19 มิ.ย. 2569 ที่ศาลรัฐธรรมนูญ คณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมือง การมีส่วนร่วมของประชาชน สิทธิมนุษยชน สิทธิ เสรีภาพ และการคุ้มครองผู้บริโภค วุฒิสภา นำโดย นายนรเศรษฐ์ ปรัชญากร ประธานคณะกรรมาธิการ พร้อมด้วย คณะกรรมาธิการกิจการศาล องค์กรอิสระ องค์กรอัยการ รัฐวิสาหกิจ องค์การมหาชน และกองทุน สภาฯ ฎร นำโดย นายวาโย อัศวรุ่งเรือง สส.บัญชีรายชื่อ ประธานคณะกรรมาธิการ รวมถึงตัวแทนพรรคการเมือง อาทิ นายพริษฐ์ วัชรสินธุ สส.บัญชีรายชื่อ และประธานวิปฝ่ายค้าน และ นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ สส.บัญชีรายชื่อ และหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ ได้เข้าหารือร่วมกับตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ เพื่อขอความชัดเจนเกี่ยวกับคำวินิจฉัยที่ 18/2568 ในประเด็นข้อจำกัดการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่
นายนรเศรษฐ์ เปิดเผยว่า การเข้าหารือในครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อสร้างความเข้าใจที่ตรงกันเกี่ยวกับถ้อยคำในคำวินิจฉัยที่ระบุว่า “รัฐสภาไม่อาจให้ประชาชนเลือกผู้ยกร่างรัฐธรรมนูญได้โดยตรง” ซึ่งเป็นประเด็นถกเถียงในสังคมมาอย่างยาวนานนับตั้งแต่เริ่มมีความพยายามแก้ไขรัฐธรรมนูญ โดยในวันนี้ ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญได้ให้ความเห็นชี้แจงว่า การจัดให้มีการเลือกตั้ง สสร. ไม่ได้ขัดต่อคำวินิจฉัยของศาล แต่ข้อจำกัดสำคัญคือ ตัว “คณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ” (ผู้ทำหน้าที่เขียนตัวบทกฎหมาย) ไม่ควรมาจากการเลือกตั้งโดยตรงของประชาชน อย่างไรก็ตาม หากดีไซน์ให้องค์กรหรือสภาที่มาจากการเลือกตั้งของประชาชนเป็นผู้คัดเลือกคณะกรรมาธิการยกร่างฯ อีกทอดหนึ่ง ก็สามารถดำเนินการได้อย่างถูกต้อง
ด้าน นายพริษฐ์ กล่าวเสริมว่า คำอธิบายของตุลาการศาลรัฐธรรมนูญทำให้กรอบการทำงานชัดเจนขึ้น สิ่งเดียวที่ทำไม่ได้คือการให้ประชาชนกากบาทเลือกตัวกรรมาธิการยกร่างฯ โดยตรง แต่ไม่ได้ห้ามการเลือกตั้ง สสร. ดังนั้น หลังจากนี้พรรคประชาชนจะนำข้อสรุปดังกล่าวกลับไปหารือภายในเพื่อปรับปรุงร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญที่เคยยื่นไว้ โดยยังคงยึดมั่นในจุดยืนเดิมคือ สสร. ต้องมาจากการเลือกตั้งของประชาชน 100% และให้ สสร. เหล่านั้นทำหน้าที่คัดเลือกคณะกรรมาธิการยกร่างฯ และพิจารณาให้ความเห็นชอบร่างรัฐธรรมนูญในขั้นสุดท้าย ซึ่งถือว่าสอดคล้องภายใต้กรอบคำวินิจฉัยทุกประการ
ขณะนายนรเศรษฐ์ ระบุว่า ร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญของ สว. นั้นไม่ได้ขัดกับแนวทางนี้อยู่แล้ว เนื่องจากโครงสร้างที่ออกแบบไว้กำหนดให้มี “สภาการมีส่วนร่วมของประชาชน” จำนวน 200 คน ซึ่งมาจากการเลือกตั้งโดยตรง เพื่อทำหน้าที่กำกับดูแลกระบวนการ ส่วนคณะกรรมาธิการยกร่างฯ จำนวน 35 คน จะมาจากการคัดเลือกของรัฐสภา แล้วจึงส่งให้สภาการมีส่วนร่วมของประชาชนเป็นผู้รับรองอีกชั้นหนึ่ง
สำหรับการหารือครั้งนี้ มีตุลาการศาลรัฐธรรมนูญเข้าร่วมชี้แจง ได้แก่ นายนครินทร์ เมฆไตรรัตน์ ประธานศาลรัฐธรรมนูญ, นายอุดม สิทธิวิรัชธรรม และ นายสราวุธ ทรงศิวิไล โดยทางคณะกรรมาธิการย้ำว่า แม้ความเห็นในวันนี้จะไม่ใช่คำวินิจฉัยอย่างเป็นทางการขององค์คณะตุลาการทั้งหมด แต่ถือเป็นแนวทางและคำอธิบายที่ช่วยทลายกำแพงความขัดแย้ง ทำให้ฝ่ายนิติบัญญัติเข้าใจขอบเขตและสามารถขับเคลื่อนการยกร่างกฎหมายสูงสุดฉบับใหม่ได้อย่างราบรื่น
