อาเซียนเตรียมส่งผู้แทนพิเศษเดินทางเยือนเมียนมา เพื่อผลักดันการเข้าถึงความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมผ่าน AHA Centre และองค์กรระหว่างประเทศ โดยไทยย้ำแนวทาง “ถนน 2 เส้นทาง” เดินหน้าสานปฏิสัมพันธ์ควบคู่กับการผลักดันให้เมียนมาตอบสนองฉันทามติ 5 ข้อของอาเซียน พร้อมยืนยันไม่ใช่การให้ความชอบธรรมแก่รัฐบาลเมียนมา
เมื่อวันที่ 22 ก.ค.69 ที่ประเทศฟิลิปปินส์ นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ กล่าวถึงผลการเข้าร่วมการประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียน ครั้งที่ 59 เมื่อวันที่ 21 ก.ค.ที่ผ่านมา ว่า ที่ประชุมได้หารือถึงสถานการณ์ในภูมิภาคและสถานการณ์โลก โดยไทยเสนอให้ยกระดับความร่วมมือในภูมิภาค เนื่องจากอาเซียนเป็นแกนกลางของสันติภาพและความมั่นคง ซึ่งต้องเริ่มต้นจากการสร้างเสถียรภาพในภูมิภาคอาเซียนก่อน
นายสีหศักดิ์ กล่าวว่า สำหรับสถานการณ์ในเมียนมายังคงน่าเป็นห่วง โดยนโยบายของไทยยังคงยึดแนวทางการพูดคุยและการมีปฏิสัมพันธ์กับเมียนมา ควบคู่กับการผลักดันให้เกิดการปฏิบัติตามฉันทามติ 5 ข้อของอาเซียนอย่างเป็นรูปธรรม พร้อมย้ำว่า ไทยในฐานะประเทศเพื่อนบ้านจำเป็นต้องดำเนินนโยบายบนพื้นฐานของความเป็นจริง โดยคำนึงถึงผลประโยชน์ของประเทศ ทั้งด้านความมั่นคงชายแดน การค้าชายแดน การปราบปรามอาชญากรรมข้ามชาติ ปัญหายาเสพติด และมลพิษ ซึ่งจำเป็นต้องหารือกับรัฐบาลเมียนมาโดยตรง
พร้อมกันนี้ ไทยยังสนับสนุนให้เมียนมาเดินหน้ากระบวนการสันติภาพและความปรองดอง โดยพร้อมอำนวยความสะดวกในการพูดคุยระหว่างรัฐบาลเมียนมากับกลุ่มชาติพันธุ์ ขณะที่การที่กลุ่มชาติพันธุ์เริ่มหารือกันเองเพื่อสร้างเอกภาพ ถือเป็นพัฒนาการเชิงบวก เช่นเดียวกับการย้ายนางอองซาน ซูจี ออกจากเรือนจำไปยังที่พักภายนอก ซึ่งถือเป็นสัญญาณของความคืบหน้า พร้อมเสนอให้รัฐมนตรีต่างประเทศฟิลิปปินส์ในฐานะผู้แทนพิเศษอาเซียน เข้าพบนางซูจี หากรัฐบาลเมียนมาอนุญาต ก็จะถือเป็นอีกก้าวสำคัญของกระบวนการสร้างความเชื่อมั่น
นายสีหศักดิ์ กล่าวว่า หากเมียนมามีพัฒนาการที่เป็นรูปธรรม อาเซียนก็ควรตอบสนองอย่างค่อยเป็นค่อยไป เช่น การพิจารณาให้รัฐมนตรีต่างประเทศเมียนมากลับเข้าร่วมการประชุมในกรอบอาเซียน โดยต้องมีตัวชี้วัดความคืบหน้าที่ชัดเจน ไม่ใช่อาศัยเพียงหลักการ เพราะหลายประเทศสมาชิกเริ่มมองสถานการณ์ตามข้อเท็จจริง โดยเฉพาะประเด็นการลดความรุนแรง การเปิดทางช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม และการสร้างความปรองดองภายในประเทศ
เมื่อถามถึงท่าทีของประเทศสมาชิกต่อการให้เมียนมากลับเข้าสู่อาเซียน นายสีหศักดิ์ กล่าวว่า ทุกฝ่ายเห็นตรงกันว่าการพิจารณาต้องอยู่บนบริบทใหม่ แม้เมียนมาจะจัดการเลือกตั้งแล้ว แต่ยังเป็นการเลือกตั้งที่ไม่สมบูรณ์ อย่างไรก็ตาม สิ่งสำคัญคือรัฐบาลเมียนมาต้องทำให้กระบวนการพูดคุยมีความน่าเชื่อถือ และเปิดพื้นที่ให้ความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมจากนานาชาติเข้าถึงประชาชนมากขึ้น
ทั้งนี้ ผู้แทนพิเศษอาเซียนเตรียมเดินทางเยือนเมียนมา เพื่อผลักดันการให้ความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม โดยจะนำศูนย์ประสานงานอาเซียนเพื่อความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมและการจัดการภัยพิบัติ (AHA Centre) รวมถึงองค์กรระหว่างประเทศด้านมนุษยธรรม เข้าร่วมดำเนินการ หากรัฐบาลเมียนมาเปิดรับและอำนวยความสะดวกให้ความช่วยเหลือเข้าถึงประชาชนได้ ก็จะถือเป็นอีกหนึ่งความคืบหน้าที่สำคัญ
“การปล่อยให้เมียนมาโดดเดี่ยวไม่ใช่สิ่งที่ดี เพราะเราไม่ต้องการให้เมียนมากลายเป็นเวทีแห่งการแข่งขันของชาติมหาอำนาจ” นายสีหศักดิ์ กล่าวและว่า ไทยเสนอแนวคิด “ถนน 2 เส้นทาง” คือ อาเซียนต้องมีปฏิสัมพันธ์กับเมียนมา ขณะเดียวกันเมียนมาก็ต้องตอบสนองต่อข้อกังวลและข้อเรียกร้องของอาเซียนควบคู่กันไป
นายสีหศักดิ์ ย้ำว่า หลายประเทศสมาชิกเข้าใจและสนับสนุนแนวทางที่ไทยเสนอ โดยแนวทางดังกล่าวไม่ได้เป็นการให้ความชอบธรรมแก่รัฐบาลเมียนมา แต่เป็นการสนับสนุนให้รัฐบาลเมียนมาปฏิบัติตามฉันทามติ 5 ข้อของอาเซียนอย่างเป็นรูปธรรม เพื่อนำไปสู่การคลี่คลายวิกฤตและสร้างเสถียรภาพในภูมิภาคอย่างยั่งยืน.
